thumb|Grób Teresy Roszkowskiej na Cmentarzu Powązkowskim Teresa Roszkowska (ur. w Kijowie, zm. 25 października 1992 w Warszawie) – polska scenograf i malarka.

Życiorys Urodziła się w Kijowie, w rodzinie Adama, właściciela fabryki materiałów budowlanych, i Dorothei z d. Leischke (1882–1977). Miała młodszego brata Aleksandra (1906–1978). Po ukończeniu żeńskiego gimnazjum Aleksandry Duczyńskiej zaczęła naukę u Władysława Galimskiego. W 1922 roku rodzina Roszkowskich przeniosła się do Warszawy. Zapisała się do prywatnej szkoły malarstwa i rysunku Konrada Krzyżanowskiego, dodatkowo przez kilka miesięcy 1923 roku uczęszczała na zajęcia w pracowni rzeźbiarki Zofii Trzcińskiej-Kamińskiej. W latach 1929–1930 studiowała w warszawskim Konserwatorium Muzycznym (w klasie fortepianu) i jednocześnie w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych w latach 1924–1930 (u Tadeusza Pruszkowskiego), między 1923–1931 była zawodniczką Polonii Warszawa – reprezentowała klub w hazenie i lekkiej atletyce. Od 1930 organizowała wystawy indywidualne własnych prac, które miały miejsce m.in. w Paryżu (1930), Genui (1931), Brukseli (1935), Bostonie, ponownie w Paryżu w 1937 (gdzie zdobyła Grand Prix sztuki dekoratorskiej), brała też udział w licznych wystawach w kraju.

W latach 1934–1936 studiowała scenografię w Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej. Jako scenograf współpracowała m.in. z Leonem Schillerem, Aleksandrem Zelwerowiczem i Edmundem Wiercińskim. Początkowo pracowała w Teatrze Ateneum w Warszawie, w 1936 związała się z Teatrem Polskim w Warszawie. W sezonie 1938–1939 została etatowym scenografem w tej placówce. Od 1938 roku pracowała sporadycznie przy produkcji filmów.

W okresie okupacji współpracowała z podziemiem artystycznym, uczestniczyła w pracach Tajnej Rady Teatralnej, m.in. zorganizowała w swoim mieszkaniu zebranie ludzi teatru z udziałem Jarosława Iwaszkiewicza. Po wojnie kontynuowała współpracę z Edmundem Wiercińskim, w tym w 1946 przy sztuce Elektra wystawionej w Teatrze Wojska Polskiego w Łodzi. W 1978 opracowała Zemstę reżyserowaną przez Kazimierza Dejmka.

Wystawiała także ponownie swoje prace malarskie, głównie w latach 60. i 70. Po 1978 roku poświęciła się wyłącznie malarstwu.

Mieszkała w Warszawie przy ul. Obrońców 15 na Saskiej Kępie. W nocy z 24 na 25 października 1992 została zamordowana w swoim domu. Sprawców zabójstwa nie ujętoSerial dokumentalny TVP Listy gończe, odc. 9 Cisza po zbrodni. Pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 272-3-30).

Ważniejsze wystawy mały|Tablica pamiątkowa przy ul. Obrońców 15 w Warszawie Indywidualne 1931– Malarstwo - Paryż, Galerie Bonaparte 1960– Scenografia - Londyn, Instytut Kultury Polskiej 1968– Malarstwo, rysunek - Warszawa, Zachęta 1983– Malarstwo, scenografia - Warszawa, Zachęta 1988– Malarstwo - Warszawa, Galeria Sceny Kameralnej Teatru Polskiego 1989– Scenografia - Warszawa, Muzeum Teatralne

Zbiorowe 1930–1939 Wystawy Stowarzyszenia Plastyków „Szkoła Warszawska” - Warszawa IPS, TZSP, Galeria w Parku Sienkiewicza, TPSP, Genewa Musee Rath, Lwów TPSP, Rapperswil, Nowy Jork, Ottawa, Sztokholm 1936–1939 Wystawy Bloku Zawodowych Artystów Plastyków - Warszawa IPS, Rapperswil, Genewa Grand Musee, Sztokholm Liljevachs Konsthall, Londyn New Berlington Gallery 1932–1947 w Salonach Wiosennych i Zimowych - Warszawa IPS, Muzeum Narodowe 1937– Wystawa - Grand Prix, srebrny medal za scenografię do baletu Baśń Krakowska 1948– Wystawa Grupy Artystów Plastyków - Warszawa, Muzeum Narodowe 1950–1954 Ogólnopolskie wystawy plastyki- Warszawa, Muzeum Narodowe 1964–1979 w wystawach scenografii polskiej i światowej - Wenecja, Berlin CiiKP, Budapeszt, Nancy, Royan, Praga, La Rochelle, Amiens, Saint Denis, Mediolan Museo Teatralle alla Scala, Moskwa, Tallin, Oslo Muzeum Sztuki Stosowanej, Londyn Muzeum Wiktorii i Alberta, Birmingham Forum, Neuchatel Muzeum Etnograficzne, Budapeszt Torteneti Muzeum 1968– Wystawa W Pruszkowskiego - Warszawa, Muzeum Narodowe 1971– w wystawach rocznicowych i tematycznych organizowanych przez Muzeum Teatralne w Warszawie 1983– 70 lat Teatru Polskiego w Warszawie - Warszawa, Teatr PolskiTeresa Roszkowska - w 85 rocznicę urodzin (23 XI 1904 - 23 XI 1989)

Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (11 lipca 1955) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki. Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967)Wręczenie Odznak Tysiąclecia, "Życie Warszawy", nr 55, 5 marca 1967, s. 11. Odznaka "Zasłużony dla Teatru Polskiego" (1976)Wyróżnienia dla wybitnych artystów i zasłużonych pracowników, "Trybuna Ludu", nr 217, 10 września 1976, s. 9.

Nagrody

Nagroda Państwowa II stopnia za twórczość w dziedzinie scenografii teatralnej i filmo­wej (1955) Nagroda II stopnia Ministra Kultury i Sztuki za osiągnięcia w dziedzinie scenografii (1969)

Upamiętnienie Od 1997 roku Fundacja im. Leona Schillera oraz Polski Ośrodek Międzynarodowego Instytutu Teatralnego przyznają co dwa lata Nagrodę im. Teresy Roszkowskiej dla najlepszych młodych scenografów.

Na domu, w którym mieszkała, znajduje się tablica upamiętniająca Teresę Roszkowską, uważaną za jedną z najbardziej charakterystycznych mieszkanek Saskiej Kępy.

Przypisy

Bibliografia (kopia strony w bazie Internet Archive)

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Lekkoatleci Polonii Warszawa Kategoria:Ludzie urodzeni w Kijowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Ofiary zabójstw w III Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Polscy scenografowie filmowi Kategoria:Polscy scenografowie teatralni Kategoria:Polskie hazenistki Kategoria:Urodzeni w 1904 Kategoria:Zmarli w 1992