thumb|240px|Rybitwa rzeczna Rezerwat przyrody Jezioro Łuknajno – rezerwat faunistyczny położony na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego, ok. 5 km na wschód od centrum Mikołajek, w województwie warmińsko-mazurskim, w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich. Jego powierzchnia wynosi 1189,11 ha.
Obszar ten został uznany za „teren ochronny” w 1947 zarządzeniem Wojewody Olsztyńskiego. Wcześniej jezioro zostało objęte ochroną 24 lipca 1937 r. przez III Rzeszę. Od 1976 z uwagi na swoją wyjątkowo dużą wartość naukową, został on również objęty ochroną międzynarodową jako rezerwat biosfery w ramach programu UNESCO-MAB („Człowiek i biosfera”). Ponadto od 1977 został objęty międzynarodową konwencją ramsarską, chroniącą obszary błotne i podmokłe.
Łuknajno to położone na wysokości 115 m n.p.m. jezioro, szeroko rozlane na powierzchni 680 ha i połączone wąskim kanałem z jeziorem Śniardwy. Jezioro jest eutroficzne, bardzo wypłycone w daleko posuniętym procesie zarastania. Grząskie, muliste dno jeziora porastają zwarte skupienia ramienic. Brzegi jeziora przeważnie płaskie, otoczone są szerokim pasem szuwarów. Wokół występują rozległe torfowiska niskie, zajęte w części przez zarośla wierzbowe lub łąki kośne. Od strony południowej występuje płat typowej olszyny. W rezerwacie prowadzone są zoologiczne i ekologiczne badania naukowe. Na wschodnim brzegu jeziora Łuknajno znajduje się Stacja Terenowa Uniwersytetu Warszawskiego im. prof. Kazimierza Dobrowolskiego (stacja jest położona w miejscowości Urwitałt).
Rezerwat utworzono celem zachowania jednej z największych w Europie kolonii łabędzia niemego. Utrzymywaniu się tak licznej kolonii, liczącej w niektórych latach około 2000 osobników, sprzyja duża powierzchnia jeziora i korzystne warunki siedliskowe także dla wielu innych przedstawicieli fauny.
Fauna rezerwatu Jezioro Łuknajno Płazy (Amphibia) płazy ogoniaste (Caudata) salamandrowate (Salamandridae) traszka grzebieniasta (Triturus cristatus) płazy bezogonowe (Anura) ropuszkowate (Discoglossidae) kumak nizinny (Bombina bombina) grzebiuszkowate (Pelobatidae) grzebiuszka ziemna (Pelobates fuscus) ropuchowate (Bufonidae) ropucha paskówka (Bufo calamita) żabowate (Ranidae) żaba śmieszka (Rana ridibunda)
Ptaki (Aves) nury (Gaviiformes) nury (Gaviidae) nur czarnoszyi (Gavia arctica) perkozy (Podicipediformes) perkozy (Podicipedidae) perkozek (Tachybaptus ruficollis) perkoz rdzawoszyi (Podiceps grisegena) perkoz dwuczuby (Podiceps cristatus) zausznik (Podiceps nigricollis) pełnopłetwe (Pelecaniformes) kormoranowate (Phalacrocoracidae) kormoran (Phalacrocorax carbo) brodzące (Ciconiiformes) czaplowate (Ardeidae) czapla siwa (Ardea cinerea) bączek (Ixobrychus minutus) bąk (Botaurus stellaris) blaszkodziobe (Anseriformes) kaczkowate (Anatidae) łabędź niemy (Cygnus olor) łabędź krzykliwy (Cygnus cygnus) gęś zbożowa (Anser fabalis) gęś białoczelna (Anser albifrons) gęś gęgawa (Anser anser) świstun (Anas penelope) krakwa (Anas strepera) cyraneczka (Anas crecca) krzyżówka (Anas platyrhynchos) rożeniec (Anas acuta) cyranka (Anas querquedula) płaskonos (Anas clypeata) hełmiatka (Netta rufina) głowienka (Aythya ferina) czernica (Aythya fuligula) uhla (Melanitta fusca) gągoł (Bucephala clangula) bielaczek (Mergus albellus) nurogęś (Mergus merganser) szponiaste (Falconiformes) rybołowowate (Pandionidae) rybołów (Pandion haliaetus) jastrzębiowate (Accipitridae) trzmielojad (Pernis apivorus) kania ruda (Milvus milvus) kania czarna (Milvus migrans) bielik (Haliaeetus albicilla) błotniak stawowy (Circus aeruginosus) błotniak zbożowy (Circus cyaneus) krogulec (Accipiter nisus) jastrząb (Accipiter gentilis) orlik krzykliwy (Aquila pomarina) orzeł przedni (Aquila chrysaetos) sokołowate (Falconidae) pustułka (Falco tinnunculus) kobuz (Falco subbuteo) żurawiowe (Gruiformes) żurawie (Gruidae) żuraw (Grus grus) chruścielowate (Rallidae) wodnik (Rallus aquaticus) derkacz (Crex crex) zielonka (Porzana parva) kropiatka (Porzana porzana) kokoszka (Gallinula chloropus) łyska (Fulica atra) siewkowe (Charadriiformes) siewkowate (Charadriidae) siewnica (Pluvialis squatarola) sieweczka obrożna (Charadrius hiaticula) sieweczka rzeczna (Charadrius dubius) czajka (Vanellus vanellus) bekasowate (Scolopacidae) bekas kszyk (Gallinago gallinago) rycyk (Limosa limosa) kulik wielki (Numenius arquata) krwawodziób (Tringa totanus) kwokacz (Tringa nebularia) brodziec piskliwy (Actitis hypoleucos) mewy (Laridae) mewa siodłata (Larus marinus) mewa śmieszka (Larus ridibundus) mewa mała (Larus minutus) rybitwy (Sternidae) rybitwa białoskrzydła (Chlidonias leucopterus) rybitwa czarna (Chlidonias niger) rybitwa wielkodzioba (Sterna caspia) rybitwa rzeczna (Sterna hirundo) lelkowe (Caprimulgiformes) lelkowate (Caprimulgidae) lelek kozodój (Caprimulgus europaeus) kraskowe (Coraciiformes) dudkowate (Upupidae) dudek (Upupa epops) wróblowe (Passeriformes) dzierzbowate (Laniidae) srokosz (Lanius excubitor) krukowate (Corvidae) kruk (Corvus corax) pokrzewkowate (Sylviidae) świerszczak (Locustella naevia) strumieniówka (Locustella fluviatilis) brzęczka (Locustella luscinioides) rokitniczka (Acrocephalus schoenobaenus) trzcinniczek (Acrocephalus scirpaceus) łozówka (Acrocephalus palustris) trzciniak (Acrocephalus arundinaceus) jarzębatka (Sylvia nisoria) muchołówki (Muscicapidae) muchołówka mała (Ficedula parva) drozdowate (Turdidae) droździk (Turdus iliacus) ogoniatki (Panuridae) wąsatka (Panurus biarmicus) remizy (Remizidae) remiz (Remiz pendulinus) trznadlowate (Emberizidae) śnieguła (Plectrophenax nivalis)
Ssaki (Mammalia) drapieżne (Carnivora) psowate (Canidae) jenot (Nyctereutes procyonoides) lis (Vulpes vulpes) łasicowate (Mustelidae) wydra (Lutra lutra) borsuk (Meles meles) kuna domowa (Martes foina) kuna leśna (Martes martes) gronostaj (Mustela erminea) łasica (Mustela nivalis) tchórz (Mustela putorius) parzystokopytne (Artiodactyla) świniowate (Suidae) dzik (Sus scrofa) jeleniowate (Cervidae) łoś (Alces alces) sarna (Capreolus capreolus) gryzonie (Rodentia) myszowate (Muridae) karczownik ziemnowodny (Arvicola terrestris) piżmak (Ondatra zibethicus)
Przypisy
Bibliografia S. Dąbrowski, B. Polakowski, L. Wołos „Obszary Chronione i Pomniki Przyrody Województwa Warmińsko-Mazurskiego”, wyd. UW, Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa w Olsztynie 1999. T. Kowalik, P. Świątkowski, T. Cieślik, „Polskie Parki Narodowe i nie tylko...” Informator Europejskiego Centrum Ekologicznego, Warszawa 1996, . Walczak M., Bilińscy A. i W., Parki krajobrazowe i rezerwaty, Wydawnictwo Videograf II, Katowice 2004.
Kategoria:Rezerwaty biosfery w Polsce Jezioro Łuknajno, Rezerwat przyrody Łuknajno Kategoria:Mikołajki (gmina) Kategoria:Mazurski Park Krajobrazowy