Cerkiew św. Dymitra w Sanoku – parafialna cerkiew greckokatolicka w Sanoku.
Historia Pierwotnie istniała cerkiew drewniana. Poniżej istniała plebania, której budynek rozebrano pod koniec XIX wieku.
Mieści się przy Alei Najświętszej Maryi Panny, w dzielnicy Dąbrówka. Jest to murowana świątynia wybudowana w 1867 (ostatecznie prace ukończono w 1891 roku). Powstała na terenie ówczesnej Dąbrówki Ruskiej. Fundusze na budowę świątyni przekazywali ks. Wasylij Czemarnyk, proboszcz parafii Zesłania Ducha Świętego w Sanoku oraz ks. Walery Słowikowski (wzgl. archirej Walerian Sławikowski), misjonarz nad Amurem na Dalekim Wschodzie.
Świątynia została stworzona na planie równoramiennego krzyża. Jedną z kopuł cerkwi była większa, zakończona krzyżem. Przed 1939 dach cerkwi był wykonany z blachy. W tym czasie istniał w cerkwi obraz św. Dymitra. Obecnie w ołtarzu głównym znajduje się ikona Matki Boskiej z Dzieciątkiem.
Przy cerkwi powstała murowana dzwonnica, złożona z trzech dzwonów (jeden większy i dwa mniejsze).
Przed 1939 do cerkwi przynależało 18 morgów ziemi, służących na jej utrzymanie, zaś proboszcz samodzielnie posiadał 36 morgów.
Od 1969 była użytkowana jako kościół rzymskokatolicki, a w 1982 została przekształcona na kilka lat w kaplicę przy nowo wybudowanej świątyni.
W 1993 obiekt przekazano grekokatolikom. W 2005 przeprowadzono remont. Wewnątrz mieści się zabytkowy ikonostas.
Obok budynku istnieje murowana dzwonnica.
Na wschodniej fasadzie budynku została umieszczona tablica pamiątkowa upamiętniająca ofiary Akcji „Wisła”, odsłonięta w 60. rocznicę wydarzeń (2007).
Budynek został wpisany do wojewódzkiego (1989) oraz do gminnego rejestru zabytków miasta Sanoka.
Powyżej cerkwi jest położony cmentarz, przy którym znajduje się zabytkowa kaplica grobowa Tchorznickich, Stankiewiczów i Urbańskich, właścicieli ziemskich z Dąbrówki Polskiej.
Zobacz też Cerkiew św. Dymitra w Sanoku (XV wiek) Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Sanoku – obiekt sąsiadujący od strony zachodniej Zabytki Sanoka Lista zabytków w gminie Sanok w artykule "Wiki Lubi Zabytki"
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w 1867 Kategoria:Cerkwie archieparchii przemysko-warszawskiej Cerkiew Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Dymitra Dymitra