Woluntaryzm (z łac. voluntas – wola) – termin wprowadzony przez Ferdinanda Tönniesa, oznaczający zespół poglądów szczególnie akcentujących rolę woli w etyce i życiu ludzkim. W woluntaryzmie wola jest najwyższą władzą człowiekaMichel Esparza, Miłość i szacunek do samego siebie, s. 107. Promic, Warszawa 2012..
Woluntaryzm przeciwstawia się intelektualizmowi (akcentującemu szczególnie rozum) oraz sentymentalizmowi (akcentującemu szczególnie uczucia i intuicję).
Filozofia W historii filozofii rolę woli szczególnie akcentowali: Immanuel Kant, według którego od charakteru woli zależy wartość moralna czynów, Duns Szkot, według którego normy prawdy i dobra zależą od woli Bożej i jako takie mogą być przez Boga zmieniane. Duns Szkot przeciwstawiał się w ten sposób intelektualizmowi tomistycznemu. Podobne poglądy prezentował William Ockham (pocz. XIV w.). Arthur Schopenhauer głosił, że wola jest szczególnym rodzajem nadrzędnej rządzącej światem siły.
Woluntaryzm występuje najczęściej w różnych wersjach pragmatyzmu, obecny jest np. u Williama Jamesa, w pewnej mierze w duchowości i etyce jezuickiej.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Antropologia filozoficzna Kategoria:Stanowiska etyczne Kategoria:Krytyka racjonalizmu