thumb|right|200px|Big Flowerpot, Kanada thumb|200px|Old Man of Hoy, Szkocja thumb|200px|Kolumna niedaleko Old Harry Rocks, Anglia Kolumna lub filar – geologiczna forma ukształtowania terenu złożona ze stromej, często wręcz pionowej kolumny lub kolumn skalnych w morzu niedaleko wybrzeża. Filary tworzą się gdy klifowa zatoka ulega erozji poprzez działanie fal morskich i wielkich mas wody uderzających o skałę https://web.archive.org/web/20070927012038/http://www.ambaile.org.uk/en/item/item_photograph.jsp?item_id=22674.. Siła wody osłabia klif powodując odpadanie części z nich, tworząc tym samym kolumny lub małe wyspy. Potrafią uformować się również gdy most skalny rozsypie się wskutek naturalnych procesów i grawitacji. Kolumna może rozpaść się lub ulec erozji pozostawiając gruzowisko. Kolumny zazwyczaj tworzą się z poziomo zalegających skał osadowych zwłaszcza wapiennych czy piaskowców lub skał wulkanicznych. Jest to spowodowane występowaniem poziomego uławicenia oraz pionowego ciosu.
Inny rodzaj kolumn powstaje w skałach wulkanicznych, przede wszystkim bazaltach, w których pospolicie występuje cios termiczny w postaci słupów bazaltowych. Zwykle noszą one jednak inne nazwy: organów, schodów, drogi, grobli (Organy Wielisławskie, Małe Organy Myśliborskie, Grobla Olbrzyma).
Kolumny są często ważnymi lęgowiskami ptactwa morskiego.
Niektóre z kolumn są miejscami do wspinaczek.
Przykłady Flowerpot Island, jezioro Huron, Kanada. Three Sisters, Eatonville, Nowa Szkocja, Kanada. Haystack Rock, Cannon Beach, Oregon, USA. Goat Rock, Kalifornia, USA. Old Harry Rocks, Dorset, Wielka Brytania. The Needles, Wight, Wielka Brytania. Am Buachaille, Sutherland, Wielka Brytania. Old Man of Hoy, Orkady, Wielka Brytania. Dwunastu Apostołów na trasie Great Ocean Road, Wiktoria, Australia Rocher Percé, Percé Quebec, Kanada Hopewell Rocks, Hopewell Cape Nowy Brunszwik, Kanada Po Pin Chau, High Island, Hongkong Étretat, Sekwana Nadmorska, Francja Lange Anna, Helgoland
Przypisy
Kategoria:Elementy rzeźby skalnej Kategoria:Formy ukształtowania terenu