thumb 28 pułk Strzelców Kaniowskich (28 pp) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.
Sformowany w lipcu 1919 roku. Toczył walki na Wołyniu, a następnie nad Styrem w rejonie Rafałówki. Walczył z Czechami o Śląsk Cieszyński, potem nad Niemnem w rejonie Skidla i w rejonie Lwowa. Walczył też z wojskami ukraińskimi nad Seretem. Od 4 lipca 1920 rozpoczął odwrót w kierunku na Oszmianę i Lidę. W Bitwie Warszawskiej z Nieporętu atakował w kierunku na Wólkę Radzymińską i Mokre. W okresie międzywojennym pułk stacjonował w Łodzi i podporządkowany był dowódcy 10 Dywizji Piechoty.
Formowanie 28 pułk Strzelców Kaniowskich powstał w lipcu 1919, we Wschodniej Małopolsce i na Wołyniu, w wyniku połączenia 13 pułku strzelców polskich z 28 pułkiem piechoty „Dzieci Łódzkich”. Nazwa pułku została mu przyznana rozkazem nr 88 Naczelnego Wodza z dnia 26 sierpnia 1919.
W grudniu 1919 batalion zapasowy pułku stacjonował w Łodzi.
Działania bojowe w latach 1919–1920 Z Besarabii przez Bukowinę 13 pułk strzelców dotarł do Małopolski Wschodniej 12 czerwca 1919, a już następnego dnia przystąpił do działań bojowych w rejonie Stanisławowa i Jezupola. Działania te prowadził do 2 lipca, po czym odjechał do wsi Pałahicze, gdzie połączył się z 28 pułkiem piechoty „Dzieci Łódzkich”.
28 pułk piechoty powstał jesienią 1918. Od stycznia 1919 prowadził działania bojowe. Drugi batalion toczył walki na Wołyniu, w rejonie Kowla i Łucka, a następnie nad Styrem w rejonie Rafałówki. Trzeci batalion toczył boje z Czechami na Śląsku Cieszyńskim, potem nad Niemnem w rejonie Skidla, a następnie został przerzucony w rejon Lwowa, gdzie brał udział w jego obronie, po czym w pogoni za wojskami ukraińskimi dotarł do Tarnopola i w rejon Trembowli. Tam stoczył 12 czerwca zwycięską bitwę pod Iwankowem. Pierwszy batalion w czerwcu 1919 stoczył przegrany bój pod Brzeżanami.
Już jako 28 pułk Strzelców Kaniowskich (przydomek Kaniowskich pochodzi od Bitwy pod Kaniowem, w której brał udział 13 pułk strzelców) walczył z wojskami ukraińskimi nad Seretem aż do linii rzeki Zbrucz, którą osiągnął 19 lipca 1919.
W końcu września pułk przerzucono pod Wilno, gdzie pełnił służbę patrolową na linii demarkacyjnej polsko-litewskiej. Tutaj spędził zimę 1919/1920. Po skoncentrowaniu się w połowie maja koło stacji Ignalino odmaszerował w kierunku Kozian, gdzie prowadził walki nad Dzisną w rejonie Mariampola, Kozian, Twerecza i Szarkowszczyzny.
Pod wpływem ogromnej przewagi wojsk sowieckich, od 4 lipca 1920 pułk rozpoczął odwrót w kierunku na Oszmianę i Lidę. W drugiej połowie lipca staczał boje pod Trokielami, Grodnem, Indurą i przez Białystok, Ostrów, Brańszczyk, Serock, Zegrze dotarł do Jabłonny.
W Bitwie Warszawskiej z miejscowości Nieporęt atakował w kierunku na Wólkę Radzymińską i Mokre, które zdobył w południe 16 sierpnia 1920. Po utracie Mokrego nieprzyjaciel nie stawiał już większego oporu na tym kierunku, a pułk odszedł do odwodu.
Mapy bitew 180px180px180px130px130px180px180px200pxthumb
Kawalerowie Virtuti Militari
Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari za wojnę 1918-1920st sierż. Ernest Angelo nr 2485pchor. Józef Appel nr 6920st. sierż. Stanisław Biskupskipor. Jerzy Boski nr 666sierż. Władysław Bromiński nr 649sierż. Bolesław Czulińskippor. Józef Gryglaszewskisierż. Jan Gutkowskist. sierż. Jan Hodońst. szer. Ignacy Jaskóła nr 1106kpt. Marian Kańskisierż. Zygmunt Kawasierż. Kazimierz Kleberppor. Wacław Klinkest. szer. Józef Kobusplut. Kazimierz Kowalskiplut. Ryszard Koziełłokpt. Władysław Kudajsierż. Józef Kuleszast. szer. Kazimierz Lebiedowskikpr. Bronisław Lewińskikpr. Szczepan Madejpor. Mieczysław Majpchor. Edward Malbrockikpr. Józef Minkinast. sierż. Stanisław Muszyńskist. sierż. Władysław Nagórskipor. Przemysław Nakoniecznikoff-Klukowskippor. Stanisław Nowickikpr. Józef Pabisszer. Stanisław Pałkappor. Tadeusz Petrulewicz nr 863ppor. Benedykt Pęczkowskist. sierż. Stanisław Piasek nr 567kpr. Stanisław Pióropor. Stefan Pogonowskikpr. Władysław Polańskisierż. Michał Prusst. szer. Stanisław Prusikplut. Józef Pustelniksierż. Stefan Rabęckippor. Stefan Rawickipor. Władysław Raypertsierż. Jan Rudnikppor. Czesław Rzedzickipor. Antoni Sanojcamjr Stanisław Sobieszczakst. sierż. Stanisław Sławowczykplut. Roman Stefańskikpt. Ksawery Sutowskisierż. Henryk Świetlickippor. Juliusz Szczęsnypor. Wacław Szymańskippłk Wiktor Thomméeppor. Jan Topczewskippor. Wacław Tuzińskipchor. Czesław Twardowskippor. Witold Więckowskist. sierż. Stanisław Wocialpor. Jan Wrzosekppor. Wacław Zaborowski
Pułk w okresie pokoju thumb|Budynek przedwojennych Koszar im. J. Piłsudskiego 28 pSK 200px|left
W okresie międzywojennym pułk stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr IV w garnizonie Łódź i podporządkowany był dowódcy 10 Dywizji Piechoty. Stacjonował w koszarach im. Józefa Piłsudskiego w Łodzi przy zbiegu ul. Leszno i Żeligowskiego, praktycznie w samym centrum miasta. Okazały budynek koszar zachował się do dziś, obecnie jest własnością Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.
14 sierpnia 1929 o 6:40 w katastrofie kolejowej na linii Łódź Kaliska-Łódź Fabryczna zginęło siedmiu żołnierzy pułku: Zygmunt Wiśniewski, Albin Urbaniak, Jakub Doński, Jakub Giersz, Bazyli Łapkiewicz, Jefim Korniuk i Józef Dolny, a kolejnych 23 zostało ciężko rannych (plut. Władysław Ozdoba i szeregowcy: Józef Strach, Stanisław Kowalski, Jakub Hamerfeld, Stanisław Słomkiewicz, Józef Bednarek, Ilko Petryk, Lucjan Hołówko, Lucjan Kędzierski, Leonard Tomczak, Marian Psiuch, Leon Szpinder, Władysław Czerwiński, Władysław Kiełba, Ilko Szewek, Paweł Wojtowicz, Włodzimierz Kieba, Antoni Szulc, Michał Jarzyński, Dymitr Kocur, Bolesław Stankiewicz, Władysław Gzimiński, Zygmunt Bąk). Ponadto żywcem spłonęło dwóch kolejarzy: nadkonduktor Ignacy Grzebielak i Antoni Gorzeń. Kolejnych siedmiu zostało rannych, w tym dwóch bardzo ciężkoKurier Poznański Nr 376 z 16 sierpnia 1929 r.. W wyniku złego nastawienia zwrotnicy pociąg mieszany nr 3371, którym jechali żołnierze, najechał na odchodzący pociąg towarowy nr 33 376Kurier Poznański Nr 374 z 14 sierpnia 1929 r..
Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 28 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych. Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowejRozkaz wykonawczy MSWojsk PS 10-50 z 1930, pułk szkolił rekrutów dla potrzeb batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza.
Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939StanowiskoStopień, imię i nazwiskoDowództwo, kwatermistrzostwo i pododdziały specjalnedowódca pułkuppłk Wincenty KurekI zastępca dowódcyppłk Wacław Makatrewiczadiutantkpt. Kazimierz Michał Gryzieckistarszy lekarzmjr dr Adam Molkamłodszy lekarzpor. lek Jan Józef BojarskiII zastępca dowódcy (kwatermistrz)mjr Karol Leon Zaprutkiewiczoficer mobilizacyjnykpt. Jan Bartczakzastępca oficera mobilizacyjnegopor. Leon Olejniczakoficer administracyjno-materiałowyp.o. por. Emil Woźniakoficer gospodarczykpt. int. Jerzy Andrzej Wodzińskioficer żywnościowypor. Józef Konstanty Tysoficer taborowypor. Emil Woźniak(*)kapelmistrzkpt. adm. (kapelm.) Aleksander Gauldowódca plutonu łącznościkpt. Kasper Ślepokuradowódca plutonu pionierówpor. Janusz Michał Orłowskidowódca plutonu artylerii piechotykpt. art. Bolesław Świtoniakdowódca plutonu ppanc.por. Jan Maślińskidowódca oddziału zwiaduppor. Władysław KulfanI bataliondowódca batalionumjr Wiesław Zygmunt Hołubskidowódca 1 kompaniipor. Aleksander Pogorzelskidowódca plutonuppor. Tadeusz Bolesław Kukulskidowódca plutonuppor. Tadeusz Władysław Malinowskidowódca 2 kompaniikpt. Eugeniusz Marian Smolińskidowódca plutonupor. Włodzimierz Pęskidowódca 3 kompaniikpt. Ignacy Wieliczkodowódca plutonuppor. Roman Marian Błaszczakdowódca plutonuppor. Leon Sapińskidowódca 1 kompanii kmpor. Jan Zenon Świerczyńskidowódca plutonuppor. Mieczysław Tadeusz MińczakowskiII bataliondowódca batalionumjr Józef Jerzy Korczewskidowódca 4 kompaniipor. Jan Feliks Wronadowódca plutonuppor. Zbigniew Józef Karol Opioładowódca 5 kompaniikpt. Jan Chamielecdowódca plutonuppor. Henryk Wiktor Górnydowódca 6 kompaniikpt. Aleksander Mazurdowódca plutonuppor. Zbigniew Janowskidowódca 2 kompanii kmkpt. Marian Jan Mytkowiczdowódca plutonupor. Antoni Alojzy Węgrzyndowódca plutonuppor. Tadeusz Stanisław Marek SłowikIII bataliondowódca batalionumjr Stanisław Kubalski-Milandowódca 7 kompaniipor. Tomasz Fijałkowskidowódca plutonuppor. Wilhelm Michał Zającdowódca 8 kompaniipor. Piotr Stefan Alfons Wojciszewskidowódca plutonupor. Piotr Muniakdowódca 9 kompaniikpt. Stefan Bojakowskidowódca plutonupor. Stanisław Wróbeldowódca plutonuppor. Henryk Stanisław Śniadydowódca 3 kompanii kmkpt. Piotr Szymczakdowódca plutonuppor. Marian Bolesław Górnickina kursiekpt. Stefan Stanisław Gwoździński28 kompania wartownicza „Gałkówek”dowódcakpt. adm. (piech.) Adam Gostwickizastępca dowódcykpt. adm. (piech.) Jan Fryderyk LudwigDywizyjny Kurs Podchorążych Rezerwy 10 DPdowódcamjr Jan Rękorajskidowódca plutonukpt. Leonard Malinowskidowódca plutonupor. Czesław Łukomskidowódca plutonuppor. Czesław Niewiadomskidowódca plutonuppor. Eugeniusz OryńskiDywizyjny Kurs Dla Podoficerów Nadterminowych 10 DPdowódcakpt. Jan Bieleckidowódca plutonuppor. Jerzy Korwin-Wierzbickidowódca plutonuppor. Jan Skwark [31 pp]28 obwód przysposobienia wojskowegokmdt obwodowy PWp.o. kpt. piech. Bolesław Stanisław Antoń(*)kmdt miejski PW Łódź Ipor. piech. Henryk Gruszkakmdt miejski PW Łódź IIppor. kontr. piech. Borys Fiedotjewkmdt miejski PW Łódź IIIvacatkmdt miejski PW Łódź IVkpt. piech. Bolesław Stanisław Antoń(*)kmdt powiatowy PW Łódźpor. kontr. piech. Mikołaj Milczyński
Kampania wrześniowa 24 sierpnia 1939, w czasie mobilizacji alarmowej, pułk został uzupełniony rezerwistami, mieszkańcami Łodzi oraz okolic, a następnie przetransportowany w rejon Błaszek. Organizacja wojenna i obsada personalna pułku we wrześniu 1939StanowiskoStopień, imię i nazwiskoDowództwodowódcappłk Wincenty KurekI adiutantkpt. Ignacy WieliczkoII adiutantpor. rez. Adam Bierzwińskioficer informacyjnyN.N.oficer łącznościkpt. Kasper Ślepokurakwatermistrzmjr piech. Karol Zaprutkiewiczkpt. Kazimierz Gryzieckioficer płatnikN.N.oficer żywnościowyN.N.naczelny lekarzpor. lek. Jan Bojarskikapelankpt. rez. ks. Michał Stańczykdowódca kompanii gospodarczejpor. Jan TurkowskiI bataliondowódca batalionumjr Stanisław Milanadiutant batalionuppor. Mieczysław Millerdowódca 1 kompanii strzeleckiejpor. Stanisław Wróbeldowódca 2 kompanii strzeleckiejpor. Jan Wronadowódca 3 kompanii strzeleckiejpor. rez. Kazimierz Fiedofiewpor. rez. Marian Petzdowódca 1 kompanii cekaemówpor. Jan ŚwierczyńskiII bataliondowódca batalionumjr Józef Jerzy Korczewskiadiutant batalionuppor. rez. Michał Dąbrowskidowódca 4 kompanii strzeleckiejpor. Marian Górnickidowódca 5 kompanii strzeleckiejppor. rez. Zygmunt Ulrychdowódca 6 kompanii strzeleckiejpor. Janusz Orłowskippor. Henryk Górnydowódca 2 kompanii cekaemówkpt. Aleksander MazurIII bataliondowódca batalionumjr Jan Cichockiadiutant batalionuppor. rez. Feliks Missaladowódca 7 kompanii strzeleckiejpor. Piotr Muniakdowódca 8 kompanii strzeleckiejpor. Aleksander Pogorzelskidowódca 9 kompanii strzeleckiejpor. Jerzy Korwin-Wierzbickidowódca 3 kompanii cekaemówkpt. Leonard MalinowskiPododdziały specjalnedowódca kompanii przeciwpancernejkpt. Jan Chamielecdowódca plutonu artylerii piechotykpt. Bolesław Świtoniakdowódca kompanii zwiadowcówppor. Władysław Kulfandowódca plutonu pionierówpor. Janusz Orłowskidowódca plutonu przeciwgazowegopor. Henryk Gruszka
Mapy bitew 200px180px