Inskrypcja z Filippi – zabytek średniowiecznej epigrafiki bułgarskiej.

Dzieje tekstu Dotarł do nas jedynie sam początek i koniec napisu na dwóch marmurowych płytach, a także niewielkie fragmenty z pojedynczymi literami. Te dwie płyty i fragmenty pozostałych zostały odnalezione w trakcie prac wykopaliskowych prowadzonych w latach 1923–1933 na terenie chrześcijańskiej bazyliki w Filippi w północnej Grecji, dwanaście kilometrów na północ od Kawali. Obecnie płyty znajdują się w muzeum przy terenie wykopaliskWeselin Beszewliew. "Prabyłgarski epigrafski pamietnici". Sofia, 1981, str.79.

Początek napisu widział i przepisał Francuz ojciec Bracognié w 1707 roku. Później płyty przysypała ziemia i ponownie zostały odkryte dopiero w 1923 roku. Cały napis był wykonany na sześciu płytach, które stanowiły część stylobatu bazyliki. Była to jedna z najdłuższych znanych inskrypcji protobułgarskichTamże, str.79.

Po przepisaniu początku napisu przez ojca Bracognié, fragment ten był wielokrotnie publikowany. Całość napisu po raz pierwszy opublikował w 1928 roku František Dvorník w periodyku Ecole Française d’Athènes. Gruntowną analizę napisu przeprowadził Jordan Iwanow w opublikowanej 1931 roku pracy "Български старини из Македония" ("Bułgarskie starożytności w Macedonii")Jordan Iwanow. "Byłgarski starini iz Мakedonija". Sofia, 1931, str. 1-12.

Inskrypcja poświadcza fakt wyprawy kauchana Isbuła w 837 roku do kraju Smolan

Treść thumb|300px|left|Inskrypcja Presjana, pierwsza płyta , Muzeum Archeologiczne w Filippi thumb|300px|right|Inskrypcja Presjana, szósta płyta, Muzeum Archeologiczne w Filippi

[Το]ν πολων Βου(λ)γα- ρον [ο] εκ θεου αρχον ο Π- ερσιανοσ απεστιλεν Ι[σ]βουλον τον καυχανον δοσασ αθτον φοσα- τα κ(ε) τοω ητξιργου βοιλ- αν κ(ε) τον κανα βοιλα κολοβρον κ(ε) ο καυχανοσ επι τουσ Σμολεανουσ ο-

ν. Η [τησ] την αληθηναν γ- υρευη, ο θ(εοσ) θεορι.κ(ε), η τησ ψ- ευδετε, ο θ(εοσ) θεορι. Τουσ Χριστηανουσ οι βουλγαρι- σ πολα αγαθα επυισα[ν] κ(ε) οι Χριστηανοι ελησμον- ησαν, αλλα ο θ(εο)σ θεορι.

Jej tekst w przekładzie brzmi jak następuje:

Presjan, archont z woli Boga wielu Bułgarów, wyprawił kauchana Isbuła i dał mu wojsko i iczirgu boiła, i chana kołobyra. I kauchan ku Smolanom…

I dalej:

Jeśli ktoś szuka prawdy, Bóg widzi, i jeśli ktoś kłamie, Bóg widzi. Bułgarzy uczynili wiele dobrego dla chrześcijan, a chrześcijanie zapomnieli. Ale Bóg widzi.

Linki zewnętrzne Starobyłgarski nadpisy – Napis 14 Starobyłgarski nadpisy – Galerija

Przypisy

Bibliografia Jordan Iwanow. "Byłgarski starini iz Мakedonija". Sofia, 1931, str. 1-12 S. Waklinow, Kultura starobułgarska, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1984, s. 87.

Filippi