Dariusz Tomasz Lebioda (ur. 23 kwietnia 1958 w Bydgoszczy) – polski poeta i krytyk literackiL. M. Bartelski, Polscy pisarze współcześni, Warszawa 1995; Współcześni polscy pisarze i badacze literatury pod red. J. Czachowskiej i A. Szałagan, t. 5, Warszawa 1997; A. Hutnikiewicz (red.), LEBIODA Dariusz Tomasz, [w:] Literatura polska XX wieku Warszawa 2000; Dariusz Tomasz Lebioda, [w:] Leksykon współczesnych pisarzy polskich XX /XXI wiek, Toruń 2004..
Życiorys Urodził się w rodzinie Władysława, kierowcy, i Krystyny z domu Grzechowiak. Ukończył V Liceum Ogólnokształcące w Bydgoszczy (1978). Pracował jako ratownik w kąpieliskach, pracownik najemny u ogrodnika oraz dyspozytor w bazie transportu samochodowego. W latach 1979–1984 studiował filologię polską na WSP w Bydgoszczy, w 1994 obronił doktorat na Uniwersytecie GdańskimZ. Mrozek, Mały słownik pisarzy Kujaw i Pomorza (1920–1991), Bydgoszcz 1992.Słownik pisarzy województwa bydgoskiego: bio-bibliografia, Bydgoszcz 1993.Słownik pisarzy regionu bydgoskiego pod red. J. Pszennej i A. Walukiewicz, Bydgoszcz 2008.Litera Antologia, Bydgoszcz 2012.. W latach 1984–1985 pracował jako nauczyciel w I LO w Bydgoszczy, a później był wieloletnim wykładowcą literatury polskiej w Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. W 2002 w The State University of New York w Buffalo przebywał jako „visiting professor”Związek Literatów Polskich: Dariusz Tomasz Lebioda. Wygłaszał wykłady na Uniwersytetach w Wilnie, Kijowie, Brnie, Fryburgu, w Fundacji Orensanza w Nowym Jorku, w Audytorium Daga Hammarskjölda w ONZ. Był uczestnikiem wymiany poetów europejskich i chińskich – Pekin 2009Darius Thomas Lebioda – Kampf gegen die Gleichgültigkeit, „Illustrierte Neue Welt”, Wiedeń 2001, nr 8– 9..
Jest członkiem Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza, Towarzystwa Literackiego im. Henryka Sienkiewicza, Związku Literatów Polskich, Stowarzyszenia Kultury Europejskiej (SEC).
Publikuje w „Znad Wilii” - piśmie, wydawanym po polsku na Litwie.
Publikacje Poezja Samobójcy spod wielkiego wozu, Warszawa 1980 Maria, Bydgoszcz 1982 Zomowcy i gitowcy (wydanie nielegalne), Bydgoszcz 1982 Najnowszy testament, Bydgoszcz 1983 Na chwilę przed końcem świata, Warszawa 1988 Pole umierającej kraski, Kraków 1988 Piloci ultrafioletowych dali, Bydgoszcz 1990 Płacz, moje pokolenie. Wiersze wybrane, Bydgoszcz 1990 Czarna kałuża, Bydgoszcz 1993 Kraina jaskółki, Bydgoszcz 1995 Poemat o gwiezdnym chłopcu, Bydgoszcz 1996 Krew jednorożca. Wiersze symboliczne, Bydgoszcz 1997 Czarny jedwab, Bydgoszcz 1999 Tren nowego czasu. Wiersze mistyczne 1979–1999, Bydgoszcz 1999 Cmentarz niebieskich aniołów. Wiersze generacyjne 1980–1999, Bydgoszcz 2000 Black Silk / Czarny jedwab, na ang. przeł. A. Szyper i S. H. Barkan, Nowy Jork / Kraków 2000 Wiersze o miłości i śmierci, Poznań 2001 Black Silk / Czarny jedwab, na ang. przeł. S. H. Barkan i A. Szyper, wyd. II, Nowy Jork / Kraków 2002 Czaszka Kartezjusza, Warszawa 2003 (tłumaczenia: *Череп Картезія, Вибрані вірші 1980–2001, przeł. na ukraiński Н. І. Поклад, С. О. Шевченко, Kijów 2002; Descartova lebka, przeł. na czeski L. Martinek, Opava 2003; Kartezijeva lubanja. Izabrane pjesme 1980–2000, na chorwacki przeł. Jadranka Nemeth-Jajić, Split 2004; Descartes’ Schädel, na niem. przeł. Karl Grenzler, Köln 2005) Psalmy świetlistej chwili, Bydgoszcz 2007 La Bailarina de la Reina Hatshepsut. Poemas selectos 1980–2005, na hiszp. przeł. R. Vasquez-Velasquez, D. Mucha, Madrid-Guatemala 2008Literatura polska w przekładach 1981–2004, Warszawa 2005. Bulwar Singera, Wiersze amerykańskie, Bydgoszcz 2012 Sprzedawca skowronków, Wiersze chińskie, Bydgoszcz 2013 Żółty oleander, Wiersze arabskie, Bydgoszcz 2014 Последняя капля, Избранные стихотворения, przeł. Wladimir Sztokman, Плевен 2015 Ormiańska tancerka, Wiersze ormiańskie, Bydgoszcz 2015 Z wiarą spójrz na Ararat, na ormiański przeł. Gagik Davtyan, Erywań 2015 Złota źrenica, Wiersze belgijskie, Bydgoszcz 2016 Zomowcy i gitowcy (reprint), Bydgoszcz 2016 Забраненият град, przeł. Vania Angelova, Плевен 2016
Proza Chłopcy z cmentarza Świętej Trójcy, Bydgoszcz 1997 Dziennik ze stanu wojennego, Bydgoszcz 2016 Aleja klonów, Bydgoszcz 2017
Studia – eseistyka Mickiewicz wyobraźnia i żywioł, Bydgoszcz 1996 Pragnienie śmierci, Bydgoszcz 1996 Przedsionek wieczności. Pośród pisarzy Pomorza, Kujaw i Wielkopolski, Bydgoszcz 1998 Ptaki Mickiewicza i inne artykuły romantyczne, Bydgoszcz 1998 Bryłka bursztynu. Literatura – Regiony – Pogranicza, Bydgoszcz 2001 Marmur i blask. Studia. Szkice. Artykuły o poezji polskiej od Mickiewicza do Miłosza, Bydgoszcz 2000, wyd. II 2002 Słowacki. Kosmogonia, Bydgoszcz 2004 Mattes Gold. Essays und Sentenzen, na niem. przeł. Karl Grenzler, Köln 2007 Krasiński. Gigantomachia, Bydgoszcz 2011 Axis Mundi. Romantyzm – Wiek XX – Nowy czas, Bydgoszcz 2013 Odwieczny ogień Życie i twórczość Jidiego Majii, Bydgoszcz 2019
Faktografia Tajemnice życia Karola Wojtyły, Bydgoszcz 1991 Tajemnica papieża, Bydgoszcz 1997 (tłumaczenia: Papina tajna, na chorwacki przeł. Jadranka Nemeth-Jajić, Split 2000; Таємниця Папи, na ukraiński przeł. Н. І. Поклад, С. О. Шевченко, Kijów 2001; Tajemstvi papeze, na czeski przeł. Libor Martinek, Praha 2005)
Antologie Droga do Ashramu. Antologia poezji kontrkulturowej, Bydgoszcz 1998 Klejnoty poezji polskiej. Od Mickiewicza do Herberta, I wyd. Poznań 2001
Przekład Robert M. Giannetti, Wizja w zimie/Winter Vision, Bydgoszcz 2011 Jidi Majia, Ryty wieczności, Bydgoszcz 2016 Jidi Majia, Śnieżna pantera, Bydgoszcz 2017 Jidi Majia, Czerń i cisza, Bydgoszcz 2018
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi (2002)Katarzyna Batora, Polscy pisarze i badacze literatury XX i XXI w. - Lebioda Dariusz Tomasz [dostęp 2025-11-21]. Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (8 maja 2020) Odznaka „Za zasługi dla województwa wielkopolskiego” (2002)
Nagrody i wyróżnienia
Nagroda w konkursie „Pokolenie, które wstępuje” w Warszawie za tom Samobójcy spod wielkiego wozu (1980) Wyróżnienie w XXIV Ogólnopolskim Konkursie Poezji Społecznie Zaangażowanej o Nagrodę „Czerwonej Róży” (1983) Nagroda im. Andrzeja Bursy za tom Najnowszy testament (1984)P. Kuncewicz, Dariusz Tomasz Lebioda, [w:] Agonia i nadzieja. Poezja polska od 1956, t. III, Warszawa 1993; P. Kuncewicz, Dariusz Tomasz Lebioda, [w:] Leksykon polskich pisarzy współczesnych, Warszawa 1995. Statuetka „Czerwonej Róży” w XXV Ogólnopolskim Konkursie Poezji Społecznie Zaangażowanej o nagrodę „Czerwonej Róży" za wiersz Śmierć Einsteina (1984) Nagroda im. Klemensa Janickiego za tom Pole umierającej kraski (1988) Nagroda Artystyczna Młodych im. Stanisława Wyspiańskiego za tom Pole umierającej kraski (1989) Nagroda w konkursie miesięcznika „Fantastyka” za Piloci ultrafioletowych dali (1990) Nagroda Za Najlepszą Książkę Poetycką Roku - Płacz, moje pokolenie. Wiersze wybrane (1990) Nagroda Za Najlepszą Książkę Eseistyczną Roku w Polsce - Ptaki Mickiewicza i inne artykuły romantyczne (1998) Symboliczna Nagroda im. Ryszarda Milczewskiego-Bruna w Dziedzinie Eseistyki za Mickiewicz wyobraźnia i żywioł (1999) Symboliczna Nagroda im. Ryszarda Milczewskiego-Bruna w Dziedzinie Poezji za Black Silk / Czarny jedwab (2002)A. Szyper, Forword, [w:] D. T. Lebioda, Black Silk, New York / Kraków 2002; B. Rusk, Author, UB Professor Lebioda writing biography of Isaac Bashevis Singer, „Buffalo Jewish Rewiew” 2002, vol. 92, nr 41. Nagroda Światowego Dnia Poezji – UNESCO „Poezja Dzisiaj” w Warszawie za tom Czaszka Kartezjusza (2003) Laur Pogórza w Tarnowie za książkę Słowacki. Kosmogonia (2004) Nagroda im. Witolda Hulewicza za książkę Krasiński. Gigantomachia (2012) Medal Towarzystwa Hipolita Cegielskiego Labor Omnia Vincit za Krasiński. Gigantomachia (2012) Statuetka Augusta Cieszkowskiego za Krasiński. Gigantomachia (2013) Literacka Nagroda „Strzała Łuczniczki” za Axis Mundi. Romantyzm – Wiek XX – Nowy czas (2013) Symboliczna Nagroda im. Ryszarda Milczewskiego-Bruna w Dziedzinie Prozy za Chłopcy z cmentarza Świętej Trójcy (2013)
Przypisy
Kategoria:Laureaci Nagrody im. Andrzeja Bursy Kategoria:Ludzie urodzeni w Bydgoszczy Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za zasługi dla województwa wielkopolskiego” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Pisarze związani z Bydgoszczą Kategoria:Polscy krytycy literaccy Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Urodzeni w 1958