Województwo wielkopolskie – województwo utworzone w 1999 w środkowo-zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu środkowej Warty; dzieli się na 4 miasta na prawach powiatu, 31 powiatów i 226 gmin, które zamieszkują 3 471 302 osoby (31 grudnia 2025); siedzibą wojewody i władz samorządu województwa jest Poznań.
Województwo wielkopolskie zajmuje drugie miejsce w kraju pod względem powierzchni i trzecie pod względem liczby ludności.
Na obszarze województwa leży aglomeracja kalisko-ostrowska i aglomeracja poznańska oraz Kaliski Okręg Przemysłowy, Konińskie Zagłębie Węgla Brunatnego i Poznański Okręg Przemysłowy.
Historia thumb|left|Województwa z lat 1975–1998 z granicą obecnego województwa wielkopolskiego Województwo wielkopolskie utworzono 1 stycznia 1999 z województw poprzedniego podziału administracyjnego: poznańskiego (w całości) konińskiego (oprócz gmin Uniejów, Grabów i Świnice Warckie) mały|Krainy historyczne w województwie wielkopolskim i w Polsce na tle współczesnych granic administracyjnychpilskiego (oprócz gmin powiatu wałeckiego) leszczyńskiego (oprócz gmin powiatów górowskiego i wschowskiego) kaliskiego (oprócz gmin powiatów wieruszowskiego oraz gmin Dziadowa Kłoda, Międzybórz i Syców) zielonogórskiego (tylko gminy Wolsztyn, Siedlec i Zbąszyń) gorzowskiego (tylko gminy Międzychód i Miedzichowo) bydgoskiego (tylko gmina Trzemeszno).
Geografia thumb|Mapa fizyczna województwa
Według danych z 1 stycznia 2026 r. powierzchnia województwa wynosiła 29 826,66 km², co stanowi 9,5% powierzchni Polski. Wielkopolskie jest drugim co do powierzchni województwem w Polsce (po woj. mazowieckim).
Położenie administracyjne Województwo jest położone w środkowo-zachodniej Polsce i graniczy z województwami Za: dane Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii oraz Komendy Głównej Straży Granicznej.: dolnośląskim na długości 223,58 km na południu kujawsko-pomorskim na długości 404,09 km na północnym wschodzie lubuskim na długości 285,77 km na zachodzie łódzkim na długości 282,46 km na wschodzie opolskim na długości 48,28 km na południu pomorskim na długości 63,37 km na północy zachodniopomorskim na długości 196,31 km na północy
Położenie historyczne Województwa wielkopolskiego nie można jednoznacznie utożsamiać z historyczną WielkopolskąRozumianą jako tereny województwa poznańskiego i województwa kaliskiego z czasów I RP bez starostwa drahimskiego (https://www.kul.pl/files/845/pdf/szady_geografia_struktur_2010.pdf, s. 118), tj. bez okolic Czaplinka., gdyż obecnie nie należą do niego m.in.: Kargowa, Babimost, Zbąszynek, Międzyrzecz, Drezdenko i Skwierzyna (województwo lubuskie) ziemia santocka (województwo lubuskie) ziemia wschowska (obecnie województwo lubuskie) wschodnia część Krajny, czyli m.in. Nakło nad Notecią i Sępólno Krajeńskie (województwo kujawsko-pomorskie) wschodnia część Pałuk, czyli m.in. Żnin, Szubin i Janowiec Wielkopolski (województwo kujawsko-pomorskie) Mogilno (województwo kujawsko-pomorskie) tereny powiatu wałeckiego, ziemia człopiańska, ziemia wałecka (województwo zachodniopomorskie).
W skład województwa wchodzą natomiast m.in.: Turek i Dobra (historycznie należące do ziemi sieradzkiej) Kępno i Ostrzeszów (historycznie należące do ziemi wieluńskiej) Kłodawa i Dąbie (historycznie w ziemi łęczyckiej) Przedecz, Brdów, Babiak i Sompolno (historycznie na Kujawach) Okonek (Pomorze Tylne) północne i północno-wschodnie skrawki Dolnego Śląska, tj. zachodnia część powiatu kępińskiego, gminy: Rychtal, Perzów, Bralin i Sośnie, a także zachodnia część gminy Kobyla Góra.
Geomorfologia Rzeźba terenu województwa wielkopolskiego, warunki geologiczne i glebowe zostały ukształtowane przez dwa zlodowacenia: przez zlodowacenie bałtyckie w części północnej i środkowej, gdzie teren jest nizinny, występują licznie jeziora Pojezierza Pomorskiego, Poznańskiego i Gnieźnieńskiego, przez zlodowacenie środkowopolskie w części południowej, gdzie występuje mniej urozmaicona rzeźba oraz brak jezior.
Topografia W wymiarze północ-południe województwo rozciąga się na długości 284 km, to jest 2°33′08″. W wymiarze wschód-zachód rozpiętość województwa wynosi 228 km, co w mierze kątowej daje 3°19′44″.
Współrzędne geograficzne skrajnych punktów: północny: 53°39′21″ szer. geogr. N – pn.-wsch. narożnik działki ewidencyjnej nr 8095 (powiat złotowski), południowy: 51°06′13″ szer. geogr. N – pd. narożnik działki ewidencyjnej nr 17/3 (powiat kępiński), zachodni: 15°46′34″ dług. geogr. E – nurt Warty w zach. narożniku działki ewidencyjnej nr 61 (powiat międzychodzki), wschodni: 19°06′18″ dług. geogr. E – pd.-wsch. narożnik działki ewidencyjnej nr 244 (powiat kolski).
Najwyższym punktem jest wierzchołek Kobylej Góry – 284 m n.p.m.
Stosunki wodne thumb|Pojezierze Wielkopolskie Region wielkopolski leży w obrębie dorzecza Odry, przy czym 88% jego powierzchni odwadnia system cieków dorzecza Warty, a pozostałe 12% jest odwadniane przez systemy cieków Baryczy, Krzyckiego Rowu i Obrzycy. Jakość wód rzecznych jest w większości pozaklasowa, ale ich stan ulega stopniowej poprawie.
Na pojezierzach w części północnej i środkowej regionu występuje ok. 800 jezior, w tym 58% o powierzchni do 10 ha i 8% o powierzchni powyżej 100 ha. Największym jeziorem jest Jezioro Powidzkie – 10,36 km² wchodzące w skład Pojezierza Gnieźnieńskiego.
Klimat Wielkopolska należy do najcieplejszych i najbardziej suchych regionów w Polsce. Przeważają polarno-morskie masy powietrza, co sprawia, że lata są chłodniejsze, a zimy łagodniejsze niż we wschodniej bardziej kontynentalnej części kraju. Dominują wiatry zachodnie o prędkości od 2,5 do 3,5 m/s.
Średnie roczne ciśnienie atmosferyczne w regionie wynosi około 1005 hPa; średnia roczna temperatura wynosi około 8,2 °C, ku północy spada do około 7,6 °C, a na krańcach południowych i zachodnich osiąga około 8,5 °C. Ekstremalne wartości temperatur w Wielkopolsce wynoszą od +38 °C w okresie letnim do −30 °C w okresie zimowym. Niższe temperatury występują w siedliskach położonych w dolinach rzek, szczególnie na obszarach łąkowych i polach uprawnych w wyniku m.in. zwiększonej ewapotranspiracji.
Okres wegetacyjny należy do najdłuższych w Polsce, jego początek przypadający na około 28 marca rozpoczyna się w zachodniej Wielkopolsce. Na Nizinie Południowowielkopolskiej wynosi około 228 dni, a na krańcach północnych około 216 dni.
Roczna suma opadów waha się od 500 do 550 mm. Cechuje je nieregularność oraz nierównomierność w ciągu roku oraz wyraźny deficyt opadów występujący we wschodniej Wielkopolsce. Charakterystyczne dla klimatu Wielkopolski jest częste, lecz nieregularne występowanie okresów bezopadowych, wywierające negatywny wpływ na rozwój roślin. Średnia zalegania pokrywy śnieżnej wynosi 51–57 dni.
Średnia wilgotność względna powietrza w Wielkopolsce wynosi 78%; największe niedosyty występują m.in. w środowisku miejskim.
Bogactwa naturalne thumb|Kopalnia Węgla Brunatnego „Konin”
Złoża węgla brunatnego eksploatuje się w Konińskim Zagłębiu Węgla Brunatnego (KWB „Konin” i KWB „Adamów”), są bazą dla przemysłu energetycznego (Zespół Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin opalanej węglem brunatnym produkuje ponad 10% krajowej energii elektrycznej). Znaczne są też ilości złóż torfu, oblicza się, że jest ich 886 tys. ha o średniej miąższości 1,5 m. Odkryto złoża tego surowca o znaczeniu leczniczym – borowiny w Błażejewie, Ławicy i Mechnaczu. Ponadto bardzo duże pokłady węgla brunatnego zostały odkryte w okolicach Kościana. Jednak nie są one obecnie eksploatowane i prawdopodobnie ze względu na kosztowne przystosowanie tych terenów do budowy kopalni i konieczności przesiedlenia tysięcy ludzi nigdy nie będą.
Intensywnie eksploatuje się sól kamienną w kopalni soli w Kłodawie (około 20% krajowej produkcji). W Wapnie eksploatuje się bogate złoża gipsu.
Gleby Przeważają gleby bielicowe i rdzawe stanowiące 60% powierzchni oraz płowe i brunatne – 20%, pozostałe to głównie gleby obszarów podmokłych (opadowo-glejowe, glejobielicowe, murszowo-torfowe, mady rzeczne).
Lasy
W 2023 w województwie wielkopolskim lasy obejmowały powierzchnię 789,2 tys. ha, co stanowiło 25,8% jego powierzchni. 5,1 tys. ha lasów znajdowało się w obrębie parków narodowych. Pod względem lesistości województwo wielkopolskie zajmuje 12 miejsce spośród wszystkich województw w Polsce. V klasę wieku drzewostanu (81 lat i więcej) w województwie wielkopolskim obejmowało powierzchnię 28,0 ha (2 miejsce spośród wszystkich województw w 2023).
Demografia Według danych z 31 grudnia 2025 r. województwo wielkopolskie miało 3 471 302 mieszkańców, co stanowiło 9,3% ludności Polski. Wielkopolskie jest trzecim województwem pod względem liczby ludności w Polsce.
Dane z 31 grudnia 2025 r.: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 3 471 302 100 1 786 032 51,45 1 685 270 48,55powierzchnia 29 826,66 km²gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 116,4 59,9 56,5
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców w. wielkopolskiego 30 czerwca 2024 roku
Podział administracyjny
+ Miasta na prawach powiatu – porównanie Herb Miasto na prawach powiatu Ludność(30 czerwca 2024) Powierzchnia[km²] Gęstość zaludnienia[os./km²] Wydatki budżetu 2018 [mln zł] Dochody budżetu 2018 [mln zł] Zadłużenie samorządu względem dochodów 2018 [%] Przeciętna stopa bezrobocia(1 stycznia 2018)25px Kalisz 92.533 69,42 1333 666,096 596,705 31,55% 3,2%25px Konin 66.606 82,20 810 561,101 537,521 23,52% 8,0%25px Leszno 59.840 31,9 1876 457,197 422,382 39,52% 4,1%25px Poznań 536.818 261,85 2050 3 775,364 3 598,878 29,90% 1,5%