thumb|Julia Hartwig, Wisława Szymborska i Anna Polony – jedno ze spotkań organizowanych przez Stowarzyszenie Pisarzy Polskich, Warszawa, 8 maja 1993 thumb|Julia Hartwig – Polski PEN Club, Warszawa, 9 grudnia 1996 thumb|Julia Hartwig, Anders Bodegård, Ryszard Kapuściński (2006) thumb|Tablica pamiątkowa na domu przy ul. Marszałkowskiej 68/70 w Warszawie Julia Hartwig-Międzyrzecka (Julia Hartwiżanka; ur. 14 sierpnia 1921 w Lublinie, zm. 13 lipca 2017 w ) – polska poetka i eseistka, tłumaczka literatury pięknej z języka francuskiego i angielskiego, od 1963 członkini Polskiego PEN Clubu.
Życiorys Córka fotografa Ludwika Hartwiga i Marii Biriukow, siostra Edwarda, fotografika, i Walentego, lekarza. Uczyła się w Gimnazjum im. Unii Lubelskiej w Lublinie (matura w 1939). W 1936 w gazetce szkolnej „W słońce” opublikowała swój pierwszy wiersz.
Podczas II wojny światowej była łączniczką Armii Krajowej, uczestniczką podziemnego życia kulturalnego. Studiowała polonistykę i romanistykę na Tajnym Uniwersytecie Warszawskim (1942–1944) i Uniwersytecie Warszawskim (1946) oraz Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.
W latach 1947–1950 przebywała we Francji, gdzie była stypendystką rządu francuskiego i urzędniczką w dziale kulturalnym Ambasady Polskiej w Paryżu, w tym okresie związana była z Ksawerym Pruszyńskim i Zygmuntem KałużyńskimKomentarz Julii Hartwig na temat jej krótkotrwałego małżeństwa z Kałużyńskim: „Nie mam dobrych wspomnień. Po prostu: zły wybór”; [w:] Zygmunt Kałużyński: wolność na wariackich papierach, wyborcza.pl, 29.11.2012.. Mieszkała następnie w Warszawie. W latach 1952–1969 była autorką słuchowisk nadawanych w Polskim Radiu.
W 1954 poślubiła Artura Międzyrzeckiego. W latach 1970–1974 małżonkowie przebywali w Stanach Zjednoczonych, gdzie Hartwig była uczestniczką International Writing Program, a następnie wykładowcą na . Prowadziła też wykłady na Uniwersytecie Ottawskim (1971) i Carleton University (1973) w Kanadzie. W 1976 podpisała „Memoriał 101”. W 1979 ponownie przebywała w Stanach Zjednoczonych na zaproszenie Departamentu Stanu. W 1989 była członkinią Komitetu Obywatelskiego przy Przewodniczącym NSZZ „Solidarność” Lechu Wałęsie. Przed wyborami parlamentarnymi w 2001 była członkiem wyborczego komitetu honorowego Unii Wolności.
Swoje wiersze i artykuły ogłaszała w pismach: „Odrodzenie”, „Nowa Kultura”, „Świat”, „Nowe Książki”, „Poezja”, „Tygodnik Powszechny”, „Twórczość”, „Kresy”, „NaGłos”, „Zeszyty Literackie”, „Odra”, „Więź”, „Kwartalnik Artystyczny”.
Tłumaczyła na język polski twórczość takich pisarzy jak: Guillaume Apollinaire, Allen Ginsberg, Max Jacob, Blaise Cendrars, Pierre Reverdy, Marianne Moore, William Carlos Williams.
Członek Związku Literatów Polskich (1945–1983, była w Zarządzie Głównym w latach 1980–1982), Polskiego PEN-Clubu (od 1956), NSZZ „Solidarność” (1986–1991), Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (1989, wiceprezes w latach 1990–1999). Od 2008 była przewodniczącą jury Nagrody Mediów Publicznych Cogito w dziedzinie literatury pięknej. W 1995 roku powstał o poetce film dokumentalny pt. Julia Hartwig w reżyserii Adama Kulika i według jego scenariusza, a w roku 2003 następny pt. Ułamki codzienności. Julia Hartwig (scenariusz i realizacja: Elżbieta Rottermund). W 2009 otrzymała honorowe obywatelstwo Lublina. oraz została laureatką Nagrody „Kamień”, przyznawanej podczas Lubelskiego Festiwalu „Miasto Poezji”. Mieszkała w Warszawie przy ul. Marszałkowskiej w bloku mieszkalnym zwanym później Domem Pisarzy.
W 2014 X Zjazd Stowarzyszenia Pisarzy Polskich wybrał ją na honorowego Prezesa Stowarzyszenia. 25 października 2014 otrzymała Nagrodę Poetycką im. Wisławy Szymborskiej za książkę Zapisane.
W 2015 Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu nadał jej tytuł doktora honoris causa. W tym samym roku została też członkiem czynnym Polskiej Akademii UmiejętnościRocznik Polskiej Akademii Umiejętności. Rok 2015/2016.. thumb|Grób Julii Hartwig na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Zmarła 13 lipca 2017 w we śnie podczas rocznego pobytu u swojej córki Danieli Lehtinen w Pensylwanii. Informacja o śmierci poetki dotarła do Polski z opóźnieniem, stąd wiele mediów i instytucji podawało błędnie datę 14 lipca. 13 września 2017 urna z jej prochami spoczęła na cmentarzu Powązkowskim w grobie z mężem Arturem Międzyrzeckim (1922–1996) (kwatera 3-2-18).
Twórczość Z niedalekich podróży (reportaże; LSW 1954) Pożegnania (poezje; Czytelnik 1956) Jaś i Małgosia (bajka dla dzieci; wespół z Arturem Międzyrzeckim; premiera w Teatrze Komedia 1961; Wydanie w publikacji pt. Bajki zza kurtyny, Centralny Ośrodek Metodyczny Upowszechniania Kultury 1972, wespół z tekstem Aleksandra Rymkiewicza) Pierwsze przygody Poziomki (utwór dla dzieci; wespół z Arturem Międzyrzeckim; Nasza Księgarnia 1961; jako Przygody Poziomki: Nasza Księgarnia 1967) Tomcio Paluch (bajka dla dzieci; wespół z Arturem Międzyrzeckim; premiera w Teatrze Komedia 1962) Apollinaire (monografia; PIW 1962, 1964, 1972; tłum. czeskie: Odeon 1966, tłum. węgierskie: Gondolat 1968, tłum. rosyjskie: Progress 1971, tłum. francuskie: Mercure de France 1972) Pan Nobo. Dalsze przygody Poziomki (utwór dla dzieci; wespół z Arturem Międzyrzeckim; Nasza Księgarnia 1964; jako Przygody Poziomki: Nasza Księgarnia 1967) Wielki pościg (powieść dla młodzieży; wespół z Arturem Międzyrzeckim; Nasza Księgarnia 1969) Wolne ręce (poezje; PIW 1969) Zguba Michałka (bajka dla dzieci; Nasza Księgarnia 1969) Dwoistość (poezje; Czytelnik 1971) Gérard de Nerval (monografia; PIW 1972) Czuwanie (poezje; Czytelnik 1978) Chwila postoju (miniatury poetyckie; Wydawnictwo Literackie 1980, ) Dziennik amerykański (szkice; Państwowy Instytut Wydawniczy 1980, ) Wybór wierszy (Czytelnik 1981, ) Poezje wybrane (seria: „Biblioteka Poetów”; LSW 1983, ) Obcowanie (poezje; Czytelnik 1987, ) Czułość (poezje; Znak 1992, ) Żelazowa Wola (zdjęcia: Edward Hartwig, Ewa Hartwig-Fijałkowska, tekst: Julia Hartwig; Voyager 1993, ) Nim opatrzy się zieleń (wybór poezji; Znak 1995, ) Jak długo trwać będą dawne imiona (Przemyśl: Gdzie Indziej 1996) Lżejszym głosem: wiersze z różnych lat (Bis 1998, ) Zobaczone (poezje; a5 1999, ) Przemija postać świata (wybór poezji; Prószyński i S-ka 1999, ) Zawsze od nowa: 100 wierszy (wybór poezji; Twój Styl 1999, ) Wybór wierszy (seria: „Złota kolekcja Poezji Polskiej”; Państwowy Instytut Wydawniczy 2000, ) Zawsze powroty – dzienniki podróży (Sic! 2001, ; wyd. 2 poprawione jako Zawsze powroty. Z dzienników podróży, Sic! 2005, ) Nie ma odpowiedzi (poezje; Sic! 2001, ) Pięć wierszy (Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej 2002, ) Wiersze amerykańskie (Sic! 2002, ) Błyski (poezje; Sic! 2002, ) Mówiąc nie tylko do siebie. Poematy prozą (razem z płytą CD, z głosem poetki; Sic! 2003, ) Bez pożegnania (poezje; Sic! 2004, ; Nominacja do Śląskiego Wawrzynu Literackiego, luty 2005) Pisane przy oknie (felietony; Biblioteka „Więzi” [t. 156] 2004, ) W objęciach świata (wybór poezji; Anagram 2004, ) Zwierzenia i błyski (poezje i proza poetycka; Sic! 2004, ) Wybrańcy losu (eseje wspomnieniowe; Sic! 2006, ) Podziękowanie za gościnę (słowo/obraz terytoria 2006, ) To wróci (Sic! 2007, ) Trzecie błyski (Sic! 2008, ) Jasne niejasne (poezje; a5 2009, ) Wiersze wybrane (wybór poezji; a5 2010, ) Gorzkie żale (poezje; a5 2011, ) Powroty (poezje; Ośrodek „Brama Grodzka-Teatr NN” 2011, ) Zapisane (a5, 2013, ) Spojrzenie (a5, 2016, )
Tłumaczenia (wybór) Elsa Triolet, Kochankowie z Avignonu i inne opowiadania (Czytelnik 1949) Louis Aragon, Komuniści t. I-V (tłumaczenie zbiorowe; Czytelnik 1950–1951) Théophile Gautier (syn), Przygody barona Münchhausena (ilustr. Gustave Doré; Książka i Wiedza 1951, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe 1991, ) , Urok szatana (Książka i Wiedza 1951) Denis Diderot, Wybór pism filozoficznych (wespół z Julianem Rogozińskim; Państwowy Instytut Wydawniczy 1953; De Agostini Polska 2003, , ) Jean Le Rond d’Alembert, Wstęp do Encyklopedii (seria: Biblioteka Klasyków Filozofii; wstępem i przypisami opatrzył Tadeusz Kotarbiński; Polska Akademia Nauk, Komitet Filozoficzny; Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1954) Blaise Cendrars, Poezje (wespół z Adamem Ważykiem, Państwowy Instytut Wydawniczy 1962) Guillaume Apollinaire, Poeta zamordowany (wespół z Arturem Międzyrzeckim; Wydawnictwo Literackie 1966, 1976, 1993, ) , Ładny kwiat (Nasza Księgarnia 1968) Ja to ktoś inny. Korespondencja Artura Rimbaud (wespół z Arturem Międzyrzeckim; wybór i przekład; Czytelnik 1970) Jules Supervielle, Piękna z lasu (Feeria w trzech aktach) („Dialog” nr 4–5/1972) Guillaume Apollinaire, Nowe przekłady (wespół z Arturem Międzyrzeckim; Wydawnictwo Literackie 1973) Guillaume Apollinaire, Listy do Madeleine (także autorka wstępu; Wydawnictwo Literackie 1974, 1977) Blaise Cendrars, Poezje wybrane (wespół z Adamem Ważykiem, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1977) Guillaume Apollinaire, Piosenka niekochanego i inne wiersze (przekład, opracowanie i przedmowa; wespół z Arturem Międzyrzeckim; Wydawnictwo Literackie, 1994, ) Marianne Moore, Wiersze wybrane (wespół z Ludmiłą Marjańską; wyboru dokonała i wstępem poprzedziła Ludmiła Marjańska; Państwowy Instytut Wydawniczy 1980, ) Korespondencja Fryderyka Chopina z George Sand i z jej dziećmi [t. I/II] (tłum. tekstów francuskich; oprac. Krystyna Kobylańska; Państwowy Instytut Wydawniczy 1981, [2 t.]) Max Jacob, Poematy prozą (wybór, przekład i posłowie; przeł. wespół z Adamem Ważykiem; Wydawnictwo Literackie 1983, ) Robert Bly, Jadąc przez Ohio i inne wiersze (wybór, wstęp i tłumaczenie; Państwowy Instytut Wydawniczy 1985, ) Pierre Reverdy, Poezje wybrane (przekład, wybór i wstęp; Państwowy Instytut Wydawniczy 1986, ) Guillaume Apollinaire, Wiersze miłosne (wespół z Arturem Międzyrzeckim; Pavo 1992, ) Opiewam nowoczesnego człowieka. Antologia poezji amerykańskiej: wiersze amerykańskie od Poego, Whitmana i Emily Dickinson do poetów dzisiejszych (wybór i przekład; wespół z Arturem Międzyrzeckim; tłum. m.in. Stanisława Barańczaka; RePrint, Res Publica 1992, ) Allen Ginsberg, Znajomi z tego świata (wespół z Arturem Międzyrzeckim, Andrzejem Szubą i Piotrem Sommerem; il. ; Wydawnictwo M, Biblioteka „Nagłosu” 1993, ) Gottfried August Bürger, Przygody barona Münchhausena (ilustr. Elżbieta Śmietanka-Combik; Kalliope 1996, ) Guillaume Apollinaire, Wiersze i listy miłosne (wybór i wstęp Anna Janko; tłum. zbiorowe; Prószyński i S-ka 1998, ) Dzikie brzoskwinie: antologia poetek amerykańskich (autorka wyboru; przeł. Julia Hartwig, Stanisław Barańczak i in.; Sic! 2003, ) Eugène Delacroix, Dzienniki. Cz. 1 (1822–1853) (wespół z Joanną Guze; Słowo/Obraz Terytoria 2003, ) Henri Michaux, Seans z workiem oraz inne rady i przestrogi (wybór, przekład i posłowie; Sic! 2004, ) Sylvia Plath, Poezje wybrane (wespół z Janem Rostworowskim i Teresą Truszkowską; Wyd. 2 zmienione; Wydawnictwo Literackie 2004, ) William Carlos Williams, Spóźniony śpiewak, „Biuro Literackie”, Wrocław 2009
Opracowania i inne prace redakcyjne Otto Axer (autorka wstępu; Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe 1978) Edward Hartwig, Tematy fotograficzne (autorka wstępu; Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe 1978) Romain Rolland, Colas Breugnon: żyje jeszcze człowiek poczciwy (autorka opracowania; przeł. z fr. Franciszek Mirandola; Państwowy Instytut Wydawniczy 1983, 1987, ; Wydawnictwo Dolnośląskie 1993, ) Edward Hartwig, Wierzby (autorka wstępu; Sport i Turystyka 1989) Edward Hartwig, Lublin i okolice: wspomnienie (autorka wstępu; Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej 1997, ) Edward Hartwig, Mój Kazimierz (autorka wstępu; Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej 1998, ) Arthur Rimbaud, Sezon w piekle; Iluminacje (przeł. Artur Międzyrzecki, wstęp Julia Hartwig; Prószyński i S-ka 1998, 1999, ) Jan Sochoń, Zdania, przecinki, kropki... (autorka posłowia; W Drodze 1998, ) Lenta Główczewska, Nowy Jork: kartki z metropolii 1983–2002 (autorka przedmowy; Fundacja Zeszytów Literackich 2004, )