Annaty (łac. annata, -ae f) – opłaty wnoszone przez duchownych na rzecz papiestwa, stanowiące równowartość rocznych dochodów z nadanego przez kurię rzymską beneficjum konsystorialnego, płacone od XIII do XVII w..
Początkowo (XI–XII w.) annaty płacono metropolitom i biskupom, a dopiero od XIII w. przekazywane były do Rzymu. Od XVI w. podejmowano próby zatrzymania annat w Polsce z przeznaczeniem na obronę kraju. Annaty jako poważne obciążenie finansowe powodowały też opór kleru oraz były krytykowane przez pisarzy Odrodzenia m.in. Jana Ostroroga. W swoim dziele Memoriał o urządzeniu Rzeczypospolitej (1477) dowodził on, że pełniona przez Polskę rola przedmurza chrześcijaństwa – osłanianie zarówno Rzeczypospolitej, jak i Śląska, Moraw, Czech a nawet ziem niemieckich przeciw Tatarom (Mongołom), Wołochom i Moskwie – pozwala jej na zatrzymywanie annat do dyspozycji królewskiej i przeznaczanie ich na cele obronne. Podobnie walką z Imperium Osmańskim i Krymem motywował odmowę płacenia annat i świętopietrza Zygmunt I Jagiellończyk; ostatecznie (jak podaje Janusz Tazbir) przestano je składać w 1565, co poważnie uszczuplało dochody Kurii Ryzymskiej. Począwszy od roku 1543 w Koronie, od 1607 roku w Wielkim Księstwie, arcybiskupi i biskupi byli zobowiązywani przez sejmy do wpłacania annat do skarbu, koronnego i litewskiego, w przeciągu roku od objęcia godności, kwoty równej tej, jaką wysyłali do Rzymu. Miała być ona przeznaczona na obronę. Realizacja tych uchwał uzależniona była jednak od zgody papieża, a postulaty sejmików dowodzą, że tej nie byłoHenryk Wisner, Rzeczpospolita Wazów, Sławne Państwo, Wielkie Księstwo Litewskie, Tom III, Warszawa 2008, s. 314.. Ostatecznie zanikły w XVII w.Antoni Mączak, Encyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945 roku. Warszawa 1981, Tom 1, s.16.
Zobacz też Świętopietrze Dziesięcina Ius spolii Przypisy
Bibliografia Encyklopedia Historia, Wyd. GREG, Kraków 2007, s. 16.
Kategoria:Historia chrześcijaństwa Kategoria:Historia podatków w Polsce