Teodoryk – imię męskie pochodzenia germańskiego, zapisywane w Polsce od średniowiecza. Poza zbliżonym brzmieniem, nie ma ono wiele wspólnego z imieniem Teodor.
Pierwszy człon to germ. þeudo, stsas. thioda, stwniem. diot — „lud”; drugi, -rich, -rik, to „potężny, królewski”, później także „bogaty, wysoko urodzony, dostojny”. W Polsce imię to notowane było w formach Teodericus (od 1213 r.), Teodoricus, Teodricus, Thedricus, Dit(e)rich, Tebrich, Dzidrzych, Dziedrzych, (Dziedrzyk), Dzietrzych, Dzietrzyk, Dzietrzysz-ek, Dzietrzysz-ko, Dzitrzych, (Dzitrzyk) (od 1226 r.), WietrzychW. Taszycki (red.), Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 1 z. 3, (Ciemek-Dźwiżeń). Wrocław•Warszawa•Kraków•Gdańsk 1967. Spotykany w części polskiej literatury onomastycznej pogląd, iż Szczedrzyk jest jedną z form tego imienia, nie ma oparcia w źródłach.
Niektóre możliwe staropolskie zdrobnienia: Dyt(ek), Dytko, Dytel, Dytka (masc.), Dytusz, Dzietko, Dziec(z)koZ. Klimek (opr.), Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, t. 5, Kraków 1997, .
Odpowiedniki w innych językach łacina – Theodericus, Theodoricus język angielski – Theodorick, Derrick, Derek, DirkJanowowa W. i inni [oprac.], Słownik imion, Wrocław 1991, język duński – Diederik język francuski – Théodoric, Thierry język niemiecki – Theoderich, Theodorich, Dietrich język norweski – Didrik język walijski – TudorBehind the name język włoski – Teodorico, Teoderico
Teodoryk imieniny obchodzi 27 stycznia, jako wspomnienie św. Teodoryka II, biskupa Orleanu, patrona Tonnerre 2 lutego, jako wspomnienie św. Teodoryka, męczennika z Ebsdorfupor. H.Fros, F. Sowa, Księga imion i świętych, t. 2, Kraków 1997, 1 lipca, jako wspomnienie św. Teodoryka, opata z Mont-d'Or oraz św. Teodoryka, opata z Saint-Evroult 9 lipca, jako wspomnienie św. Teodoryka Endema oraz św. Teodoryka Balata 25 sierpnia, jako wspomnienie św. Teodoryka, opata z Saint-Hubert 7 września, jako wspomnienie św. Teodoryka z Metzu 15 października, jako wspomnienie św. Teodoryka NiemcaH. Fros, F. Sowa, Księga imion i świętych, t. 5, Kraków 2000, .
Znane osoby noszące imię Teodoryk Dytryk – margrabia Marchii Północnej, ojciec Ody, teść Mieszka I Dytryk – rzeczywisty bądź tytularny polski książę dzielnicowy; syn jednego z przyrodnich braci Bolesława Chrobrego: Mieszka Mieszkowica lub Lamberta; wnuk Mieszka I i Ody; imię otrzymał prawdopodobnie po pradziadku, margrabim Marchii Północnej Teodoryk Wielki – król Ostrogotów z dynastii Amalów Teoderyk I – król Wizygotów Teodoryk II – król Wizygotów Teuderyk I – władca Franków z dynastii Merowingów, król Metz, Reims i Austrazji od 511 Teuderyk IV – król Franków Teodoryk – antypapież Mistrz Teodoryk – malarz czeski Thierry Alzacki – hrabia Flandrii Teodoryk Prus – kasztelan świecki, kasztelan bydgoski od ok. połowy lat 60. XIII wieku do 1268 r. Teodoryk z Bernicji – władca Bernicji Dirk II (930–988) – hrabia Holandii i Zachodniej Fryzji Dirk III – hrabia Holandii Dytryk I – margrabia Łużyc Dytryk II – margrabia Łużyc Dytryk I Zgnębiony – margrabia Miśni i Łużyc Dytryk (Diezmann) – margrabia Łużyc i landgraf Turyngii Dytryk Mądry – margrabia Landsbergu Dytryk I – hrabia Kleve Dytryk II – hrabia Kleve Dytryk III – hrabia Kleve Dytryk IV – hrabia Kleve Dytryk V – hrabia Kleve Dytryk VI – hrabia Kleve Dytryk VII – hrabia Kleve Dytryk – hrabia Mark Derrick Adkins – amerykański lekkoatleta Thierry Amiel – piosenkarz francuski Derek Anderson – amerykański futbolista Derek Anderson – amerykański koszykarz Dietrich von Altenburg – wielki mistrz krzyżacki w latach 1335–1341 Derrick Atkins – lekkoatleta (sprinter) pochodzący z wysp Bahama Thierry Bacconnier – francuski piłkarz Dietrich Bahner – niemiecki polityk Dietrich Barfurth – niemiecki anatom i embriolog Derek Barton – brytyjski chemik, laureat Nagrody Nobla Dirk Benedict – amerykański aktor, scenarzysta i reżyser Derek Boateng – piłkarz ghański Dirk Bogarde – brytyjski aktor Diederik Boer – holenderski piłkarz Dietrich Bonhoeffer – niemiecki ksiądz ewangelicki, teolog i antyfaszysta Thierry Boutsen – belgijski kierowca Formuły 1 Derek Boyer – australijski trójboista siłowy Thierry Breton – francuski polityk oraz przedsiębiorca Teodoryk Buczacki Jazłowiecki – kasztelan halicki, kasztelan kamieniecki i starosta podolski Dietrich Buxtehude – kompozytor i organista okresu baroku Dietrich von Choltitz – niemiecki generał, wojenny gubernator Paryża w czasie II wojny światowej, który sprzeciwił się wykonaniu rozkazu Hitlera, nakazującego zniszczenie miasta Dirk Else – niemiecki skoczek narciarski Derek Fisher – koszykarz amerykański Dietrich Fischer-Dieskau – niemiecki śpiewak (baryton) Thierry Dusserre – francuski biathlonista Dytryk von Gatersleben – mistrz krajowy Prus w latach 1270–1273 Thierry Gathuessi – kameruński piłkarz Thierry Gerbier – francuski biathlonista Dirk Graham – kanadyjski hokeista Derrick Green – amerykański wokalista i gitarzysta Dirk Grübler – niemiecki siatkarz Dytryk von Grüningen – mistrz krajowy Inflant zakonu krzyżackiego w latach 1242–1245, mistrz krajowy w Prusach 1247–1259, mistrz krajowy w Niemczech w latach 1254–1256 Thierry Gueorgiou – francuski zawodnik biegający na orientację Dirk Hartog – holenderski kupiec, żeglarz i odkrywca Dirk Heinen – niemiecki piłkarz Thierry Henry – francuski piłkarz Dietrich von Hildebrand – niemiecki filozof i teolog katolicki Dirk van Hogendorp – holenderski generał i dyplomata, hrabia Derek Hough – amerykański tancerz, choreograf Derek Jacobi – brytyjski aktor i reżyser Derrick James – portorykański aktor Derek Jarman – brytyjski artysta awangardowy: reżyser filmowy, malarz, scenarzysta, scenograf, poeta i pisarz Dirk Kempthorne – polityk amerykański Derek Keppel – brytyjski arystokrata i polityk Derek Keppel, wicehrabia Bury – brytyjski arystokrata Derek King – kanadyjski hokeista Dietrich Kraiss – niemiecki generał Dirk Kuijt – holenderski piłkarz Derek Landy – irlandzki pisarz i scenarzysta Derek Lee Ragin – amerykański kontratenor Derrick Henry Lehmer – matematyk amerykański Thierry Lhermitte – francuski aktor Derek Luke – amerykański aktor Derek Mahon – północnoirlandzki poeta Dirk Marcellis – holenderski piłkarz Dietrich Mateschitz – austriacki miliarder Derek Mears – amerykański aktor i statysta filmowy Dirk Medved – piłkarz belgijski Derek Meech – kanadyjski hokeista Thierry Meyssan – francuski lewicowy publicysta Derek Miles – amerykański lekkoatleta Thierry Mugler – francuski projektant mody Thierry Neuvic – francuski aktor Dirk Nowitzki – niemiecki koszykarz Thierry Omeyer – francuski piłkarz ręczny Derek Parfit – brytyjski filozof Thierry Péponnet – francuski żeglarz sportowy Derek Poundstone – amerykański trójboista siłowy Derrick Plourde – perkusista, członek m.in. takich zespołów jak Lagwagon Derek Prince – autor chrześcijańskich książek i audycji radiowych Teodorico Ranieri – kardynał włoski Thierry Rey – francuski judoka Derek Richardson – amerykański aktor Derek Riggs – brytyjski plastyk Derek Riordan – szkocki piłkarz Derek Roddy – amerykański perkusista Derrick Rose – amerykański koszykarz Derek Royle – aktor brytyjski Thierry Ruinart – francuski benedyktyn Thierry Sabine – francuski motocyklista i awanturnik Thierry Saussez – francuski konsultant wyspecjalizowany w marketingu politycznym Dietrich von Saucken – niemiecki generał Dirk Schlächter – niemiecki basista Thierry Serfaty – francuski lekarz i pisarz Dirk Serries – belgijski muzyk z kręgu muzyki elektronicznej Dirk Shafer – amerykański model, scenarzysta i reżyser filmowy, aktor Derek Sherinian – amerykański kompozytor, muzyk Derek Sikua – premier Wysp Salomona od 20 grudnia 2007 Derek Soutar – szkocki piłkarz Dirk Stikker – holenderski bankier, przemysłowiec, polityk i dyplomata Thierry Tusseau – francuski piłkarz Dirk Verhofstadt – belgijski teoretyk liberalizmu Thierry Vigneron – francuski lekkoatleta Derek Walcott – karaibski poeta, pisarz i artysta, laureat Nagrody Nobla Derek Warwick – brytyjski kierowca wyścigowy Thierry van Werveke – luksemburski aktor Derek Whyte – piłkarz szkocki Derek Worlock – angielski biskup katolicki Wolf Dietrich von Beichlingen – polityk saski Joan Derk van der Capellen tot den Pol – polityk holenderski Maximilian Dietrich Freisslich – niemiecki kompozytor Hans-Dietrich Genscher – niemiecki polityk Johan Diderik Grüner (1661–1712) – duński dyplomata i polityk Johann Dietrich von Hoverbeck – pruski dyplomata Jan Teodoryk Potocki – podkomorzy halicki, działacz różnowierczy, tłumacz
Postaci fikcyjne o imieniu Teodoryk Dytryk z Bernu – postać fikcyjna występująca w wielu niemieckich średniowiecznych podaniach bohaterskich, w których ukazany bywa zawsze jako mądry człowiek Dirk Pitt – postać z popularnych powieściach przygodowych Clive’a Cussler’a Derek Shepherd – postać z serialu Chirurdzy Derek Hale – jedna z głównych postaci młodzieżowego serialu Teen wolf – Nastoletni wilkołak
Znane osoby o nazwisku Teodoryk Tudorowie – dynastia rządząca w Anglii w latach 1485–1603 Georg Dietrich – przedsiębiorca niemiecki, działacz charytatywny Josef Dietrich – niemiecki wojskowy okresu I i II wojny światowej Marek Dietrich – rektor Politechniki Warszawskiej Marlena Dietrich Tadeusz Dietrich – ekonomista, polityk komunistyczny
Zobacz też
Derek and the Dominos – brytyjska grupa rockowa Derek kontra rodzinka – kanadyjski serial dla młodzieży Dzietrzkowice mauzoleum Teodoryka w Rawennie Saint-Thierry Thierry Śmiałek – francuski serial młodzieżowy
Przypisy
Kategoria:Męskie imiona germańskie