Inne spojrzenie (węg. Egymásra nézve) – węgierski dramat obyczajowy z 1982 roku w reżyserii Károlya Makka. Ekranizacja powieści Erzsébet Galgóczi, do której zdjęcia kręcono w Budapeszcie.
Był to pierwszy film w kinematografii Europy Wschodniej podejmujący temat kobiecej miłości homoseksualnej. Uchodzi też za jeden z najlepszych o tej tematyce, jakie kiedykolwiek powstały, dostęp 2008-09-01. Główne role zagrały w nim dwie polskie aktorki: Grażyna Szapołowska i Jadwiga Jankowska-Cieślak. Kreacja Jankowskiej-Cieślak w tym filmie przyniosła jej nagrodę za najlepszą rolę kobiecą na 35. MFF w Cannes.
Fabuła Akcja rozgrywa się tuż po węgierskich wydarzeniach 1956 r. Eva i Livia spotykają się w redakcji gazety. Eva jest dziennikarką, niepokorną krytyczką ustroju, z tego powodu przez dwa lata nie mogła dostać pracy w swoim zawodzie. Jest też lesbijką. Gdy wreszcie udaje się jej znaleźć pracę, jest to redakcja państwowej gazety „Prawda”. Otrzymuje biurko w jednym pokoju z Livią, żoną oficera.
Mimo że Livia jest heteroseksualna, coś jednak pociąga ją w Evie, która skrycie się w niej podkochuje. Livia próbuje bronić się przed nieznanym jej uczuciem, odpycha Evę od siebie i przyciąga. W końcu pojawia się prawdziwy romans i być może szansa na wspólną przyszłość. Mąż Livii, gdy dowiaduje się o tym związku, nie jest w stanie opanować zazdrości i służbowym pistoletem rani żonę. Livia odtrąca Evę i rezygnuje z tragicznej miłości. Eva postanawia przedostać się przez granicę, a gdy zatrzymuje ją patrol graniczny, woli umrzeć niż zostać aresztowana.
Realizacja i oddźwięk filmu Polskie aktorki nie zagrały w tym filmie przypadkowo. W Polsce trwał stan wojenny i bojkot państwowej telewizji prowadzony przez aktorów; zaś z drugiej strony żadna węgierska aktorka nie ośmieliła się zaangażować do filmu Károlya Makka. Międzynarodowy sukces Jankowskiej-Cieślak był niewygodny dla ówczesnych władz Polski – zdymisjonowały one dyrektora Teatru Dramatycznego Gustawa Holoubka i rozbiły zespół aktorski, w którym grała aktorka. Dla środowiska polskich lesbijek film stał się kultowy, dostęp 2008-09-01.
Nagroda w Cannes mogła być dla Jadwigi Jankowskiej-Cieślak wstępem do międzynarodowej kariery. Do aktorki nie napływały jednak żadne propozycje. Myślała, że żaden producent się nią wtedy nie zainteresował. Wiele lat później okazało się, że Film Polski – jedyna w PRL instytucja, która była uprawniona do kontaktowania zagranicznych twórców z polskimi – był wręcz zasypywany listami i telefonami z propozycjami dla aktorki. Odgórnie blokowano wszystkie te informacje, a propozycje trafiały do kosza, dostęp 2008-09-07.
Najodważniejsza scena erotyczna filmu zagrana została częściowo z wykorzystaniem dublerki.
Obsada Jadwiga Jankowska-Cieślak jako Éva SzalánczkyObsada podana za serwisem The Internet Movie Database oraz Filmweb.pl Grażyna Szapołowska jako Lívia Horváth Jozef Kroner jako towarzysz Erdõs Péter Andorai jako Dönci Horváth, mąż Lívii Gábor Reviczky jako Fiala, dziennikarz Anette Antal Ferenc Bács jako Szlabonya Zoltán Benkóczy Dénes Ujlaky jako Téeszelnök Ádám Szirtes jako Blindics õrnagy Miklós B. Székely Judit Pogány jako Magda Sándor Pál Sándor Makay Vilmos Kun jako towarzysz Vándor János Kovács Ágnes Kamondy Éva Igó jako Pincérnõ Györgyi Fáy Ponadto w węgierskim dubbingu: Ildikó Bánsági jako Éva Szalánczky Judit Hernádi jako Lívia Horváth Gyula Szabó jako towarzysz Erdõs
Recenzje
Nagrody i nominacje 1982: Złota Palma dla Jadwigi Cieślak-Jankowskiej w kategorii dla najlepszej aktorki podczas 36. MFF w Cannes nagroda FIPRESCI dla Károlya Makka (wyróżnienie specjalne) za oryginalność i czytelność humanistycznego przesłania w obronie całkowitej wolności jednostki podczas 36. MFF w Cannes nominacja do Złotej Palmy dla filmu podczas 36. MFF w Cannes 1983: nagroda za reżyserię dla Károlya Makka podczas Magyar Filmszemle (Węgierski Tydzień Filmowy) w Budapeszcie nagroda publiczności dla filmu na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w São Paulo
Filmografia przedmiotowa Rola w tym filmie była m.in. tematem filmu dokumentalnego pt. Grażyna Szapołowska - nowe spojrzenie zrealizowanego w 1998. przez Macieja Odolińskiego.
Zobacz też Motywy LGBT w filmie
Przypisy
Linki zewnętrzne Plakat
Film "Inne spojrzenie" w prasie polskiej – baza danych Filmpolski.pl
Kategoria:Węgierskie adaptacje filmowe Kategoria:Węgierskie dramaty obyczajowe Kategoria:Węgierskie filmy o tematyce LGBT Kategoria:Węgierskie filmy z 1982 roku Kategoria:Dramaty filmowe o tematyce LGBT Kategoria:Filmy kręcone w Budapeszcie Kategoria:Filmy, których akcja toczy się na Węgrzech