Stanisław Dowoyno-Sołłohub (ur. w Kijowie, zm. 22 września 1939 w Ziołowie) – generał brygady Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Stanisław Dowoyno-Sołłohub urodził się 8 czerwca 1885 roku w KijowieWedług kalendarza juliańskiego urodził się 27 maja, a według kalendarza gregoriańskiego - 8 czerwca. Zobacz daty nowego i starego porządku.W kwestionariuszu kawalera Orderu Virtuti Militari, który gen. Dowoyno-Sołłohub wypełnił 1 czerwca 1934, podaje on, że urodził się 7 czerwca 1985. w rodzinie Jana i Marii z d. Mikolawskiej. Pochodził z dawnego polsko-litewskiego możnego rodu Sołłohubów herbu Prawdzic, skoligaconego ze Świrskimi, Giedroyciami, Ogińskimi, Puzynami, Sapiehami i Radziwiłłami. Po ukończeniu Korpusu Kadetów w Kijowie w 1903 rozpoczął zawodową służbę w Armii Imperium Rosyjskiego. W 1905 ukończył Oficerską Szkołę Piechoty w Moskwie, a w 1912 Imperatorską Nikołajewską Akademię Wojskową w Petersburgu. Podpułkownik z 1916 elitarnego Lejb-Gwardyjskiego Siemionowskiego pułku w Sankt Petersburgu. Pełnił służbę w sztabach związków taktycznych.
W czasie I wojny światowej walczył na froncie austriackim. W latach 1917–1918 był szefem sztabu 4 Dywizji Strzelców Polskich, a w 1918 – II Korpusu Polskiego w Rosji. 11 maja 1918 uczestniczył w bitwie pod Kaniowem, po której dostał się do niewoli niemieckiej. Za waleczność wykazaną w czasie walki, 10 maja 1922 odznaczono go orderem „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie, napisano m.in.:
Od lipca 1918 był pełnomocnikiem i szefem polskiej misji wojskowej w Murmaniu na północy Rosji. W 1919 został awansowany przez gen. Józefa Hallera do stopnia pułkownika.
Służba w Wojsku Polskim Do Polski przybył w lipcu 1920 i po formalnym przyjęciu do Wojska Polskiego pozostawał w dyspozycji Ministerstwa Spraw Zagranicznych, będąc przedstawicielem II Rzeczypospolitej na konferencji w Baranowiczach i Rydze. W 1923 roku został dowódcą 61 pułku piechoty. W czerwcu 1924 roku został odkomenderowany z 14 Dywizji Piechoty do Obozu Warownego Poznań w celu pełnienia obowiązków komendanta obozu. W sierpniu tego roku powrócił z odkomenderowania do dowództwa 14 DP. Od października 1924 roku do stycznia 1927 roku pełnił funkcję dowódcy piechoty dywizyjnej w 4 Dywizji Piechoty w ToruniuLista oficerów Sztabu Generalnego, Oddział V Sztabu Generalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych (stan z dnia 31 grudnia 1925 roku), Drukarnia Sztabu Generalnego, Warszawa 1926, s. 3.. W maju 1926 roku, w czasie zamachu stanu, stanął po stronie Józefa Piłsudskiego. Razem z majorem Sztabu Generalnego Stanisławem Krzysikiem był aresztowany z rozkazu dowódcy Okręgu Korpusu Nr VIII generała dywizji Jana Hubischty.
7 marca 1927 roku Prezydent RP Ignacy Mościcki mianował go dowódcą 12 Dywizji Piechoty w Tarnopolu, a 16 marca 1927 roku awansował na generała brygady ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 roku i 10. lokatą w korpusie generałówDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 17 marca 1927 roku, s. 70.Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 10 z 19 marca 1927 roku, s. 91.. Obowiązki dowódcy dywizji sprawował do września 1935 roku. W 1936 roku został przeniesiony został w stan spoczynku. Obywatel honorowy miasta Tarnopola.
Na emeryturze osiadł w Warszawie, a lato spędzał w majątku Ziołowo w powiecie kobryńskim, będącym własnością jego żony Olgi Anatoliewnej ks. Dołgorukow (ślub 20 maja 1913). We wrześniu 1939 gościł w nim gen. Leonarda Skierskiego z żoną Natalią i płk. dypl. Rajmunda Brzozowskiego, z którymi usiłował przeciwdziałać rabunkom i grabieżom mienia dokonywanym przez Sowietów po wkroczeniu Armii Czerwonej. Stanisław Dowoyno-Sołłohub zginął zastrzelony 22 września 1939 roku o godzinie 7 rano przez sowieckiego oficeraOdpis skrócony aktu zgonu z dnia 28.05.2002. Archiwum Andrzeja Słowickiego, pasierbowanego wnuka generała. Frankfurt nad Menem. Porę dnia ustalił A. Słowicki na podstawie zeznań świadków z Ziołowa. Wcześniej ustalona przez niego data zgonu i udostępniona w licznych publikacjach jest nieprawidłowa., a naoczny świadek zbrodni gen. Skierski w wyniku donosu został aresztowany i uwięziony w Kobryniu, potem przewieziony do obozu w Starobielsku, gdzie podzielił tragiczny los polskich więźniów.
We wrześniu 2008 podczas prac ekshumacyjnych w rejonie kobryńskim odnaleziono szczątki kilkudziesięciu polskich żołnierzy, policjantów i cywilów pomordowanych przez Sowietów w 1939, a wśród nich – generała Stanisława Dowoyno-Sołłohuba. Ich uroczysty pogrzeb, przy asyście honorowej pocztów sztandarowych Wojska Polskiego i policji, odbył się 13 września 2008 na cmentarzu w Kobryniu. Uroczystościom przewodniczył ks. bp Tadeusz Płoski, ordynariusz polowy Wojska PolskiegoKarolina Goździewska, Odzyskali imiona i nazwiska, „Nasz Dziennik”, 15 września 2008..
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6701 – 10 maja 1922 Krzyż Walecznych dwukrotnie, po raz pierwszy w 1921„W zamian za otrzymane wstążeczki biało-amarantowe b. armii gen. Hallera”, Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2097 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 42, s. 1666) Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Oficer Orderu Korony Rumunii (Rumunia, 1922) Order Wybitnej Służby (Wielka Brytania, 1922) Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja, 1922) Krzyż Wojenny (Francja, 1922) Medal Zwycięstwa („Médaille Interalliée”) (zezwolenie Naczelnika Państwa w 1921)Decyzja Naczelnika Państwa z 12 grudnia 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 9, s. 301) Nishan-i-Izzat-i-Afghaniya (Order Godności Afgańskiej)
Przypisy
Bibliografia
Mieczysław Bielski. Generałowie Odrodzonej Rzeczypospolitej, tom II. Toruń: Oficyna Wydawnicza Turpress, 1996, s. 115–133.
Zdzisław Nicman. Sołłohub (Dowoyno-Sołłohub) Stanisław (Sergiusz). Polski Słownik Biograficzny. Warszawa - Kraków: Instytut Historii PAN, 2001. Tom XL/3, z. 166, s. 323–325.
Linki zewnętrzne Waleria Brażuk, 69 lat po śmierci bohaterowie doczekali się godnego pochówku, „Głos znad Niemna”, 2008.
Kategoria:Absolwenci Imperatorskiej Nikołajewskiej Akademii Wojskowej Kategoria:Dowódcy 12 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Dowódcy piechoty dywizyjnej 4 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Generałowie i admirałowie II Rzeczypospolitej – ofiary represji komunistycznych Kategoria:Ludzie urodzeni w Kijowie Kategoria:Ludzie związani z Kobryniem Kategoria:Odznaczeni afgańskimi odznaczeniami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie dowództwa 4 Dywizji Strzelców Polskich (II Korpus) Kategoria:Oficerowie dowództwa II Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani w Kobryniu Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Sołłohub, Stanisław Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojennym (Francja) Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Rumunii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Wybitnej Służby Kategoria:Polska szlachta Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1885 Kategoria:Zmarli w 1939 Stanisław