260px|thumb|Orkiestra 1 pułku Ułanów Krechowieckich.
Orkiestry wojskowe w II Rzeczypospolitej – orkiestry jednostek Wojska Polskiego II RP.
Charakterystyka orkiestr thumb|240px|Święto Narodowe Trzeciego Maja – uroczystości w Poznaniu - orkiestra wojskowa; 1937 r. thumb|240px|Orkiestra 5 Pułku Strzelców Podhalańskich w Przemyślu z pucharem za I m. w konkursie muzycznym thumb|240px|Wizyta 5 Pułku Strzelców Podhalańskich w Krakowie - dyrygent podczas koncertu orkiestry pułkowej.
W okresie II Rzeczypospolitej w Wojsku Polskim istniały etatowe i nieetatowe orkiestry wojskowe w pułkach piechoty, samodzielnej jazdy i artylerii oraz niektórych szkołach wojskowych.
Orkiestry etatowe występowały tylko w pułkach piechoty. Do 1924 były jednym z pododdziałów batalionu sztabowegoBataliony sztabowe zlikwidowano w ramach reorganizacji w 1924 r..
W skład orkiestr wchodzili: kapelmistrz (dowódca i kierownik muzyczny orkiestry), tamburmajor, podoficer - zastępca kapelmistrza, soliści (podoficerowie zawodowi), muzycy (szeregowy), uczniowie kontraktowi.
W pułkach jazdy i artylerii występowały pododdziały sygnalistów. Nie przyjmowano do tych orkiestr młodocianych muzyków cywilnych.
Wojsko Polskie posiadało etatową Orkiestrę Reprezentacyjną Komendy Miasta Warszawy.
Oddziały innych broni i szkoły wojskowe mogły tworzyć nieetatowe orkiestry wojskowe. Była to wewnętrzna sprawa korpusu oficerskiego danego oddziału, który ponosił wszelkie związane z tym koszty. Do orkiestr nieetatowych uczniów kontraktowych nie przyjmowano.
Kapelmistrzowie tworzyli odrębną grupę w korpusie oficerów administracyjnych.
Założenie orkiestry należało zgłosić Oddziałowi III Sztabu Generalnego. Dozwolone było przyjmowanie kontraktowe muzyków cywilnych, dla których dane dowództwo mogło zakupić w magazynach wojskowych umundurowanie oraz pobierać żołnierskie racje żywnościowe.
Orkiestry mogły występować publicznie zarobkowo w czasie wolnym od służby jedynie w odpowiednich lokalach. Odpowiednie umowy opiniowane były przez właściwą Komendę Garnizonu.
Wpływy deponowane były przez odnośną komisję gospodarczą i rozdzielane ściśle według następujących reguł: 50 — 70% zużywano na spłatę ewentualnych pożyczek inwestycyjnych. Po spłaceniu pożyczek przynajmniej 20% przekazywano na cele inwestycyjne orkiestry. Pozostałą część dochodów przeznaczano na premie za grę i wynagrodzenie muzyków kontraktowych.
Zabronione było granie pieśni narodowych: hymnu narodowego, "Boże coś Polskę", "Roty" i "Z dymem pożarów" w rozrywkowych wiązankach muzycznych. Jednak obowiązkowo znajdowały się one w repertuarze orkiestry.
Przepisy odnośnie do wykonania hymnu narodowego ustalone były specjalnymi rozkazami.
Udział orkiestr w życiu kulturalnym wojska oraz ich występy na zewnątrz określały stosowne rozkazyDziennik Rozkazów 33/21, poz. 703 oraz 26/22 poz. 386.. Wszelkie sprawy, dotyczące muzyki w wojsku, regulowane były w referacie muzycznym Departamentu I Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych.
Zobacz też Orkiestra 56 pułku piechoty
Przypisy
Bibliografia "Almanach oficerski" - Praca zbiorowa, Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, Warszawa 1923.
Linki zewnętrzne wojsko-polskie.pl
! Kategoria:Ceremoniał wojskowy Kategoria:Polska muzyka wojskowa Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej