Susan Sontag (ur. 16 stycznia 1933 w Nowym Jorku, zm. 28 grudnia 2004 tamże) – amerykańska pisarka, eseistka, krytyczka społeczna i aktywistka praw człowieka. Jej książki przetłumaczono na ponad 30 języków.
Życiorys Urodziła się jako Susan Rosenblatt w nowojorskiej rodzinie żydowskiej (jej ojciec miał polskie korzenie). Nazwisko Sontag przejęła po ojczymie Nathanie.
W latach 1987–1989 była prezeską amerykańskiego PEN Clubu. W 1982 na wiecu na Manhattanie popierającym Solidarność określiła europejski komunizm jako „faszyzm z ludzką twarzą”. Latem 1993 wystawiła Czekając na Godota w oblężonym Sarajewie; w tym samym roku otrzymała honorowe obywatelstwo miasta. Jej powieść The Volcano Lover (pol. Miłośnik wulkanów) stała się bestsellerem w USA w 1992 roku. W roku 2000 opublikowała powieść In America (pol. W Ameryce), której główną bohaterką jest aktorka Maryna Załężowska. Pierwowzorem tej postaci była Helena Modrzejewska. Książka zdobyła National Book Award dla najlepszej powieści historycznej. Sontag pracowała także jako scenarzystka i reżyserka filmowa.
Sontag była osobą biseksualną. W wieku 17 lat poślubiła Philippa Rieffa. Owocem związku był syn David Rieff. Po 8 latach ich małżeństwo zakończyło się rozwodem. Była związana m.in. z Harriet Sohmers, Lucindą Childs, Marią Irene Fornés, Nicole Stéphane Rothschild, Annie Leibovitz (z którą była do swojej śmierci). Zmarła na białaczkę w Nowym Jorku. Pochowana została na paryskim cmentarzu Montparnasse.
Nagrody 1978: National Book Critics Circle Award za On Photography 1990–1995: MacArthur Foundation genius grant 1992: Malaparte Prize (Włochy) 1999: Commandeur de l’Ordre des Arts et des Lettres (Francja) 2000: National Book Award za In America 2001: Nagroda Jerozolimska (ang. Jerusalem Prize) 2003: Prince of Asturias Prize, 2003: Nagroda Pokojowa Księgarzy Niemieckich (niem. 54. Friedenspreis des deutschen Buchhandels)
Twórczość Powieści The Benefactor (1963) . Death Kit (1967, wyd. pol. Zestaw do śmierci, 1989) The Volcano Lover (1992, wyd. pol. Miłośnik wulkanów, 1997) . In America (2000, wyd. pol. W Ameryce, 2003) . I, etcetera (1978, zbiór opowiadań) . The Way We Live Now (1991)
Eseje Notes on Camp (1964, wyd. pol. Notatki o kampie, w: Literaturze na Świecie nr 9/1979) Against Interpretation (1966, wyd. pol. Przeciw interpretacji, w: Literaturze na Świecie nr 9/1979; następnie Przeciw interpretacji i inne eseje, tłum. Małgorzata Pasicka, Anna Skucińska, Dariusz Żukowski, Wydawnictwo Karakter, 2023) . Styles of Radical Will (1969, wyd. pol. Style radykalnej woli, tłum. Dariusz Żukowski, Wydawnictwo Karakter, 2023) . On Photography (1977, wyd. pol. O fotografii, tłum. Sławomir Magala, WAiF 1986; następnie Wydawnictwo Karakter 2023) . Under the Sign of Saturn (1975, wyd. pol. Pod znakiem Saturna, tłum. Dariusz Żukowski, Wydawnictwo Karakter 2014) . Choroba jako metafora (1978) . AIDS and Its Metaphors (1988; kontynuacja Illness; wyd. pol. razem z poprzednią pozycją jako Choroba jako metafora. AIDS i jego metafory, tłum. Jarosław Anders, Wydawnictwo Karakter, 2016) . Where the Stress Falls (2001; wyd. pol. Co ważne, tłum. Dariusz Żukowski, Wydawnictwo Karakter, 2024) . Regarding the Pain of Others (2003, wyd. pol. jako Widok cudzego cierpienia, tłum. Sławomir Magala, Wydawnictwo Karakter, 2023) . Regarding the Torture of Others (23 maja 2004), The New York Times Magazine (poświęcony torturom w Abu Ghraib)
Eseje i opowiadania publikowane były m.in. w The New Yorker, The New York Review of Books, The Times Literary Supplement, Art in America, Antaeus, Parnassus, The Threepenny Review, The Nation, Granta.
W języku polskim ukazały się także Odrodzona. Dzienniki, tom 1, 1947–1963 (tytuł oryginału: Reborn. Early Diaries 1947–1963, tłum. Dariusz Żukowski, Wydawnictwo Karakter, 2012) oraz Jak świadomość związana jest z ciałem. Dzienniki, tom 2, 1964–1980 (tytuł oryginału: As Consciousness Is Harnessed to Flesh, tłum. Dariusz Żukowski, Wydawnictwo Karakter, 2013)
Sztuki teatralne Alice in Bed Lady from the Sea
FilmyŹródło: FilmWeb.pl oraz IMdB.com. Duett för kannibaler (Duet for Cannibals), 1969 Bröder Carl (Brother Carl), dramat produkcji szwedzkiej, 1971 Promised Lands, film dokumentalny, Francja, 1974 Unguided Tour, 1983 Sarah, 1988, film dokumentalny poświęcony Sarah Bernhardt, narracja W 2008 jej nowela miała posłużyć za kanwę scenariusza filmu Jerzego Skolimowskiego pt. America, jednak – w wyniku problemów z dopięciem budżetu filmu – nigdy nie powstał. Ponadto Sontag jako ona sama pojawiła się w filmach Sarah, Mauvaise conduite, Zelig, Town Bloody Hall, Screen Test #1, Screen Test #3, Screen Test #4, Campus, le magazine de l'écrit i Galaxie.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona oficjalna
Kategoria:Amerykanie pochodzenia żydowskiego Kategoria:Amerykańscy eseiści Kategoria:Amerykańscy prozaicy XX wieku Kategoria:Amerykańscy prozaicy XXI wieku Kategoria:Członkowie PEN America Kategoria:Dramaturdzy anglojęzyczni Kategoria:Eseiści anglojęzyczni Kategoria:Eseiści XX wieku Kategoria:Eseiści XXI wieku Kategoria:Honorowi obywatele Sarajewa Kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Jorku Kategoria:Pisarze związani z Los Angeles Kategoria:Pisarze związani z Nowym Jorkiem Kategoria:Pisarze związani z Paryżem Kategoria:Prozaicy anglojęzyczni Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztuki i Literatury Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Montparnasse w Paryżu Kategoria:Urodzeni w 1933 Kategoria:Zmarli w 2004