Elżbieta Ludwika Penderecka z domu Solecka (ur. 19 listopada 1947 w Krakowie, zm. 31 października 2025) – polska działaczka kulturalna, mecenas kultury, inicjatorka i organizatorka festiwali muzycznych, członkini władz międzynarodowych fundacji muzycznych.
Życiorys Rodzina i wykształcenie Urodziła się w rodzinie Leona Soleckiego, koncertmistrza Filharmonii Krakowskiej. Maturę zdała w X Liceum Ogólnokształcącym w Krakowie. Studiowała następnie fizykę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. 19 grudnia 1965 zawarła związek małżeński z Krzysztofem Pendereckim. Miała z nim dwoje dzieci: Łukasza (ur. 1966, absolwenta czterech kierunków studiów, praktykującego jako psychiatra) oraz Dominikę (ur. 1971, absolwentkę filologii włoskiej).
Działalność zawodowa i społeczna Od połowy lat 60. prowadziła sekretariat Krzysztofa Pendereckiego. W 1990 założyła i do 1995 kierowała pierwszą prywatną agencją kulturalną Heritage Promotion of Music and Art. Od 1992 pomagała mężowi w organizacji Festiwalu im. Pablo Casalsa w San Juan w Portoryko (Krzysztof Penderecki był dyrektorem artystycznym tego festiwalu w latach 1992–2002). Zasiadała w radach nadzorczych kilku organizacji kulturalnych, była współzałożycielką Europejskiej Fundacji Mozartowskiej. Przyczyniła się do powstania orkiestry kameralnej Sinfonietta Cracovia, stanowiącej oficjalną orkiestrę Krakowa. W 1997 zorganizowała wraz z Centrum Sztuki „Studio” koncert charytatywny na rzecz powodzian z udziałem Sinfonii Varsovii, Yehudiego Menuhina, Chóru Filharmonii Narodowej oraz solistów (w tym Ewy Pobłockiej). W tym samym roku zainicjowała cykl „Koncerty Wielkich Mistrzów – Elżbieta Penderecka zaprasza”, prezentując takich artystów jak Mstisław Rostropowicz, Jessye Norman czy Simon Estes. W latach 1996–2000 była przewodniczącą rady programowej Festiwalu Kraków 2000 – Europejskie Miasto Kultury, a w 1998 dyrektorem artystycznym Festiwalu Krzysztofa Pendereckiego. W 1997 zorganizowała pierwszy Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena, który przez pierwsze siedem lat odbywał się w Krakowie, a w 2004 został przeniesiony do Warszawy.
W 2003 objęła funkcję prezesa Stowarzyszenia im. Ludwiga van Beethovena. Została także dyrektorem generalnym festiwalu pianistycznego, zapoczątkowanego w 2004 w Warszawie i stanowiącego kontynuację festiwalu „Mistrzowie fortepianu – wielkie talenty”. W 2005 zainicjowała powstanie Orkiestry Akademii Beethovenowskiej, złożonej z najzdolniejszych studentów i absolwentów Akademii Muzycznej w Krakowie.
W 2005 weszła w skład komitetu honorowego poparcia Lecha Kaczyńskiego jako kandydata na urząd prezydenta RP. W 2010 i w 2015 zaangażowała się w kampanię Bronisława Komorowskiego, przystępując do jego komitetu poparcia.
Pochowana w Panteonie Narodowym w Krakowie.
Odznaczenia i wyróżnienia Ordery i odznaczenia Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 2025). Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2023). Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2012). Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1996). Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2023) Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2011) Odznaka Honorowa „Bene Merito” (2010) Krzyż Kawalerski Orderu Bernardo O’Higginsa – Chile (2008) Złota Odznaka Honorowa za Zasługi dla Republiki Austrii – Austria (2003) Krzyż Oficerski Orderu „Za zasługi dla Litwy” – Litwa (2006) Krzyż Komandorski Orderu Gwiazdy Solidarności Włoskiej – Włochy (2006) Krzyż z Gwiazdą Orderu Pro Merito Melitensi – Zakon Maltański (2011) Krzyż Zasługi na Wstędze Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec – Niemcy (2012) Krzyż Kawalerski Orderu Białej Róży Finlandii – Finlandia (2023) Kawaler Orderu Zasługi Wielkiego Księstwa Luksemburga – Luksemburg (2024)
Nagrody i wyróżnienia Tytuł honorowego obywatela Zabrza – 2022 Paszport „Polityki” 2012 w kategorii kreator kultury (wraz z mężem Krzysztofem Pendereckim) – 2013 Złoty Medal Kraków 2000 – 2003 Europejska Nagroda Kultury – 2002 Nagroda Tytana Tytanów na festiwalu Crackfilm za działania na rzecz promocji wizerunku Polski w świecie – 2002 Medal im. prof. Juliana Aleksandrowicza – 2000 Medal 40-lecia Programu Fulbrighta w Polsce – 1999 Honorowa Odznaka „Za zasługi dla województwa krakowskiego” – 1998 Złota Statuetka Business Centre Club – 1998 Nagroda Pro Musica Viva za znaczący wkład i osiągnięcia w polskim i międzynarodowym życiu muzycznym – 1997
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Honorowi obywatele Zabrza Kategoria:Laureaci Paszportu Polityki Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Bene Merito Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Białej Róży Finlandii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Solidarności Włoskiej Kategoria:Polacy odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Republiki Austrii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Bernardo O’Higginsa Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Pro Merito Melitensi Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi (Luksemburg) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem „Za Zasługi dla Litwy” Kategoria:Polscy działacze kulturalni Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Urodzeni w 1947 Kategoria:Zmarli w 2025