thumb|Grób płka Kazimierza Putka na Cmentarzu Podgórskim w Krakowie Kazimierz Putek, ps. Gama, Nawój, Kamień, Zworny (ur. 22 lutego 1891 w Podgórzu, zm. 27 lutego 1949 w Krakowie) – podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, doktor nauk prawnych, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się 22 lutego 1891 w Podgórzu, w rodzinie Wincentego i Tekli z Kufterów. W 1909 ukończył gimnazjum klasyczne w Krakowie i zdał maturę. W latach 1909–1910 odbył jednoroczną ochotniczą służbę w 13 pułku piechoty armii austriackiej. Od 1910 studiował na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1 maja 1913 do 28 lipca 1914 był członkiem Związku Strzeleckiego, zastępcą komendanta obwodowego Rejonu Chrzanów w Lubiążu.

W czasie I wojny światowej, od 29 lipca 1914 ponownie służył w armii austriackiej, brał udział w inwazji Serbii i w walkach na froncie wschodnim. 12 listopada 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Od 1 stycznia 1919 był dowódcą samodzielnego baonu w walkach o Lwów i w Małopolsce Wschodniej. 19 kwietnia tego roku został ranny pod Stawczanami i następnie przebywał w szpitalu. 1 czerwca 1921 pełnił służbę w Dowództwie 3 Armii, a jego oddziałem macierzystym był 1 pułk strzelców podhalańskich. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 304. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Jego oddziałem macierzystym był w dalszym ciągu 1 pułk strzelców podhalańskich w Nowym Sączu. W latach 1922–1924 był słuchaczem Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Po ukończeniu studiów i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, z dniem 1 października 1924 przydzielony został do Sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi. Tam do listopada 1926 był szefem Oddziału Ogólnego. W czasie studiów w Wyższej Szkole Wojennej i służby sztabowej pozostawał oficerem nadetatowym 27 pułku piechoty w Częstochowie. 3 maja 1926 awansował na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1925 roku i 26. lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty.

31 października 1927 został przeniesiony z Biura Ogólno Administracyjnego Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie do 40 pułku piechoty „Dzieci Lwowskich” we Lwowie na stanowisko dowódcy I batalionuDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 296.. 26 kwietnia 1928 roku został przesunięty ze stanowiska dowódcy I baonu na stanowisko zastępcy dowódcy 40 pułku piechotyDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 173.. Z dniem 1 września 1932 został przeniesiony na stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień MiechówDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 413.. W czerwcu 1934 został przeniesiony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Kraków Powiat na stanowisko komendanta. 1 września 1938 dowodzona przez niego jednostka została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Kraków Powiat, a zajmowane przez niego stanowisko otrzymało nazwę „komendant Rejonu Uzupełnień”. W 1939 w dalszym ciągu pełnił służbę na tym stanowisku.

W latach 1943–1944 był komendantem Podokręgu Rzeszów Armii Krajowej. Po objęciu funkcji w marcu 1943 wydał rozkaz zabraniający przyjmowania do konspiracji Żydów, którzy mieli rzekomo wydawać osoby udzielające im pomocy.

2 sierpnia 1944 meldował komendantowi na Okręgu Krakowskiego AK, że Rzeszów jest w wolny oraz informował, że oddziały AK współdziałały z Sowietami w opanowaniu miasta, zdobywając m.in. baterię nieprzyjaciela. W mieście spokój, na ulicach służbę bezpieczeństwa pełni AK w opas­kach i z bronią.

5 sierpnia tego roku ujawnił się przed Sowietami jako dowódca 24 Dywizji Piechoty AK i rozpoczął z nimi rozmowy, ale nie dały one żadnych rezultatów, ponieważ dowództwo AK nie uznawało PKWN. Wobec braku porozumienia polecił podległym oddziałom zejść ponownie do podziemia i kontynuować działalność konspiracyjną. Wydał rozkaz wymarszu oddziałom AK na pomoc walczącej Warszawie. Na początku października 1944 wyraził zgodę na przeprowadzenie uderzenia na więzienie na Zamku w Rzeszowie, w którym NKWD, przetrzymywało i torturowało 400 żołnierzy AK. Zmarł 27 lutego 1949. Pochowany na Cmentarzu Podgórskim w Krakowie (kwatera IX-płn-6). Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5140 (7 lutego 1922)Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 2, s. 111 Krzyż Walecznych trzykrotnie Złoty Krzyż Zasługi (24 maja 1929)M.P. z 1929 r. nr 123, poz. 302 „za zasługi na polu pracy niepodległościowej i organizacji wojska”. Medal Niepodległości (9 listopada 1933) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.

Przypisy

Bibliografia

Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 189, 346. Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 56, 166. Polski słownik biograficzny, tom XXIX, Wrocław, 1986.

Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Dowódcy jednostek odtworzonych Armii Krajowej Kategoria:Komendanci Podokręgów AK Kategoria:Komendanci uzupełnień II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Podgórzu (Kraków) Kategoria:Ludzie związani z Rzeszowem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 27 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie Okręgu Kraków AK Kategoria:Pochowani na Nowym Cmentarzu Podgórskim Kategoria:Podpułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Wojskowi związani ze Lwowem Kategoria:Zastępcy dowódcy 40 Pułku Piechoty Dzieci Lwowskich Kategoria:Zmarli w 1949 Kategoria:Żołnierze i działacze podziemia antykomunistycznego (1944–1956)