Jacques Haussmann (ur. 22 września 1902 w Bukareszcie, zm. 31 października 1988 w Malibu) – amerykański aktor charakterystyczny, producent filmowy i scenarzysta, laureat Oscara za rolę drugoplanową profesora Charlesa W. Kingsfielda w komediodramacie Jamesa Bridgesa W pogoni za papierkiem (1973).
Życiorys Młodość Urodził się w Bukareszcie w Królestwie Rumunii jako syn May (z domu Davies), guwernantki, i Georges’a Haussmanna, który prowadził biznes zbożowy. Jego matka była Brytyjką, pochodziła z rodziny chrześcijańskiej pochodzenia walijskiego i irlandzkiego. Jego ojciec był Żydem urodzonym w Alzacji. Kształcił się w Anglii w Clifton College w Bristolu i pracował w handlu zbożem w Londynie, zanim wyemigrował do Stanów Zjednoczonych w 1925, gdzie przyjął pseudonim sceniczny John Houseman. Houseman pracował jako spekulant na międzynarodowych rynkach zbożowych, zwracając się do teatru dopiero po krachu na giełdzie w 1929. Stał się obywatelem Stanów Zjednoczonych w 1943.
Kariera Na Broadwayu był współautorem komedii Trzy i jeden (1933) z Brianem Donlevyem i I bądź moją miłością (1934). Kompozytor Virgil Thomson zwerbował go do wyreżyserowania Czterech świętych w trzech aktach (1934), we współpracy Thomsona z Gertrude Stein. Później wyreżyserował Panią z morza (1934) i Kuźnię doliny (1934). W 1934 był producentem przedstawienia według dramatu Archibalda MacLeisha Panika. W 1937 wspólnie z Orsonem Wellesem założył Mercury Theatre, w którym produkował i reżyserował programy radiowe i prezentacje sceniczne. Jednocześnie był nauczycielem w Vassar College. W 1936 Houseman zatrudnił Wellesa i wyznaczył go jako reżysera Makbeta dla Federal Theatre Project, kontrowersyjnej produkcji, która stała się znana jako Voodoo Makbet, ponieważ jej akcja toczyła się na haitańskim dworze króla Henriego Christophe’a. W 1954 rozpoczął pracę przy produkcjach off-Broadwayowskch − jako reżyser sztuki Williama Shakespeare’a Koriolan.
Wyprodukował nigdy nieukończony pierwszy film Orsona Wellesa, komedię Too Much Johnson (1938) z Josephem Cottenem. Jako producent dramatu historycznego Josepha L. Mankiewicza Juliusz Cezar (1953) zdobył nominację do Oscara za najlepszy film.
W latach 1968−1976 pełnił funkcję dyrektora wydziału teatralnego w Juilliard School, którego absolwentami byli: Kevin Kline, Patti LuPone, William Hurt, Christopher Reeve, Mandy Patinkin i Robin Williams.
Za rolę sumiennego profesora prawa Charlesa W. Kingsfielda w serialu CBS W pogoni za papierkiem (The Paper Chase, 1978−1986) był nominowany w 1979 i 1980 do Złotego Globu dla najlepszego aktora w serialu dramatycznym. Kreacja Aarona Jastrowa w miniserialu Wichry wojny (1983) przyniosła mu nominację do Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym.
Życie prywatne 5 października 1929 zawarł związek małżeński z Zitą Johann. 13 września 1933 rozwiedli się. 11 listopada 1952 ożenił się z Joan Courtney, z którą miał dwóch synów − Johna i Charlesa.
Śmierć Zmarł 31 października 1988 w swoim domu w Malibu w Kalifornii na raka kręgosłupa w wieku 86 lat. Został poddany kremacji, a jego prochy zostały rozrzucone na morzu.
W kulturze popularnej W komediodramacie Tima Robbinsa Cradle Will Rock (1999) w postać Housemana wcielił się Cary Elwes. Aktor Eddie Marsan zagrał rolę Housemana w dramacie Richarda Linklatera Ja i Orson Welles (Me & Orson Welles, 2008). Housemana grał także aktor Jonathan Rigby w dramacie dźwiękowym Doktor Who − Invaders from Mars (2002), którego akcja toczy się wokół transmisji z wojny światów. Aktor Sam Troughton zagrał Housemana w dramacie biograficznym Davida Finchera Mank (2020).
Filmografia Obsada aktorska Filmy 1964: Siedem dni w maju jako wiceadmirał Farley C. Barnswell 1973: W pogoni za papierkiem jako Charles W. Kingsfield Jr. 1975: Rollerball jako Bartholomew 1975: Trzy dni Kondora jako pan Wabash 1980: Mgła jako pan Machen 1988: Wigilijny show − w roli samego siebie 1988: Inna kobieta jako pan Post 1988: Naga broń: Z akt Wydziału Specjalnego jako instruktor jazdy Seriale 1976: The Six Million Dollar Man jako dr Lee Franklin 1982: Mork i Mindy jako Milt 1982: Marco Polo jako patriarcha Akwilei 1983: Wichry wojny jako Aaron Jastrow
Producent Filmy 1948: List od nieznajomej 1952: Piękny i zły 1953: Juliusz Cezar 1956: Pasja życia 1962: Dwa tygodnie w innym mieście
Nagrody Rok Nagroda Kategoria Film1974 Złoty Glob Najlepszy aktor drugoplanowyW pogoni za papierkiem (1973) Nagroda Akademii Filmowej Najlepszy aktor drugoplanowy National Board of Review Najlepszy aktor drugoplanowy
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykanie pochodzenia irlandzkiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia walijskiego Kategoria:Amerykańscy aktorzy dubbingowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy radiowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy producenci telewizyjni Kategoria:Amerykańscy reżyserzy teatralni Kategoria:Amerykańscy scenarzyści filmowi Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Laureaci Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego w filmie Kategoria:Ludzie urodzeni w Bukareszcie Kategoria:Urodzeni w 1902 Kategoria:Zmarli w 1988