Ruth Gordon Jones (ur. 30 października 1896 w Quincy, zm. 28 sierpnia 1985 w Edgartown) – amerykańska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna, dramatopisarka, scenarzystka i powieściopisarka. Laureatka Oscara za drugoplanową rolę w filmie Dziecko Rosemary (1968), a także dwóch Złotych Globów i nagrody Emmy.

Życiorys Ruth Gordon urodziła się przy 41 Winthrop Avenue w Quincy, w stanie Massachusetts. Była jedynym dzieckiem Annie Ziegler Jones i Clinton Jonesa, pracownika fabryki, który został kapitanem statku. Jej jedynym rodzeństwem była starsza przyrodnia siostra Louise (1886–1970) z pierwszego małżeństwa jej ojca. Przed ukończeniem Quincy High School, Ruth, pisała do kilku swoich ulubionych aktorek z prośbą o zdjęcie z autografem. Osobistą odpowiedź dostała od Hazel Dawn, którą widziała w inscenizacji The Pink Lady, która zainspirowała ją, aby zostać aktorką. Chociaż ojciec Ruth był sceptyczny co do jej szansy na sukces w tak trudnym zawodzie, w 1914 zabrał córkę do Nowego Jorku, gdzie włączono ją na listę uczelni American Academy of Dramatic Arts.

W 1915 Gordon pojawiła się jako statystka w trzech niemych filmach, które kręcone były w Fort Lee, w stanie New Jersey, w tym jako tancerka w obrazie The Whirl of Life, filmie opartym na życiu Vernona i Irene Castle. Następnie zaczęła występować na Broadwayu, m.in. w słynnej inscenizacji Piotrusia Pana z Maude Adams w roli tytułowej. W 1956 była nominowana do nagrody Tony Award za rolę Pani Dolly Gallagher Levi, przyjaciółka zmarłej żony Vandera Geldera w sztuce Thorntona Wildera Pośredniczka matrymonialna.

W 1969 otrzymała Oscara za drugoplanową rolę w filmie Romana Polańskiego Dziecko Rosemary. Trzy lata wcześniej była nominowana w tej samej kategorii za rolę w filmie Ciemna strona sławy, ale to nie były jej pierwsze nominacje. W latach 1948, 1951 i 1953 nominowano ją za najlepiej napisane scenariusze, wspólnie opracowane z mężem Garsonem Kaninem.

Filmy Harold i Maude oraz Żebro Adama zostały wpisane do National Film Registry i są przechowywane w Bibliotece Kongresu Stanów Zjednoczonych.

23 grudnia 1918 poślubiła aktora Gregory’ego Kelly’ego, który zmarł 9 lipca 1927 na zawał mięśnia sercowego w wieku 36. W latach 1929–1930 była związana z producentem Jedem Harrisem, z którym miała syna Jonesa Gordona (ur. 16 października 1929, zm. 13 lipca 2024 w wieku 94 lat). 4 grudnia 1942 zawarła związek małżeński z pisarzem Garsonem Kaninem, który był 16 lat od niej młodszy.

Gordon zmarła z powodu udaru w Edgartown, w stanie Massachusetts w wieku 88 lat. Małe kino w Westboro, w stanie Massachusetts, zostało nazwane na jej cześć jej imieniem, podobnie jak amfiteatr w Quincy.

Filmografia

Filmy 1987: Kosmici grają rocka (Voyage of the Rock Aliens) jako Szeryf 1987: Kłopoty ze szpiegami (The Trouble with Spies) jako Pani Arkwright 1985: Maxie jako Pani Lavin 1985: Delta Pi jako Mugsy 1982: Don't Go to Sleep jako Bernice 1982: Jimmy the Kid jako Bernice 1980: Jak tylko potrafisz (Any Which Way You Can) jako Senovia 'Ma' Boggs 1980: My Bodyguard jako Babcia 1980: Hardhat and Legs jako Babcia (niewymieniona w czołówce) 1979: Boardwalk jako Becky Rosen 1979: Łowcy rupieci (Scavenger Hunt) jako Arvilla Droll 1978: Każdy sposób jest dobry (Every Which Way But Loose) jako Mama Boggs 1978: Perfect Gentlemen jako Pani Cavagnaro 1977: The Prince of Central Park jako Pani Miller 1976: Wielki Houdini (The Great Houdini) jako Cecilia Weiss 1976: Look What's Happened to Rosemary's Baby jako Minnie Castevet 1976: Atomowy autobus (The Big Bus) jako Stara kobieta 1973: Isn't It Shocking? jako Marge Savage 1971: Harold i Maude (Harold and Maude) jako Maude 1970: Gdzie jest tatuś? (Where's Poppa?) jako Pani Hocheiser 1969: Co się stało z ciocią Alicją? (Whatever Happened to Aunt Alice?) jako Alice Dimmock 1968: Dziecko Rosemary (Rosemary's Baby) jako Minnie Castevet 1966: Blithe Spirit jako Madame Arcati 1966: Lord Love a Duck jako Stella Bernard 1965: Ciemna strona sławy (Inside Daisy Clover) jako Pani Clover, matka Daisy 1943: Konwój (Action in the North Atlantic) jako pani Jarvis 1943: Na progu ciemności (Edge of Darkness) jako Anna Stensgard 1941: Dwulicowa kobieta (Two-Faced Woman) jako Panna Ruth Ellis, sekretarka Larry'ego 1940: Abe Lincoln in Illinois jako Mary Todd Lincoln 1940: Eksperyment doktora Ehrlicha (Dr. Ehrlich's Magic Bullet) jako Hedwig Ehrlich 1915: Camille jako Gość na przyjęciu (niewymieniona w czołówce) 1915: Madame Butterfly jako Mała rola (niewymieniona w czołówce) 1915: The Whirl of Life jako Statysta (niewymieniona w czołówce)

Seriale 1983-1984: Newhart jako Roy Herzog 1979: Taxi jako Dee Wilcox 1977: Columbo − pt. Spróbuj i złap mnie (Try and Catch Me) jako Abigail Mitchell 1977: Statek miłości (The Love Boat) jako Pani Warner 1975: Rhoda jako Matka Carltona 1975: Kojak jako Panna Eudora Temple 1975: Medical Story jako Emily Dobson 1966: Hallmark Hall of Fame jako Madame Arcati 1950: The Prudential Family Playhouse

Scenarzystka 1980: Hardhat and Legs 1973: Adam's Rib 1957: The Alcoa Hour 1953: Aktorka (The Actress) 1952: Pat i Mike (Pat and Mike) 1952: The Marrying Kind 1949: Żebro Adama (Adam's Rib) 1948: The Ford Theatre Hour 1947: Podwójne życie (A Double Life)

Nagrody Rok Nagroda Kategoria Film 1966Złoty GlobNajlepsza aktorka drugoplanowa Ciemna strona sławy (1965) 1969Dziecko Rosemary (1968) 1969 Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza aktorka drugoplanowa 1979 Nagroda Emmy Najlepsza aktorka w serialu komediowym Taxi – odc. „Cukrowa Mama”

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci American Academy of Dramatic Arts Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe Kategoria:Amerykańskie aktorki kina niemego Kategoria:Amerykańskie aktorki teatralne Kategoria:Amerykańskie aktorki telewizyjne Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Czarna lista Hollywood Kategoria:Laureatki Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej Kategoria:Laureatki Złotego Globu dla najlepszej aktorki drugoplanowej w filmie Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1985