Peter Andruška (ur. 17 lipca 1943 w Trnovcu nad Váhom, zm. 22 września 2024) – słowacki poeta, powieściopisarz, nowelista.
Ukończył średnią szkołę leśniczą, następnie od 1966 kontynuował studia pedagogiczne w Nitrze. Od 1972 redaktor, później, od 1979 zastępca redaktora naczelnego „Slovenske pohl'ady” (ważnego periodyku społeczno-literackiego integrującego środowisko intelektualistów dążących do niepodległości Słowacji w okresie komunizmu, wypracowującego wspólny dyskurs między ewangelikami a katolikami, poruszającego kwestie mniejszości narodowych, opisującego konfliktogenne stosunki słowacko-węgierskie w historii). W 1987 Peter zostaje redaktorem naczelnym „SP”. Po aksamitnej rewolucji w 1989, był członkiem komitetu przygotowującego nadzwyczajny Zjazd Związku Pisarzy Słowackich.
Debiutował jako poeta. W swojej twórczości nawiązuje do słowackiego ruchu literatury zaangażowanej. Peterowscy bohaterowie z liryków czy powieści zawsze toczą trudną, wewnętrzną walkę o zachowanie moralnych postaw. Tłem fabularnym są czasy przełomów, społecznych kryzysów, poszukiwań autorytetów. Pokazywał czytelnikom Słowację niejednoznaczną, często zagubioną i skaleczoną, pełną paradoksów i hipokryzji.
Publikacje (wybór) Labutia put' (Łabędzi śpiew, 1971) Ruka a kvet (Ręka i kwiat, 1976) Cesta pod borovicami (Droga pod sosnami, 1973) Hodiny z kukučou (Zegar z kukułką, 1974) Pamat' srdca (Pamięć serca, 1976, przerobiona w trzy lata później na Za horami je mój domov) Zaspievaj, chvil'a (Zaśpiewaj, chwilo; 1974) Hradze (Tamy, 1979) Balady pre otca a strom (Ballady dla ojca i drzewa, 1983) Villon na navsteve (Villon z wizytą, 1983) Lepśi l'udia (Lepszy ludzie, 1985) Noćna jazda (Nocna jazda, 1990)
Przypisy
Bibliografia (Red.) Halina Janaszek-Ivaničkova, Literatury zachodniosłowiańskie czasu przełomów 1890–1990, s. 132–133, Katowice 1994 A. Maškova „Niektore ćrty Andruškovej prozy”, „Romboid” 1981, nr 3.
Kategoria:Słowaccy prozaicy Kategoria:Słowaccy poeci Kategoria:Urodzeni w 1943 Kategoria:Słowaccy redaktorzy naczelni Kategoria:Zmarli w 2024