right|thumb|Mapa języków austroazjatyckich; języki munda zaznaczono kolorem żółtym right|thumb|Podział języków mundajskich thumb|Osoba mówiąca w języku Juray, języku Munda, opowiada o biometrycznym identyfikatorze Indii
Języki mundajskie, także munda lub języki kolaryjskie – grupa językowa skupiająca języki używane przez około 9 mln ludzi w środkowych i wschodnich Indiach i w Bangladeszu. Tworzą jednostkę systematyczną języków austroazjatyckich, zazwyczaj umieszczanych obok języków mon-khmerskich, a więc są spokrewnione z takimi językami Azji Południowo-Wschodniej, jak wietnamskim i khmerskim. Pochodzenie języków mundajskich jest nieznane, choć zazwyczaj przyjmuje się, że są to języki autochtoniczne i że ich kolebka znajduje się we wschodnich Indiach. Głównymi językami rodziny są języki santali, mundari i ho. Wywarły wpływ na inne języki subkontynentu – w tym języki indoaryjskie i drawidyjskie, same również ulegając ich silnym wpływom.
Rodzinę zazwyczaj dzieli się na dwie podrodziny: północnomundajską, języki której używane są na płaskowyżu Ćhota Nagpur w stanach Jharkhand, Chhattisgarh, Bengal i Orisa, oraz południowomundajskie, używane w środku stanu Orisa i wzdłuż granicy tegoż z Andhra Pradesh.
Użytkownicy języków północnomundajskich, z których najczęściej używanym językiem jest santali, stanowią dziewięćdziesiąt procent wszystkich użytkowników. Po santali, mundari i ho – pod względem liczby użytkowników – są korku i sora. Pozostałe języki mundajskie są używane w małych, odizolowanych społecznościach i są słabo znane.
Cechami charakterystycznymi języków mundajskich są: trzy liczby (pojedyncza, podwójna i mnoga), dwa rodzaje (ożywiony i nieożywiony), inkluzywny i ekskluzywny zaimek pierwszej osoby oraz używanie zarówno zrostków, jak i czasowników pomocniczych do wyrażenia czasu. W mundajskim systemie dźwiękowym, sekwencje spółgłosek są rzadkie, z wyjątkiem środków wyrazu. Oprócz języka korku, gdzie istnieje rozróżnienie między wysokim a niskim tonem, akcent jest przewidywalny.
Klasyfikacja Klasyfikacja Gérarda Difflotha (z 1974) Poniższa dwuczęściowa klasyfikacja Difflotha (1974) jest najczęściej cytowaną.
Języki mundajskie północnomundajskie korku cherwaryjskie grupa cherwari: agarija, bidżori, koraku grupa mundari: mundari, bhumidż, asuri, koda, ho, birhor grupa santali: santali, mahali, turi południowomundajskie charia-juang: charia, juang koraput munda grupa remo: gata (ga), bondo (remo), bodo gadaba (gutob) grupa savara [sora-juray-gorum] : parengi (gorum), sora (savara), juray, lodhi
Klasyfikacja Gérarda Difflotha (z 2005) Nowa klasyfikacja Difflotha, z 2005 roku, przedstawia nieco bardziej złożony obraz:
Języki mundajskie mundajskie rdzeniowe północnomundyjskie język korku cherwar chari-juang koraput
Klasyfikacja Andersona (z 2001) W przeciwieństwie do obu klasyfikacji Difflotha, Gregory D. S. Anderson, w 2001, odrzuca grupę koraput i proponuje, na podstawie porównania morfologii, rozbicie prapołudniowomundajskiego na trzy siostrzane grupy: charia-juang, sora-gorum i gutom-remo-gta .
Przypisy
Bibliografia Munda Languages. (2007). Routledge. Anderson, Gregory D.S. (2001). A New Classification of South Munda: Evidence from Comparative Verb Morphology. „Indian Linguistics” 62:21–36. Anderson, G. D. S. (2007). The Munda verb: typological perspectives. Trends in linguistics, 174. Berlin: Mouton de Gruyter. Śarmā, D. (2003). Munda: sub-stratum of Tibeto-Himalayan languages. Studies in Tibeto-Himalayan languages, 7. New Delhi: Mittal Publicdations. Śarmā, D. (2003). Munda: sub-stratum of Tibeto-Himalayan languages. Studies in Tibeto-Himalayan languages, 7. New Delhi: Mittal Publicdations. Newberry, J. (2000). North Munda dialects. Victoria, B.C.: J. Newberry. Newberry, J. (2000). North Munda hieroglyphics. [Victoria, B.C.]: J. Newberry. Varma, S. (1978). Munda and Dravidian languages: a linguistic analysis. Hoshiarpur: Vishveshvaranand Vishva Bandhu Institute of Sanskrit and Indological Studies, Panjab University. 0CLC 25852225
Linki zewnętrzne
Mundajskie, Języki