Rada Narodowa (niem. Nationalrat, fr. Conseil National, wł. Consiglio Nazionale, rom. Cussegl Naziunal) – izba niższa dwuizbowego parlamentu Szwajcarii, składająca się z 200 członków wybieranych w wyborach powszechnych, systemem proporcjonalnym. Kadencja Rady Narodowej trwa 4 lata.
Obrady Rady Narodowej odbywają się symultanicznie w trzech głównych językach Konfederacji Szwajcarskiej (niemieckim, francuskim i włoskim), tzn. deputowany mówi w jednym języku, a jego wystąpienie jest tłumaczone na bieżąco na dwa pozostałe języki.
Ostatnie wybory odbyły się 23 października 2023 r..
Historia Po zakończeniu wojny domowej dokonano reorganizacji państwa szwajcarskiego czego efektem było uchwalenie Konstytucji Federalnej z dnia 12 września 1848 roku. Na mocy konstytucji zastąpiono jednoizbowy Tagsatzung dwuizbowym Zgromadzeniem Federalnym, wybieranym na trzyletnią kadencję.
1848-1851 Rada Narodowa I kadencji liczyła 111 deputowanych. Sposób ich wybrania określony został przez każdy kanton osobno. Kanton Liczba mandatów Liczba okręgów wyborczych1242066111221111111155311121212111844491446193443131 RAZEM 111 52
1851-1919 W 1851 roku Zgromadzenie Federalne wprowadziło jednolite prawo wyborcze do Rady Narodowej, wprowadzające większościową ordynację wyborczą. Kraj podzielony został na jedno- i wielomandatowe okręgi wyborcze. Liczba mandatów zależna była od liczby mieszkańców – 1 mandat na 20 000 obywateli oraz dodatkowy mandat jeżeli pozostała część przekraczała 10 000. Zmian w okręgach wyborczych dokonywano raz na dziesięć lat, na podstawie dziesięcioletniego spisu ludności. Na przestrzeni lat 1848-1911 liczba mandatów wzrosła z 111 do 189. KantonLiczba okręgówLiczba mandatów 1851-1863 1863-1872 1872-1881 1881-1890 1890-1902 1902-1911 1911-1919 1851-1863 1863-1872 1872-1881 1881-1890 1890-1902 1902-1911 1911-191944444451313141617222566667772323253131333633443337777778111111111111111111111222333311111111111111111111111111111111111222222211111111111111222333255666671111111334445611111111223467111111123333341111111222222211111112223333111111111111114333555891010111315433333145555563333444101010101010121111111455556722222226667678333333310111112121416333332245555661111111445556711111113445578 RAZEM49474849524949120128135145147167189
Od 1919 W 1919 roku przeprowadzono reformę, w wyniku której każdy kanton został pojedynczym okręgiem wyborczym. Ponadto w wielomandatowych okręgach wyborczych zmieniono ordynację na proporcjonalną. W 1931 roku postanowiono o przedłużeniu kadencji do lat czterech. W celu ograniczenia wciąż rosnącej liczby członków Rady Narodej zmieniono zasadę przypisywania mandatów zwiększając liczbę obywateli na którą przysługuje jeden mandat do 22 000 w 1931 roku oraz do 23 000 w 1951. W 1963 roku ograniczono liczbę deputowanych do 200, bez względu na liczbę ludności. KantonLiczba mandatów 1919-1922 1922-1931 1931-1943 1943-1951 1951-1963 1963-1971 1971-1979 1979-1983 1983-1995 1995-2003 2003-2015 2015-2019252728313235353535343435323431333333312929272625899999999101010111111111111333333333344111111111111111111111111222222111111122222222333777776666677677777777776777888776655444445777777232222222222332222222211111111111111151513131313121212121212666665555555121212121313141414151516776666666666887777888888161615161616161617171818666777777778776555555554898881011111111111122222 RAZEM189198187194196200200200200200200200
Organy Rady Narodowej Przewodniczący Rady Narodowej – najwyższy przedstawiciel Rady Narodu, wybrany na okres jednego roku, bez możliwości reelekcji. Do jego kompetencji należy przewodniczenie obradom Rady Narodowej i Zgromadzenia Federalnego, reprezentowanie Rady oraz kierowanie administracją Rady. I Wiceprzewodniczący Rady Narodowej II Wiceprzewodniczący Rady Narodowej
Prace Rady Narodowej thumb|Sala obrad Rady Narodowej Rada Narodowa pracuje w systemie sesyjnymTytuł V, art. 151 Konstytucji Szwajcarii. W ciągu roku zwoływane są cztery sesje zwyczajne: wiosenna rozpoczynająca się w pierwszy poniedziałek marca, letnia w pierwszy poniedziałek czerwca, jesienna po szwajcarskim święcie dziękczynienia i zimowa w ostatni poniedziałek listopada. Każda sesja trwa trzy tygodnie, po 2-5 dni robocze w każdym tygodniu. W przypadku niedokończenia prac nad ustawami rada może zwołać dodatkową sesjęArt. 2 Ustawy o Zgromadzeniu Federalnym. W sytuacjach kryzysowych na wniosek 1/4 członków Rady Narodowej lub Zgromadzenia Federalnego może zostać zwołana sesja nadzwyczajna.
Frakcje parlamentarne Członkowie Zgromadzenia Federalnego mogą skupiać się we frakcjach parlamentarnych. Frakcję tworzy co najmniej 5 członków Zgromadzenia Federalnego. Ponieważ tylko frakcjom przysługuje prawo do posiadania członków w komisjach, małe partie polityczne współtworzą ze sobą lub z jedną większą frakcje koalicyjne.
right|400px Frakcje 52. kadencji Zgromadzenia Federalnego (2023-2027) Frakcja Partie Liczba członków Rady NarodowejFrakcja Szwajcarskiej Partii Ludowej (V)SVP/UDC, Lega/Ligue, EDU/UDF, 67Frakcja Socjaldemokratyczna (S)SP/PS41Frakcja Die Mitte (M-E), EVP/PEV31Frakcja FDP-Demokraci (RL)FDP/PLR 28Frakcja Zielonych (G)GPS/PES23Frakcja Zielonych Liberałów (GL) (GLP/PVL)10 W 52. kadencji Rady Narodowej nie było posłów niezrzeszonych we frakcjach (stan na 8.12.2023 r.).
Przypisy
Bibliografia
Szwajcaria Kategoria:Polityka Szwajcarii