Dziwuszka purpurowa, dziwonia purpurowa (Haemorhous purpureus) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae). Zamieszkuje Amerykę Północną. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka Wyróżniono dwa podgatunki Haemorhous purpureus: H. purpureus purpureus (J.F. Gmelin, 1789) – dziwuszka purpurowa – południowo-środkowa i południowo-wschodnia Kanada, północno-wschodnie USA. H. purpureus californicus (S.F. Baird, 1858) – dziwuszka różowa – południowo-zachodnia Kanada, zachodnie USA.
Morfologia Długość ciała 13,5–14,5 cm; masa ciała 17,5–28,4 g.
U samca głowa, gardło, pierś oraz grzbiet malinowoczerwone z ciemnymi policzkami i kreskami na grzbiecie; brzuch biały, w czerwono-brązowe kreski. Samica z wierzchu szarobrązowo kreskowana, z wyraźną białą brwią i plamą policzkową; spód ciała biały, w brązowe kreski. U obu płci wcięty ogon. Młode podobne bardziej do samicy, bardziej płowe.
Zasięg, środowisko Lasy iglaste i mieszane północno-zachodniej, środkowej i północno-wschodniej Ameryki Północnej; także na zachodnim wybrzeżu po Kalifornię na południu. Zimę spędza na południe od środkowej i środkowo-wschodniej Ameryki Północnej, także na środkowym i południowym zachodzie Ameryki Północnej (na południu po skrajnie północno-zachodni Meksyk).
Status zagrożenia IUCN uznaje dziwuszkę purpurową za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 (stan w 2025). Według szacunków organizacji Partners in Flight, liczebność populacji wynosi około 6,5 miliona dorosłych osobników. Według szacunków North American Breeding Bird Survey, liczebność populacji w latach 1966–2019 spadła o około 32%; obecnie (2025) trend liczebności oceniany jest jako lekko wzrostowy.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Łuszczakowate Kategoria:Ptaki Ameryki Północnej Kategoria:Taksony opisane przez Johanna Friedricha Gmelina Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1789 roku Kategoria:Fauna Kanady Kategoria:Fauna Meksyku Kategoria:Fauna Stanów Zjednoczonych