Alojzy Seget (ur. 25 listopada 1897 w Lubomi, zm. 3 sierpnia 1968 tamże) – powstaniec śląski. porucznik Wojska Polskiego, dowódca 4. (następnie 15.) Raciborskiego Pułku Piechoty,

Życiorys Syn Franciszka i Franciszki z domu Stukator. jego starszy brat Józef był także członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej i powstańcem śląskim. Uczęszczał do niemieckiej szkoły podstawowej, potem do szkoły handlowej w Raciborzu. Już jako kilkuletni chłopak był kolporterem "Nowin Raciborskich" i "Katolika". W czasie nauki szkolnej należał do polskiego kółka teatralnego w Raciborzu i Towarzystwa Śpiewaczego "Lutnia"Jerzy Pająk, Alojzy Nowara, Trzecie powstanie śląskie na Ziemi Raciborskiej, Racibórz 1962, s. 7, 19-20Cecylia Płaczek CSMI, Teatr religijny na Śląsku w okresie międzywojennym, "Roczniki Humanistyczne" t. 29, z. 1, 1981, s. 17.Był związany z Domem Polskim „Strzecha” w Raciborzu. W latach I wojny światowej został wcielony do niemieckiego wojska (17 sierpień 1914 – 31 stycznia 1919), walczył na froncie zachodnim, gdzie został ranny. Ostatnie miesiące wojny spędził w szpitalu w Gdańsku. Brał udział w walkach w Gdańsku i Berlinie podczas ruchów rewolucyjnych w Niemczech w 1918 r. Dostarczał broń powstańcom wielkopolskim. Ukończył szkołę szturmową i kurs obsługi karabinów maszynowych.

W lutym 1919 powrócił do rodzinnej wioski i wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej, ps. Heinrich Waldhöh. W ramach POW prowadził prace organizacyjne na terenach południowo-wschodniej i południowo-zachodniej części powiatu raciborskiegoEwidencja funkcjonariuszy POW według powiatów - Archiwum Powstań Śląskich, seria I, tom 2, Okres drugiego powstania 1920, oprac. Edward Długajczyk i Paweł Parys, Katowice 2021, s. 19 i 29-31. Brał udział w I powstaniu śląskim (1919) a po jego upadku przebywał w Czechosłowacji. Po amnestii powrócił do Raciborza. W II powstaniu śląskim (1920) jako dowódca II baonu w powiecie raciborskim nie mógł rozwinąć szerszej działalności, ponieważ trwało ono zaledwie kilka dni a stacjonujące w Raciborzu oddziały włoskie uniemożliwiły skutecznie koncentrację podległych mu jednostek. Następnie przeszedł specjalne szkolenie wojskowe. W III powstaniu śląskim był dowódcą 4. (następnie 15.) Raciborskiego Pułku Piechoty, na którego czele opanował prawobrzeżną część powiatu raciborskiego, a następnie z powodzeniem obronił środkowy odcinek linii Odry w walkach w okolicach Bukowna i Olzy.

W okresie międzywojennym był naczelnikiem gminy w LuboniSeget Alojzy - Plebiscyt tysiąclecia, "Nowiny Wodzisławskie" nr 11 (163) z 12 marca 2003, s. 9 [dostęp 08.02.2025]. Był także mistrzem budowlanym. W 1923 r. ożenił się z Emilią z domu BugdołArtur Marcisz, Alojzy Seget. JastrzębieOnline.pl [dostęp 08.02.2025]. Członek Związku Powstańców Śląskich, należał do koła w LuboniPowstańcy zweryfikowani przez Związek Powstańców Śląskich, Muzeum Śląskie [dostęp 12.01.2025].Był organizatorem w Lubomi organizował ochotniczą straż pożarną, oraz działał czynnie w kilkunastu towarzystwach społeczno-kulturalnych, m.in. był wiceprezesem koła Związku Obrony Kresów ZachodnichZ życia ZOKZ, "Polska Zachodnia" nr 60 z ta 2 marea 1930 s, 8. W l. 30. XX wieku posiadał samochód osobowyOgłoszenie Starosty Rybnickiego w sprawie listy kolejności osób obowiązanych do dostarczenia środków przewozowych na rzecz wojska w czasie pokoju, Rybnik, 19 listopada 1935, "Gazeta Urzędowa Województwa Śląskiego" nr 44 z 7 grudnia 1935, s. 476 . Podczas kampanii wrześniowej bronił wraz z byłymi powstańcami i młodzieżą harcerską środkowego i północnego odcinka Odry, Następnie przedostał się do Rumunii, a później przez Jugosławię i Włochy do Francji. Walczył w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie na terenie Francji, gdzie został rannyAleksander Kwiatek, Alojzy Seget, Encyklopedia Powstań Śląskich, Opole 2002, s. 501. Finalnie trafił do Anglii, gdzie ukończył studia administracyjne oraz działał w Centralnym Komitecie Pomocy Ofiarom Wojny.

W 1946 powrócił do kraju i mieszkał w Pszowie, gdzie pracował w Przedsiębiorstwie Budownictwa Przemysłu Węglowego. Był założycielem miejscowej Samopomocy chłopskiej, do 1949 r. również jej prezesem. Członek organizacji kombatanckich m.in. ZBoWiD-u. W ostatnich latach życia mieszkał w rodzinnym domu w LubomiJerzy Pająk, Poznajemy Ziemię Raciborską, "Biuletyn Nauczyciela Opolskiego" Nr 4 (8), 1960, s. 59, gdzie zmarł. Został pochowany w rodzinnym grobowcu na cmentarzu w Lubomi.

Pozostawił wspomnienia opublikowane w: Wspomnienia Opolan, t. 2, pod red, Aliny Glińskiej, Kazimierza Malczewskiego, Andrzeja Pałosza, Warszawa 1965, Instytut „Pax”, s. 357-363, oraz Ze wspomnień uczestników, „Wrocławski Tygodnik Katolików" 1971 nr 18 s. 2

Odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Śląski Krzyż Powstańczy Krzyż NiepodległościPoz. 94. Zarządzenie o nadaniu Krzyża Niepodległości z Mieczami, Krzyża Niepodległości i Medalu Niepodległości. "Monitor Polski" nr 64, z 19 marca 1937, s. 7 Krzyż Walecznych Gwiazda Górnośląska Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Srebrny Krzyż Zasługi

Upamiętnienie Jest patronem ulicy w Raciborzu. W 85. rocznicę wybuchu III powstania śląskiego uchwałą Rady Gminy, nowo wybudowana hala sportowa w Lubomi otrzymała imię Alojzego SegetaUl. Alojzego Segeta w Raciborzu, dowódcy 4. Raciborskiego Pułku Piechoty, Racibórz,com.pl [dostęp 08.02.2025]. W 2009 r. wmurowano na budynku gminy w Lubomi tablicę pamiątkową poświęconą Alojzemu SegetowiLubomia (woj.śląskie, pow. wodzisławski) - tablica upamiętniająca Alojzego Segeta. Pomniki powstańców i powstań śląskich, tablice i miejsca nie oznaczone, portal Eksploratorzy - Forum Zbuntowanych Poszukiwaczy [dostęp 08.02.2025].

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Obrońcy Śląska (1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Śląskim Krzyżem Powstańczym Kategoria:Odznaczeni Gwiazdą Górnośląską Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Cesarstwa Niemieckiego w I wojnie światowej Kategoria:Żołnierze 4 Raciborskiego Pułku Piechoty Kategoria:Porucznicy Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1968 Kategoria:Ludzie urodzeni w Lubomi Kategoria:Działacze spółdzielni „Samopomoc Chłopska”