Mieczysław Dziemieszkiewicz, Rój (ur. 28 stycznia 1925 w ZagrobachSt. sierż. Mieczysław Dziemieszkiewicz „Rój” „Rój” i XVI Okręg Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, Muzeum Żołnierzy Wyklętych, zm. 13/14 kwietnia 1951 w Szyszkach) – żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, uczestnik polskiego niepodległościowego podziemia antykomunistycznego na północnym Mazowszu. Brat Romana Dziemieszkiewicza ps. Adam, PogodaKonspiracja i opór społeczny w Polsce 1945–1956: słownik biograficny Tom III (Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Kraków, 2007; , s. 140). oraz Jerzego Dziemieszkiewicza ps. Żbik. Jego symboliczny grób znajduje się w Makowie Mazowieckim. Pośmiertnie awansowany do stopnia podporucznika.

Życiorys thumb|St. sierż. Mieczysław Dziemieszkiewicz ps. „Rój” (po prawej) w 1948 r. Zdjęcie z zasobu Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej Był synem Adama i Stefanii ze Świerczewskich. W 1939 ukończył szkołę powszechną w Różanie. W czasie okupacji uczęszczał na kursy tajnego nauczania w Makowie Mazowieckim , pracując jednocześnie w niemieckim przedsiębiorstwie przewozowym.

Wiosną 1945 został wcielony do 1 zapasowego pułku piechoty w Warszawie, skąd na wiadomość o śmierci brata, zamordowanego w czasie napadu rabunkowego dokonywanego przez żołnierzy sowieckich w październiku 1945, zdezerterował i zbiegł na teren powiatu ciechanowskiego. Wkrótce wstąpił do oddziału NSZ-NZW ppor. Mariana Kraśniewskiego „Burzy”, przybierając pseudonim „Rój”. Początkowo był łącznikiem między komendą okręgu a komendą powiatu. W 1948 został awansowany do stopnia starszego sierżanta. Na polecenie dowódcy kompanii Mariana Koźniewskiego „Waltera”, wobec masowych aresztowań dokonywanych przez UB w Ciechanowie, stworzył patrol Pogotowia Akcji Specjalnej NZW, którego został dowódcą. Jako dowódca patrolu PAS dowodził wieloma akcjami przeciw komunistom, siłom bezpieczeństwa oraz ich agenturze. thumb|Oddział NZW pod dowództwem st. sierż. Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. Rój (pośrodku) w 1948 r. Zdjęcie z zasobu Archiwum IPN

Komendant „Rój” i jego żołnierze dokonali kilkudziesięciu udanych akcji zbrojnych przeciwko KBW i UB, m.in.: 3 listopada 1947 – akcja na osadę Barańce (gm. Bartołdy), opanowano posterunek MO i zabito funkcjonariusza UB, 1 kwietnia 1948 roku w okolicy wsi Trzebucza w przygotowaną zasadzkę wpadł transport więźniów z Węgrowa do Warszawy; zabito oficera UB dowodzącego transportem porucznika Dobieszewskiego oraz kaprala KBW Kamińskiego; oswobodzeni więźniowie nie zdecydowali się na przyłączenie do oswobodzicieli, 16 marca 1948 – w osadzie Gąsocin (pow. ciechanowski) zabito dwóch współpracowników UB, 12 lipca 1948 – walka z grupą operacyjną KBW i UB pod Pniewem Wielkim, 10 listopada 1948 walka z grupą operacyjną KBW i UB pod Wyrębem Karwackim, 22 listopada 1948 – zasadzka na UB pod Gołyminem, 28 listopada 1948 – zasadzka na UB pod Nasielskiem, 28 grudnia 1948 – walka z grupą operacyjną KBW i UB pod Szlasami Żalnymi, 6 listopada 1949 – zatrzymanie pociągu na stacji kolejowej w Gołotczyźnie, 28 sierpnia 1950 – rozbrojenie posterunku Służby Ochrony Kolei w Pomiechówku. thumb|Tablica upamiętniająca funkcjonariuszy MO zabitych 28 sierpnia 1950, przy stacji kolejowej w Pomiechówku przez żołnierzy podziemia antykomunistycznegoPolegli w walce o władzę ludową (Książka i Wiedza 1970, s. 77, 126). pod dowództwem st. sierż. Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. Rój z oddziału XVI Okręgu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, podczas akcji rozbrojenia posterunku Służby Ochrony Kolei w Pomiechówku i zatrzymania pociągu. Stan w 2012. W kwietniu 2018 pomnik wraz z tablicą został usunięty Oddział „Roja” zabił łącznie 12 funkcjonariuszy UB (w tym szefa PUBP w Ciechanowie por. Tadeusza Mazurowskiego), MO i członków ORMO oraz ponad 20 współpracowników UB i KBW. W starciach i potyczkach z oddziałem poległo kilkunastu żołnierzy KBWKazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski, Najliczniejsza i najgroźniejsza banda, „Rzeczpospolita” 11 maja 2011..

Do śmierci Mieczysława Dziemieszkiewicza przyczyniła się jego narzeczona. UB przetrzymujący jej rodziców szantażem zmusił ją do wydania „Roja”. Żołnierz zginął w trakcie próby przedarcia się z podwładnym Bronisławem Gniazdowskim ps. Mazur, przez obławę 270 żołnierzy z 1 Brygady KBW i nieustalonej liczby funkcjonariuszy UB i MOCzy „Rój” zastąpi Che Guevarę. Sebastian Kucharski, „Rzeczpospolita”, 9.09.2009..

24 lipca 2026 podczas konferencji prasowej w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie, poinformowano o zidentyfikowaniu szczątków Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. „Rój”, które odnaleziono w kwaterze „Ł” na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Odznaczenia i upamiętnienie 8 sierpnia 1945 został odznaczony Krzyżem Walecznych.

13 października 2007, za wybitne zasługi dla niepodległości Polski, prezydent RP Lech Kaczyński odznaczył pośmiertnie Mieczysława Dziemieszkiewicza Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski – pkt 1.. Został również odznaczony Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego.

W 2009 Telewizja Polska przystąpiła do realizacji filmu Historia Roja, czyli w ziemi lepiej słychać, poświęconego losom żołnierzy wyklętych. Film wyreżyserował Jerzy Zalewski. Głównym bohaterem filmu jest Mieczysław Dziemieszkiewicz. Premiera odbyła się 4 marca 2016, a dystrybutorem filmu jest Kino Świat. TVP 1 w 2017 pokazała 5-odcinkowy serial, który jest rozwinięciem filmu kinowego.

Decyzją nr 16/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 lutego 2018 5 Mazowiecka Brygada Obrony Terytorialnej przyjęła imię st. sierż. Mieczysława Dziemieszkiewicza, ps. „Rój”; od maja 2021 imię ppor. Mieczysława Dziemieszkiewicza, ps. „Rój”.

W 2020 r. Narodowy Bank Polski wydał upamiętniającą Dziemieszkiewicza srebrną monetę kolekcjonerską o nominale 10 złotych należącą do serii „Wyklęci przez komunistów żołnierze niezłomni”.

1 marca 2023 r. w Głogowie odsłonięto pomnik poświęcony Mieczysławowi Dziemieszkiewiczowi w ramach „Alei Pamięci”, obok 15 innych pomników żołnierzy podziemia antykomunistycznego.

Przypisy

Bibliografia Kryptonim „Orzeł”. Warszawski Okręg Narodowego Zjednoczenia Wojskowego w dokumentach 1947–1954, wybór i oprac. Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski, Jacek Pawłowicz, Leszek Żebrowski, Warszawa 2004. Krzysztof Kacprzak, Mieczysław Dziemieszkiewicz ps. „Rój” i jego oddział jako przykład antykomunistycznego oporu na Ziemi Ciechanowskiej, w: „Ziemia Zawkrzeńska”, t. IX, pod red. R. Juszkiewicza, Mława 2005, s. 162–178. Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski, Najliczniejsza i najgroźniejsza banda, „Rzeczpospolita” 11 maja 2011 Aleksander Majewski, „Historia Roja” – niechciane dziecko IV RP, fronda.pl , RatujmyRoja.pl

Kategoria:Dowódcy oddziałów podziemia antykomunistycznego (1944–1956) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Zmarli w 1951 Kategoria:Żołnierze oddziałów podziemia antykomunistycznego polegli w walkach (1944–1956) Kategoria:Żołnierze Narodowych Sił Zbrojnych Kategoria:Patroni jednostek Wojska Polskiego