thumb|Mapa stanu Tennessee () – stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych. Graniczy z ośmioma stanami, na północy z Kentucky i Wirginią, na wschodzie z Karoliną Północną, na południu z Georgią, Alabamą, Missisipi, a na zachodzie z Arkansas i Missouri.

Stan odegrał ważną rolę w wojnie secesyjnej, gdzie rozegrano wiele ważnych bitew, w tym bitwę pod Shiloh, która była wówczas najbardziej śmiercionośną bitwą w historii Ameryki. Więcej bitew stoczono jedynie w sąsiedniej Wirginii.

Obszar metropolitalny Nashville–Davidson–Murfreesboro jest największy w stanie i liczy ponad 2,1 mln mieszkańców.

Swoje siedziby mają tutaj takie firmy jak FedEx, International Paper, , , i .

Symbole stanu Dewiza: („Rolnictwo i handel”) Przydomek: („Stan ochotników” – dotyczy udziału mieszkańców stanu w wojnie roku 1812) Symbole: przedrzeźniacz, tulipanowiec amerykański, irys

Historia 1541 – na terytorium obecnego stanu dotarła ekspedycja Hernando de Soto. 1763 – poprzez traktat paryski obszar został włączony do posiadłości angielskich. 1784 – terytorium zostało ogłoszone „stanem” Franklina. 1796 – Tennessee stało się jednym ze stanów USA. 1866 – w miejscowości Pulaski zawiązana została organizacja Ku Klux Klan. 1968 – w Memphis od kuli zamachowca zginął Martin Luther King.

Geografia Stan o bardzo wydłużonym kształcie. Wschodnia część stanu jest górzysta (Appalachy), środkową stanowi dolina Tennessee, a zachodnią wyżyna Cumberland i dolina Missisipi. W krajobrazie stanu dominują rolnictwo i leśnictwo. Roślinność stanowią lasy liściaste (zachód), mieszane (wschód) i jodłowo-świerkowe w górach. Klimat: podzwrotnikowy wilgotny, średnia temp. w styczniu 4–5 st. C, w lipcu 25–27 st. C Główne rzeki: Missisipi, Cumberland i Tennessee Najwyższy szczyt: Clingmans Dome (2025 m n.p.m.) Liczba hrabstw: 95 (lista) Największe hrabstwo: Shelby Liczba parków stanowych: 50

Jest w dwóch strefach czasowych: East Tennessee w UTC-05:00 i Middle Tennessee oraz West Tennessee w UTC-06:00. W Tennessee znajduje się więcej jaskiń niż w jakimkolwiek innym stanie. Ponad 10 tys. (20%) amerykańskich jaskiń znajduje się w Tennessee.

Miasta Na terenie stanu Tennessee znajduje się 345 miast ( lub ), w tym 6 o liczbie ludności przekraczającej 100 000, 62 powyżej 10 000 mieszkańców, a 230 powyżej 1000 mieszkańców (2021 r.).

Lista miast zamieszkanych przez 7500 lub więcej osób (2021 r.):

Demografia thumb|Mapa gęstości zaludnienia w Tennessee thumb|Scena uliczna w Memphis Spis ludności z roku 2020 stwierdza, że stan Tennessee liczy 6 910 840 mieszkańców, co oznacza wzrost o 564 735 (8,9%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2010. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowią 6,0% populacji, 22,1% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 16,7% to osoby mające 65 i więcej lat. 51,2% ludności stanu stanowią kobiety.

Język W 2023 roku najpowszechniej używanymi językami są: język angielski – 91,7%, język hiszpański – 5,1%.

Rasy i pochodzenie Według danych pięcioletnich z 2023 roku, 73,5% mieszkańców stanowi ludność biała (71,5% nie licząc Latynosów), 15,9% to czarnoskórzy Amerykanie lub Afroamerykanie, 6% miało rasę mieszaną, 1,8% to Azjaci, 0,25% rdzenna ludność Ameryki i 0,07% Hawajczycy i mieszkańcy innych wysp Pacyfiku. Latynosi stanowią 7,1% ludności stanu.

Poza osobami pochodzenia afroamerykańskiego, do największych grup należą osoby pochodzenia angielskiego (12,3%), „amerykańskiego” (11,7%), irlandzkiego (9,2%) i niemieckiego (9%). Do innych większych grup należą osoby pochodzenia meksykańskiego (266,2 tys.), włoskiego (156,6 tys.), europejskiego nieokreślonego (152,2 tys.), szkockiego (144 tys.), szkocko-irlandzkiego (126,2 tys.), francuskiego (111,2 tys.), afrykańskiego subsaharyjskiego (82,6 tys.), polskiego (72,8 tys.), walijskiego i innego brytyjskiego (71,9 tys.), oraz holenderskiego (55,3 tys.).

Religia thumb|Pierwszy Kościół Baptystów w Nashville thumb|Świątynia Masona w Memphis, będąca międzynarodową siedzibą Kościoła Bożego w Chrystusie

Tennessee jest trzecim najbardziej religijnym stanem w USA, gdzie ponad trzy czwarte dorosłych twierdzi, że wierzy w Boga z absolutną pewnością.

Struktura religijna w 2014 r.: protestanci – 73%: ewangelikalni – 52%, głównego nurtu – 13%, historyczni czarni protestanci – 8%, bez religii – 14% (w tym: 3% agnostycy i 1% ateiści), katolicy – 6%, mormoni – 1%, pozostałe religie – 6% (w tym: świadkowie Jehowy, żydzi, muzułmanie, hinduiści, prawosławni, buddyści, unitarianie uniwersaliści i bahaiści).

Większość protestantów w Tennessee to baptyści, a największą pojedynczą organizacją w stanie jest Południowa Konwencja Baptystów. Pod względem liczby członków na kolejnych miejscach plasują się Zjednoczony Kościół Metodystyczny i Kościół katolicki. Obok baptystów, społeczność ewangelikalna jest silnie reprezentowana przez lokalne zbory bezdenominacyjne (np. New Direction Christian Church), Kościoły Chrystusowe, zbory zielonoświątkowe i wiele mniejszych grup.

Gospodarka Produkt krajowy brutto Tennessee w 2015 roku osiągnął wartość 177,1 mld USD, co uplasowało stan na 18. miejscu w Stanach Zjednoczonych. Roczny wzrost PKB w 2016 roku wyniósł 2% i był wyższy od przeciętnej w Stanach Zjednoczonych (średnia dla wszystkich stanów w 2016 roku wyniosła 1,5%). W przeliczeniu na głowę mieszkańca w 2016 roku wyniósł on 43 267 co uplasowało stan na 38. miejscu spośród amerykańskich stanów (średnia krajowa w 2016 wyniosła 50 577USD).

Przemysł thumb|Elektrownia szczytowo-pompowa TVA Raccoon Mountain jest największą elektrownią wodną w stanie Tennessee. chemiczny tekstylny elektro-maszynowy wełny spożywczy

Energia W 2019 roku energia elektryczna w stanie wytwarzana jest przez elektrownie atomowe (44%), węglowe (23%), z gazu ziemnego (20%) i energię wodną (12%).

Rolnictwo i leśnictwo thumb|Dolina rzeki Nolichucky Obszary uprawne zajmują 40% powierzchni stanu. Ponad 14 milionów akrów gruntów rolnych i leśnych poza rolnictwem generuje rocznie około 300 mln dolarów ze sprzedaży drewna, co czyni Tennessee jednym z wiodących w kraju producentów tarcicy liściastej.

Główne uprawy: tytoń, pomidory, fasola szparagowa, bawełna, soja, kukurydza, pszenica i sorgo Hodowla kóz, bydła, koniowatych, brojlerów i trzody chlewnej

Transport Najbardziej wysunięte na zachód miasto Tennessee, Memphis, jest jednym z najbardziej ruchliwych na świecie węzłów komunikacyjnych dla transportu barkowego, lotniczego, ciężarowego i kolejowego.

Uczelnie American Academy of Nutrition

Bethel College McKenzie

Carson-Newman College

Crichton College

Free Will Baptist Bible College

Harding University Graduate School of Religion

Le Moyne-Owen College

Martin Methodist College

University of Memphis University of Tennessee (filia w Chattanoodze) University of Tennessee (filia w Knoxville) University of Tennessee (filia w Martin) University of Tennessee (filia w Memphis) University of Tennessee, Space Institute University of the South Vanderbilt University

Informacje dodatkowe Nashville – światowa stolica muzyki country W Tennessee, w Graceland, znajduje się posiadłość i grób Elvisa Presleya Park Narodowy Great Smoky Mountains Nashville Predators – klub hokejowy występujący w lidze NHL od roku 1998 W mieście Lewisburg znajduje się związek hodowców koni Tennessee Walker

Przypisy

Kategoria:Stany Stanów Zjednoczonych