Hydnellum P. Karst. (kolczakówka) – rodzaj grzybów należący do rodziny kolcownicowatych (Bankeraceae).
Charakterystyka Grzyby jednoroczne, saprotrofy rosnące na ziemi pojedynczo lub w grupach. Kapelusze za młodu aksamitne, później filcowate, łuskowate. Dolna strona pokryta elastycznymi kolcami. Sąsiednie kapelusze są niekiedy zrośnięte. Hymenofor kolczasty. Trzony grube, pełne, na powierzchni filcowate. Miąższ początkowo włóknisty, później korkowaty, zdrewniały, strefowany. Zapach po przekrojeniu często mączny. Wysyp zarodników brązowy. Zarodniki nieregularnie graniaste, szerokoeliptyczne, guzkowate, rzadko kolczaste, bez pory rostkowej.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Bankeraceae, Thelephorales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Takson utworzył Petter Adolf Karsten w 1879 r. Gatunkiem typowym jest Hydnellum suaveolens (Scop.) P. Karst. 1879. Synonimy naukowe: Calodon P. Karst., Phaeodon J. Schröt. Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1968 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym rodzaj ten opisywany był też jako kolczak lub zębak.
Gatunki występujące w Polsce: Hydnellum aurantiacum (Batsch) P. Karst. 1879 – kolczakówka pomarańczowa Hydnellum caeruleum (Hornem.) P. Karst. 1879 – kolczakówka niebieskawa Hydnellum compactum (Pers.) P. Karst. 1879 – kolczakówka żółtobrązowa Hydnellum concrescens (Pers.) Banker 1906 – kolczakówka strefowana Hydnellum ferrugineum (Fr.) P. Karst. 1879 – kolczakówka kasztanowata Hydnellum geogenium (Fr.) Banker 1913 – kolczakówka zielonożółta Hydnellum glaucopus (Maas Geest. & Nannf.) E. Larss., K.H. Larss. & Kõljalg 2019 – kolczakówka sinostopa Hydnellum illudens (Maas Geest.) Nitare 2021 – tzw. sarniak zielonostopy Hydnellum ioeides (Pass.) E. Larss., K.H. Larss. & Kõljalg 2019 – kolczakówka fiołkowa Hydnellum peckii Banker 1912 – kolczakówka piekąca Hydnellum scabrosum (Fr.) E. Larss., K.H. Larss. & Kõljalg 2019 – kolczakówka szorstka Hydnellum scrobiculatum (Fr.) P. Karst. 1879 – kolczakówka dołkowana Hydnellum suaveolens (Scop.) P. Karst. 1879 – kolczakówka wonna Hydnellum underwoodii (Banker) E. Larss., K.H. Larss. & Kõljalg 2019 – kolczakówka białobeżowa Niektóre inne: Hydnellum auratile (Britzelm.) Maas Geest. 1959 – kolczakówka złotawa Hydnellum fuligineoviolaceum (Kalchbr.) E. Larss., K.H. Larss. & Kõljalg 2019 – tzw. sarniak dymnofioletowy Hydnellum versipelle (Fr.) E. Larss., K.H. Larss. & Kõljalg 2019 – tzw. sarniak ochrowopomarańczowy Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według W. Wojewody i rekomendacji Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów.
Wszystkie gatunki kolczakówek objęte są w Polsce ochroną gatunkową.
Przypisy Nazwa podana dla synonimu Sarcodon fuligineoviolaceus (Kalchbr.) Pat. Nazwa podana dla synonimu Sarcodon illudens Maas Geest. Nazwa podana dla synonimu Sarcodon versipellis (Fr.) Quél.
Kategoria:Kolcownicowate