Zygmunt Karolak (ur. 9 kwietnia 1905 w Kościelcu k. Kalisza, zm. 2 sierpnia 1999 w Sopocie) – polski malarz, grafik, profesor Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku (od 1996 r. nazwa uczelni: Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku).
Życiorys Urodził się w rodzinie Antoniego, gajowego, i Cecylii Józefy z Gorzkiewiczów. W Kaliszu ukończył szkołę podstawową, a w 1925 r. Państwowe Gimnazjum im. Tadeusza KościuszkiBiogram Zygmunta Karolaka Cyfrowa Szkoła Wielkopolsk@ 2020 [dostęp 2025-10-23].. W latach 1925–1930 studiował malarstwo na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, w pracowni prof. Wojciecha Weissa. W latach 1931–1932 odbył służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy w Jarocinie i otrzymał stopień porucznika rezerwy. W latach 1932–1939 był nauczycielem rysunku w kaliskich gimnazjach.
W 1939 r. został zmobilizowany jako dowódca 3. kampanii 29. Pułku Strzelców Kaniowskich, 25. Dywizji Piechoty Armii „Poznań”. Uczestniczył w kampanii wrześniowej, podczas której trafił do niemieckiej niewoli. Przebywał w obozach jenieckich m.in. w: Oflagu II A Prenzlau, Oflag II E Neubrandenburg, Oflagu II D Gross-Born, Stalagu X B Sandbostel i Oflagu X C Lübeck. Dokumentował sceny z życia obozowego w szkicowniku z oficerskiego obozu jenieckiego w Neubrandenburgu. Stworzył serię ok. 6 tysięcy rysunków prób i spektakli obozowego „Teatru Symbolów”. Pod koniec wojny przeżył tysiąckilometrowy ewakuacyjny marsz z Oflagu II D Gross-Born do Stalagu X B Sandbostel, a stamtąd do Lubeki.
Po zakończeniu wojny pracował na terenie Niemiec w Polskiej Misji Repatriacyjnej, w brytyjskiej strefie okupacyjnej, a następnie w Polskiej Misji Wojskowej przy Sojuszniczej Radzie Kontroli Niemiec. W 1947 r. powrócił do Polski, zamieszkał początkowo w Gdyni, a następnie w Sopocie. W tym samym roku wstąpił do ZPAP. W latach 1947–1950 pracował w Liceum Plastycznym w Gdyni-Orłowie. W 1950 r. podjął pracę w gdańskiej PWSSP, na stanowisku adiunkta prowadził Pracownię rysunku wieczornego w ramach Studium Roku Ogólnego, w 1951 r. został samodzielnym pracownikiem naukowym otrzymując tytuł zastępcy profesora PWSSP. W 1951 r. objął również Pracownię malarstwa na Wydziale Architektury i Studium Rzeźby, w latach 1953–1954 był dziekanem Wydziału Malarstwa. Od 1954 r. prowadził Pracownię rysunku wieczornego na Wydziale Malarstwa. W 1956 r. został docentem. W latach 1957–1975 kierował Pracownią grafiki Wydziału Malarstwa, która w 1967 r. została przemianowana na Pracownię grafiki artystycznej. W 1964 r. został kierownikiem Katedry Grafiki. W latach 1971–1975 prowadził Pracownię grafiki warsztatowej w ramach Katedry Malarstwa i Rysunku. W roku akademickim 1968/69 pełnił funkcję prodziekana Wydziału Malarstwa. W 1970 r. został profesorem nadzwyczajnym. W 1975 r. przeszedł na emeryturę.
Był mężem Danuty z Reindlów, ojcem Agnieszki i Przemysławy.
Zmarł 2 sierpnia 1999 r. Pochowany 7 sierpnia 1999 r. na cmentarzu komunalnym w Kaliszu (kwatera 31-1a-9).
Ordery i odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1985) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1978) Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Złoty Krzyż Zasługi (1973) Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Źródło:.
Nagrody i wyróżnienia
Nagroda za zestaw rysunków na Wystawie Okręgu Gdańskiego ZPAP (1947) II nagroda na Wystawie Okręgu Gdańskiego ZPAP za portret przewodnika pracy (1949) Nagroda Artystyczna Wojewody Gdańskiego (1952) Wyróżnienie na wystawie „10 lat LWP w twórczości plastycznej” w Warszawie za obraz „Forsowanie Nysy” (1953) Nagroda Rektora PWSSP w Gdańsku (1964, 1968) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki III stopnia za osiągnięcia dydaktyczne w PWSSP w Gdańsku (1970) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za szczególne osiągnięcia dydaktyczno-wychowawcze w PWSSP w Gdańsku (1974) Nagroda Wojewody Gdańskiego w dziedzinie kultury (1978) Wyróżnienie honorowe na VI Biennale Sztuki Gdańskiej w BWA w Sopocie (1985) Nagroda Prezydenta m. Sopotu „Bązowa Plakietka” za zasługi dla Sopotu (1986) Źródło:.
Przypisy
Linki zewnętrzne Biografia ze zdjęciem Notka biograficzna na stronie Muzeum w Kaliszu Zygmunt Karolak- Ocalić od zapomnienia
Kategoria:Absolwenci II Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Kaliszu Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków Kategoria:Jeńcy Oflagu II D Gross-Born Kategoria:Jeńcy Oflagu X C Lübeck Kategoria:Jeńcy Stalagu X B Sandbostel Kategoria:Ludzie związani z Sopotem Kategoria:Malarze związani z Gdańskiem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy graficy Kategoria:Polscy malarze współcześni Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Urodzeni w 1905 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku Kategoria:Zmarli w 1999