Maggie’s Farm – piosenka skomponowana przez Boba Dylana, nagrana przez niego w styczniu i wydana na albumie Bringing It All Back Home w marcu, oraz na singlu w kwietniu 1965.
Historia i charakter utworu W 1964 r. nikt nie przeczuwał, że Bob Dylan zmierza prosto do głębokiego kryzysu. Wydawało się to wtedy niemożliwe – same sukcesy artystyczne, miliony fanów, wielki wpływ na to, o czym i jak ludzie myślą. Dlatego nikt nie zastanawiał się głębiej nad jego wypowiedzią w czasie koncertu w Philharmonic Hall w Nowym Jorku w październiku 1964 r., że „nosi maskę Dylana”The Bootleg Series Vol. 6: Bob Dylan Live 1964, Concert at Philharmonic Hall.. Wszyscy potraktowali to jako halloweenowy żart artysty. Tymczasem ta maska uwierała go coraz bardziej.
W styczniu 1965 r. Dylan nagrał album Bringing It All Back Home, na którym pojawiły się jego pierwsze komercyjne nagrania dokonane z zespołem grającym na elektrycznych instrumentach. Ale jego majowe tournée po Anglii było ze względów kontraktowych jeszcze całkowicie solowe i akustyczne. Jednak stan jego ducha w kryzysie i na rozdrożu został znakomicie oddany w dokumentalnym filmie Dont Look Back D.A. Pennebakera.
O tym, że Dylan znalazł się na rozdrożu i jeszcze nie wie, gdzie ma pójść, świadczy także katastrofalna sesja w Levy’s Recording Studio w Londynie, zaraz po skończeniu tournée (12.5. 1965). Grupą akompaniującą byli John Mayall’s Bluesbreakers (wówczas w składzie: John Mayall, Eric Clapton, John McVie i Hughie Flint). Sesja trwała pięć godzin i Dylan nie potrafił dokończyć nawet jednego utworu, którym był „If You Gotta Go, Go Now”. Muzycy Mayalla byli wyjątkowo dobrze wychowani, gdyż na końcu pięciogodzinnego nagrania słychać głos Flinta Chyba niezbyt często pracowałeś z zespołami, nieprawdaż?
Jednak tuż przed wyjazdem z Anglii Dylan zaczął zapisywać swoje „wymioty” (określenie Dylana) ze słowami How does it feel? Po skondensowaniu, już w kilka miesięcy później, świat pozna arcydzieło, jakim okazał się utwór „Like a Rolling Stone”.
Również jego życie uczuciowe uległo turbulencjom. Przed angielskim tournée Dylan zerwał związek z Joan Baez i nawiązał romans, zakończony później małżeństwem, z Shirley Noznisky (znaną bardziej jako Sara Lownds). Charakterystyczne, że chociaż Baez była z Dylanem na tej turze koncertowej, to ani razu nie wyszła na scenę. Potem do Anglii przyjechała Sara i razem z Grossmanami wszyscy pojechali do Portugalii. Dylan wyczerpany sławą, nudnymi i rutynowymi występami rzucił wszystko. Przestał śpiewać i grać. Ale z tego dna w jakim wówczas był, w ciągu kilku tygodni wyłonił się niespodzianie jak Feniks z popiołów „Like a Rolling Stone”. I dodatkowo – zupełnie nowy Dylan, który publicznie pojawił się w dwa miesiące później na Newport Folk Festival.
„Maggie’s Farm” był pierwszym utworem, który w „zelektryfikowanej” wersji został wykonany przez Dylana. Stało się to 25 lipca 1965 r. na Festiwalu Folkowym w Newport. I chociaż już tylko z tego powodu mógł się znaleźć w historii muzyki rockowej, to jego wartość leży także w treściach, które zawierał.
Kompozycja ta jest najbardziej osobistą pieśnią protestu w twórczości Dylana. Właśnie jej wybór na premierowe elektryczne wykonanie i jej treść sygnalizowały, że Dylan chce coś ważnego przekazać konserwatywnej folkowej publiczności.
Oprócz przesłania politycznego (Dylan zaatakował zarówno kapitalizm, jak i komunizm – oba m.in. za alienowanie pracowników) piosenka ta niosła przesłanie osobiste. Był to protest song przeciwko... protest songom. Zasygnalizował swoim fanom, że nie jest już „tym” Dylanem, ale kimś zupełnie innym, że zerwał maskę, którą musiał nosić. Było to także pożegnanie z tymi, którzy nie zechcą mu towarzyszyć w jego dalszym rozwoju jako artysty. Końcowy wniosek z treści politycznych był niestety pesymistyczny – wszyscy pracujemy na czyjejś farmie...
Wokół tego występu narosło kilka legend, bowiem „mundus vult decipi”. Wszystkim wiadomo, że publiczność wybuczała Dylana, że przerwał swój elektryczny występ po trzech utworach, wrócił ponownie na scenę z akustyczną gitarą i że się popłakał. A Pete Seeger siekierą usiłował przeciąć przewody elektryczne, czemu starał się przeszkodzić menedżer Dylana Albert Grossman i obaj starsi panowie się pobili.
Prawda była następująca. Przez większość publiczności ów elektryczny występ został przyjęty pozytywnie. Album Bringing It All Back Home ukazał się przecież 22 marca, a więc fani Dylana już byli zaznajomieni z tym, że ich idol się elektryfikuje. Publiczność nie protestowała przeciwko nowemu Dylanowi – był najbardziej oczekiwanym artystą festiwalu – tylko fatalnemu nagłośnieniu występu. Ponieważ był to festiwal folkowy, przygotowany sprzęt miał służyć tylko występom akustycznym. Publiczność w ogóle nie słyszała śpiewającego Dylana. Świadek koncertu, Ramblin’ Jack Elliott powiedział potem: muzyka by dobra, ale brzmiała gównianie.
Dylan nie przerwał koncertu po trzech utworach przerażony reakcją publiczności, lecz z prostej przyczyny – razem z zespołem przygotowali tylko te trzy utwory. I przygotowali je znakomicie, o czym świadczy film z tego festiwalu, który także nie potwierdza masowych protestów.
Pete Seeger rzeczywiście usiłował przeciąć przewody, ale – jak sam to później tłumaczył – robił to w trosce o bezpieczeństwo muzyków, bowiem nadchodziła burza, a scena nie była najlepiej zabezpieczona przed deszczem. Doszło także do kłótni z Grossmanem i obaj panowie pobili się.
Burza jednak była faktem. Film z dalszego ciągu koncertu Dylana, tym razem już akustycznego, pokazuje twarz Dylana, po której spływają krople. To, co brano za jego łzy, to po prostu krople deszczu, które spływały po jego czole, policzkach, nosie i szyi.
Jednym z najważniejszych źródeł „Maggie’s Farm” był zapewne utwór „Penny’s Farm”, często wykonywany w kręgu muzyków country. Innym źródłem mogła być także piosenka „Tanner’s Farm” nagrana w 1934 r. przez Gida Tannera i Rileya Pucketta. Niektórzy sugerują, że sam pomysł takiej kompozycji mógł powstać jeszcze 6 czerwca 1963 r., gdy Dylan, jako działacz ruchu praw obywatelskich, wystąpił na farmie Silasa Magee, właściciela Greenwood w Missisipi. Plonem tego występu było sfilmowane wykonanie „Only a Pawn in Their Game”.
Od strony muzycznej utwór ten jest szybkim bluesem. W czasie wielu jego koncertowych wykonań ulegał wielu przeróbkom. W 1965 r. był po prostu ostrym rockowym bluesem. Gdy Dylan wykonywał go na swojej pierwszej od maja 1966 r. turze koncertowej w styczniu 1974 r. z towarzyszeniem The Band, piosenka ta stała się jeszcze bardziej ostra, dochodząc właściwie do pewnej granicy. Podobnie, chociaż bardziej chaotycznie, brzmiała podczas Rolling Thunder Revue w 1976 r. W 1978 r. Dylan wykonywał ją stylu występów Elvisa Presleya w Las Vegas, zaaranżowaną na big-band. Od 1984 r. kompozycja ta – właściwie aż do dziś – jest wykonywana w stylu szybkiego boogie.
„Maggie’s Farm” została także zaadaptowana przez brytyjski ruch protestujący przeciwko Margaret Thatcher i jej konserwatywnemu rządowi.
Sesje i koncerty Dylana, na których wykonywał ten utwór 1965 15 stycznia 1965 – sesje nagraniowe w Columbia Studio A w Nowym Jorku 25 lipca 1965 – zelektryfikowany występ na Newport Folk Festival. Pierwszym z trzech utworów jest „Maggie’s Farm” 28 sierpnia 1965 – koncert na stadionie tenisowym „Forest Hills” w Nowym Jorku 3 września 1965 – koncert w „Hollywood Bowl” w Los Angeles w Kalifornii 1 października 1965 – koncert Boba Dylana z grupą The Hawks/The Band w Carnegie Hall w Nowym Jorku
1969 31 sierpnia 1969 – koncert w „Woodside Bay” w Near Ryde na wyspie Wight w Anglii. Był to pierwszy pełny koncert Dylana od maja 1966 r. Następny pełny koncert Dylana odbył się... w styczniu 1974 r.
1974 4 stycznia 1974 – koncert na „Chicago Stadium” w Chicago w stanie Illinois 31 stycznia 1974 – koncert w „Madison Square Garden w Nowym Jorku 11 lutego 1974 – koncert w „Alameda County Coliseum” w Oakland w Kalifornii 14 lutego 1974 – nocny koncert w „The Forum” w Ingleside w Kalifornii
1976 21 stycznia 1976 – koncert w „Houston Astrodom” w Houston w Teksasie Druga część Rolling Thunder Revue 20 kwietnia 1976 – koncert w „Bayfront Civic Center Auditorium” w St. Petersburg na Florydzie. Początek drugiej serii Rolling Thunder Revue 21 kwietnia 1976 – koncert w „Curtis Hixon Convention Center” w Tampie na Florydzie 23 kwietnia 1976 – koncert w „Sports Stadium” w Orlando na Florydzie 25 kwietnia 1976 – koncert na „University of Florida Field” w Gainesville na Florydzie 27 kwietnia 1976 – koncert na „Florida State University” w Tallahassee na Florydzie 28 kwietnia 1976 – koncert na „University of West Florida” w Pensacola na Florydzie 29 kwietnia 1976 – koncert w „Expo Hall Municipal Auditorium” w Mobile w stanie Alabama 1 maja 1976 – koncert w „Reid Green Coliseum” w Hattiesburgu w Alabamie 3 maja 1976 – koncert w „The Warehouse” w Nowym Orleanie w stanie Luizjana 4 maja 1976 – koncert w „L.S.U. Assembly Center” w Baton Rouge w Luizjanie 8 maja 1976 – koncert w „Hofheinz Pavillion” w Houston w Teksasie 11 maja 1976 – koncert w „Municipal Auditorium” w San Antonio w stanie Teksas 16 maja 1976 – koncert w „Tarrant County Convention Center Arena” w Fort Worth w Teksasie 18 maja 1976 – koncert w „State Fair Arena” w Oklahoma City w stanie Oklahoma 18 maja 1976 – koncert w „Henry Levitt Arena” w Wichicie w stanie Kansas 23 maja 1976 – koncert na „Hughes Stadium” na Stanowym Uniwersytecie Kolorado w Fort Collins w stanie Kolorado. Ta wersja „Maggie’s Farm” znalazła się zarówno na albumie, jak i na filmie Hard Rain 25 maja 1976 – koncert w „Salt Palace” w Salt Lake City w stanie Utah. Koniec Rolling Thunder Revue.
1978 Światowe Tournée 1978. Od 20 lutego 1978 do 16 grudnia 1978. Cała światowa tura koncertowa Dylana liczyła 114 koncertów. Daleki Wschód i Australia (pocz. 20 lutego 1978) 20 lutego 1978 – koncert w „Nippon Budokan” w Tokio w Japonii 21 lutego 1978 – koncert w „Nippon Budokan” w Tokio w Japonii 23 lutego 1978 – koncert w „Nippon Budokan” w Tokio w Japonii 24 lutego 1978 – koncert w „Matsushita Denki Taiikukan” w Hirakacie w Japonii 25 lutego 1978 – koncert w „Matsushita Denki Taiikukan” w Hirakacie w Japonii 26 lutego 1978 – koncert w „Matsushita Denki Taiikukan” w Hirakacie w Japonii 1 marca 1978 – koncert w „Nippon Budokan” w Tokio w Japonii. To nagranie zostało umieszczone na Bob Dylan at Budokan 2 marca 1978 – koncert w „Nippon Budokan” w Tokio w Japonii 3 marca 1978 – koncert w „Nippon Budokan” w Tokio w Japonii 4 marca 1978 – koncert w „Nippon Budokan” w Tokio w Japonii 9 marca 1978 – koncert na „Western Spring Stadium” w Auckland na Nowej Zelandii 12 marca 1978 – koncert w „Festival Hall” w Brisbane w Queensland w Australii 13 marca 1978 – koncert w „Festival Hall” w Brisbane w Queensland w Australii 15 marca 1978 – koncert w „Festival Hall” w Brisbane w Queensland w Australii 18 marca 1978 – koncert na „Westlake Stadium” w Adelaide w Australii Południowej w Australii 20 marca 1978 – koncert w „Myer Music Bowl” w Melbourne w Wiktorii w Australii 21 marca 1978 – koncert w „Myer Music Bowl” w Melbourne w Wiktorii w Australii 22 marca 1978 – koncert w „Myer Music Bowl” w Melbourne w Wiktorii w Australii 25 marca 1978 – koncert w „Entertainment Center” w Perth w Australii 27 marca 1978 – koncert w „Entertainment Center” w Perth w Australii 1 kwietnia 1978 – koncert w „Sportsground” w Sydney w Nowej Południowej Walii w Australii Los Angeles (pocz. 1 czerwca 1978) 1 czerwca 1978 – koncert w „Univeresal Amphitheater” w Los Angeles w Kalifornii 2 czerwca 1978 – koncert w „Univeresal Amphitheater” w Los Angeles w Kalifornii 3 czerwca 1978 – koncert w „Univeresal Amphitheater” w Los Angeles w Kalifornii 4 czerwca 1978 – koncert w „Univeresal Amphitheater” w Los Angeles w Kalifornii 5 czerwca 1978 – koncert w „Univeresal Amphitheater” w Los Angeles w Kalifornii