Bogusław Żurakowski (ur. 9 lipca 1939 w Stanisławowie, zm. 1 lipca 2020 w Krakowie) – polski poeta, literaturoznawca, aksjolog, pedagog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Ukończył studia z zakresu filologii polskiej w Wyższej Szkole Pedagogicznej im. Powstańców Śląskich w Opolu, gdzie się doktoryzował w 1975 roku pod kierunkiem Doroty Simonides.
Działalność poetycka Żurakowski debiutował w 1957 roku w Polskim Radiu i w „Odrze” wierszem Ulewa i słońce. Pierwszy zbiór utworów poetyckich Taniec bez ludzi opublikował w wieku dwudziestu trzech lat (1962), zaś dwa lata po tym fakcie Federacja PEN Clubów w Londynie przyznała Żurakowskiemu wyróżnienie.
Jego wiersze, eseje i szkice publikowane były między innymi w „Twórczości”, „Więzi”, „Literaturze”, „Opolu”, „Regionach”, „Dekadzie Literackiej”, „Nowych Książkach”, „Odrze”, „Poezji”, „Twórczości”, „Tygodniku Kulturalnym”, „W Drodze”, „Toposie”, „Przeglądzie Literacko-Artystycznym”, „Stronach”, na antenie Polskiego Radia i Radia Wolna Europa. Utwory tłumaczone były na języki obce, między innymi: angielski, hiszpański, niemiecki, litewski, czeski, ukraiński i węgierski.
W maju 2000 roku Żurakowski czytał swoje wiersze w siedzibie ONZ w Nowym Jorku. Osobne tomy wierszy poety ukazały się w Czechach, Ukrainie i w USA.
Działalność naukowa Po kilku latach pracy w Katedrze Literatury dla Dzieci i Młodzieży w WSP w Opolu, przeniósł się do Krakowa na Uniwersytet Jagielloński, na którym się habilitował w 1992 roku na podstawie rozprawy: Literatura – Wartość – Dziecko.
Od 1982 roku był pracownikiem naukowym Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Jagiellońskiego, w latach 1996–2002 pełnił obowiązki wicedyrektora Instytutu, zaś od 2000 roku był kierownikiem Zakładu Pedagogiki Kultury.
Przedmiotem badań Żurakowskiego były zagadnienia pedagogiki kultury, a w szczególności: edukacja aksjologiczna, wychowanie przez literaturę i sztukę, komunikacja kulturowa i pedagogiczna. W zakres badań wchodzą też zagadnienia kultury dziecięcej i młodzieżowej, spontaniczna twórczość dziecka, wychowanie literackie oraz krytyka literacka.
Nagrody i członkostwo w stowarzyszeniach Żurakowski był członkiem PEN Clubu oraz Stowarzyszenia Kultury Europejskiej (SEC). W latach 1996–2008 zasiadał w fotelu prezesa krakowskiego oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.
Był laureatem Międzynarodowej Fundacji „Carlo Collodi” – Pinocchio 1983 za książkę W świecie poezji dla dzieci.
Wybrana twórczość Książki poetyckie Taniec bez ludzi, Wyd. „Śląsk”, Katowice 1962. Grudy ziemi, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1966. Rysunki. Wiersze, Klub Związków Twórczych, Opole 1970 (współautor Jerzy Beski). Pieśń, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1975. Słowa czasu każdego, Wydawnictwo Literackie (WL), Kraków 1975. Ciało i światło, W L, Kraków 1978. Narzecze nadziei, WL, Kraków 1980. Wybór poezji, WL, Kraków 1981. Koncert ciszy, Czytelnik, Warszawa 1984. Poza obiegiem, Wyd. „Miniatura”, Kraków 1990. Znaki wodne, Wyd. „Symbol”, Kraków 1993; Znaki wodne/Watermarks, Wyd. „Baran i Suszczyński”, Cross – Cultural Communications, Kraków – Nowy Jork, 2000 (z ilustracjami Jerzego Feinera, tłum. Aniela i Jerzy Gregorek). Światłocierń, Wyd. „Baran i Suszczyński”, Kraków 1997.
Piszę na cieniu, SPP i Wyd. „Plus”, Kraków 2001. Podobieństwo, Księgarnia Akademicka, 2009, .
Ważniejsze publikacje naukowe, eseje Paradoks poezji, WL, Kraków 1981. W świecie poezji dla dzieci, Nasza Księgarnia, Warszawa 1981 (wznowienie, Oficyna Wyd. „Impuls”, Kraków1999). Literatura – wartość – dziecko, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 1992 (wznowienie, Oficyna Wyd. „Impuls”, Kraków1999). Pedagogika kultury – Wychowanie do wyboru wartości (redakcja), Oficyna Wyd. „Impuls”, Kraków 2003. Wartości religijne w poezji dla dzieci, w: Literatura bez granic, red. A. Baluch i H. Šmachělova, Praga 1995, s. 83-92. Odpowiedzialność jako wartość w literaturze odbiorcy, w: Edukacja aksjologiczna. Odpowiedzialność pedagoga, red. K. Olbrycht, Wyd. Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 1995, s. 76-82.
Tłumaczenia twórczości B. Żurakowskiego Písně karlovarských pramenů, Český Těšín: SNOZA, 1999 (tłum. Libor Martinek i Lucyna Waszkowa).
Przypisy
Bibliografia H. J. Killmann, ´´Boguslaw Zurakowski – Bibliografie´´ Selbstverlag, Maintal 2003. M. Orski, Czas przestrzeni. Poezja Bogusława Żurakowskiego, w: tenże: Etos lumpa. Szkice literackie, Ossolineum, Wrocław 1978. K. Grela, Czy to są słowa, czy chleb, w: tenże, Kształt słowa, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1986. M. Orski, „Powracać do prawd odwiecznych”, w: tenże: Kontestator wśród narodowych znaków, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1989.
Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy literaturoznawcy Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Ludzie urodzeni w Stanisławowie Kategoria:Urodzeni w 1939 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Zmarli w 2020 Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym w Opolu