thumb|Mała aglomeracja wrocławska. thumb|Duża aglomeracja wrocławska. Kolorem szarym oznaczone są linie obecnie nieużywane.
Dolnośląskie Koleje Aglomeracyjne – sieć kolei podmiejskiej aglomeracji wrocławskiej obejmującej ok. 350 km linii kolejowych, stanowiących w większości zelektryfikowane linie dwutorowe będące częścią głównych ciągów komunikacyjnych sieci PKP. Od 2009 wrocławski samorząd przygotowuje się do uruchomienia systemu kolei podmiejskiej, obsługiwanej głównie przez Polregio (dawne Przewozy Regionalne) i powstałą w 2007 spółkę marszałkowską Koleje Dolnośląskie. Rozwój Wrocławia, słaba wydolność komunikacji miejskiej, zjawisko migracji mieszkańców miasta na przedmieścia, a nade wszystko coraz większe korki uliczne i katastrofalny stan czystości powietrza w mieście zmusiły władze Wrocławia do skorzystania z bogatej infrastruktury kolejowej tak miasta, jak i regionu. W r. 2009 oddano do użytku przejętą przez samorząd od PKP i wyremontowaną linię kolejową do Trzebnicy, a w 2021 oddano po rewitalizacji linię kolejową do Jelcza Miłoszyc.
Kolej nie ma jeszcze formalnego szyldu i struktur organizacyjnych, choć nieformalnie istnieje i jest rozbudowywana, głównie przez urząd marszałkowski województwa dolnośląskiego, między innymi przez budowę nowych stacji, np. Wrocław Różanka, a także zagęszczanie kursów pociągów aglomeracyjnych (na linii legnickiej do 26 na dobę). Formalne otwarcie kolei planowane było na rok 2020, po remontach linii do Kobierzyc i do Jelcza Miłoszyc. Buduje się również parkingi Parkuj i jedź w okolicach stacji kolejowych. Obecną nazwę wprowadzono w grudniu 2021 wraz z otwarciem połączenia do Jelcza-Laskowic przez Wrocław Nadodrze.
Historia budowy kolei aglomeracyjnej thumb|Koncepcja sieci kolei aglomeracyjnej Wrocławia według urzędu marszałkowskiego z wykorzystaniem m.in. Kolei Dolnośląskich thumb|Koncepcja SKM według Adama Fularza 2002
Przed 2005 Początki kolei aglomeracyjnej sięgają przedwojennego Wrocławia, kiedy to istniały dwie linie ruchu lokalnego (Nahverkehr): S1 z dworca Świebodzkiego do Leśnicy i S2 z dworca głównego do Świętej Katarzyny, a także do Osoli i Kobierzyc. Kolej była wzorowana na berlińskiej S-Bahn i wykorzystywała składy zasilane akumulatorami. Kolej zlikwidowano po wojnie, głównie z powodu spadku liczby ludności z 600 tys. do 171 tys. mieszkańców. W latach 70. wrócono do pomysłu, który nigdy nie doczekał się realizacji. Ujęto ją w studium zagospodarowania Wrocławia w r. 1997 oraz następnych (r. 2006 i 2010). Na początku lat dziewięćdziesiątych dr inż. Józef Wysocki opracował plan kolei aglomeracyjnej łączący Trzebnicę ze stacją Wrocław Klecina. Pomysł nie został zrealizowany. W roku 2002 polski ekonomista transportu Adam Fularz zaproponował wprowadzenie we Wrocławiu szybkiej kolei miejskiej, prowadzonej przez odrębnego niż PKP przewoźnika. Pomysł nie doczekał się realizacji.
2005–2009 Pojawił się pierwszy plan Wrocławskiej Kolei Aglomeracyjnej przedstawiony przez wrocławski urząd miejski. Zakładał on pilotażowe uruchomienie dwóch pociągów dla czterech kierunków: Oława – Strzelin przez Wrocław Główny oraz Wołów – Jelcz-Laskowice przez Wrocław Nadodrze. Plan ten nigdy nie wszedł w życie.
Skonkretyzowane projekty były ogłaszane od roku 2008. Urząd marszałkowski województwa dolnośląskiego pierwsze prace nad koleją aglomeracyjną rozpoczął w czerwcu 2008.
W kwietniu 2009 zaproponowano budowę czterech przystanków: na ul. Owsianej, przy skrzyżowaniu ul. Grabiszyńskiej i Lubuskiej, przy ul. Jedności Narodowej oraz przy skrzyżowaniu ulic Długiej i Lubuskiej. Marszałek województwa Marek Łapiński zadeklarował zakup 21 szynobusów na kwotę 150 mln zł. Ogłoszono również oficjalną nazwę kolei – Dolnośląska Kolej Dojazdowa.
Po wyremontowaniu trasy przywrócono połączenie kolejowe z Trzebnicą. Początkowo program miał charakter pilotażowy i ograniczał się do 4 kursów dziennie. Od r. 2010 liczba kursów wzrosła do 10, a w ciągu pierwszego roku trasą trzebnicką przewieziono 200 000 pasażerów.
2010 thumb|Projekt wrocławskiej kolei miejskiej w 2010 thumb|dworzec główny we Wrocławiu thumb|Plany oddania pierwszych odcinków kolei aglomeracyjnej w latach 2011–2011 W kwietniu 2010 r. Urząd Transportu Kolejowego przyznał wrocławskiemu MPK licencję na świadczenie pasażerom usług kolejowych. Pierwszą zapowiedzianą przez MPK linią była Wrocław Psie Pole – Wrocław Brochów. Władze miejskie zapowiedziały, że nie zakupią taboru a wezmą szynobusy w leasing. Urząd miejski dokonał funkcjonalnego podziału przewozów w aglomeracji: Przewozy regionalne o podwyższonej częstotliwości na trasach: Wrocław – Legnica, Wrocław – Wałbrzych oraz Wrocław – Kłodzko Przewozy aglomeracyjne z Wrocławia do Oleśnicy, Jelcza, Oławy, Wołowa i Żmigrodu Przewozy miejskie: Nowy Port Lotniczy – Wrocław Główny oraz Wrocław Leśnica – Wrocław Świebodzki
PKP Polskie Linie Kolejowe rezygnują z budowy czterokilometrowego odcinka torów do wrocławskiego lotniska, nie składają wniosku o dotację z funduszy Unii Europejskiej. Prace, których koszt szacowano na 47 mln zł, okazały się o wiele wyższe i miałyby wynieść 140 mln zł.
13 listopada 2010 odbył się zorganizowany przez urząd miejski pokaz szybkiego pociągu na trasie Wrocław-Długołęka. Urząd marszałkowski określił wytyczne odnośnie do nowego systemu, publikuje jego mapę oraz ogłasza przywrócenie dworca Świebodzkiego dla ruchu kolejowego.
W grudniu 2010 zapowiedziano pierwsze połączenia w ramach wrocławskiej kolei miejskiej. Miałyby się one odbywać na odcinku Siechnice – Długołęka w takcie od 20 do 30 minut. Zapowiedziano nowe przystanki kolejowe. Zapowiedziano również wprowadzenie tramwaju dwusystemowego do r. 2015. Miasto zabezpieczyło dla wykonania projektu 8 mln zł.
2011 W styczniu 2011 zapowiedziano prace mające na celu przywrócenie ruchu kolejowego na dworzec Wrocław Świebodzki i włączenie go w zintegrowany system kolei miejskiej. Urząd miejski zapowiedział dodatkowo zakup 5 elektrycznych zespołów trakcyjnych.
W marcu 2011 wprowadzono tzw. dopłatę kolejową w wysokości 16 zł do biletów miesięcznych.
W lipcu 2011 ogłoszono, iż planowane w ramach struktury wrocławskiej kolei miejskiej połączenie z lotniskiem Strachowice nie powstanie przed Euro 2012. Planowano najpierw odnogę od stacji Wrocław Żerniki, a gdy okazało się to technicznie skomplikowane, od stacji Wrocław Zachodni. Zapowiedziano powstanie nowej koncepcji.
W październiku 2011 zapowiedziano powstanie węzłów przesiadkowych na Leśnicy, Psim Polu i Praczach Odrzańskich, co miałoby zachęcić mieszkańców do używania kolei aglomeracyjnej. Proponowane centra mają służyć kolei miejskiej i komunikacji autobusowej, planowane są również parkingi park & ride. Podpisano porozumienie międzygminne w sprawie współpracy w zakresie organizacji i funkcjonowania transportu publicznego na terenie aglomeracji wrocławskiej. W jego myśl w terminie 18 miesięcy ma powstać koncepcja transportu kolejowego w obrębie aglomeracji. Wyznaczono również podstawowe kierunki rozwoju: Wrocław Główny – Wrocław Psie Pole – Oleśnica Wrocław Główny – Jelcz-Laskowice Wrocław Główny – Wrocław Leśnica Wrocław Główny – Wrocław Pracze W listopadzie otwarto przystanek Wrocław Stadion na linii z Wrocławia do Głogowa. Przystanek jest elementem węzła przesiadkowego przy Stadionie Miejskim, na którym pół roku później były rozgrywane mecze Euro 2012.
2013 – 2014 W lutym wprowadzono zintegrowane opłaty za podróż koleją aglomeracyjną dla posiadaczy wrocławskiej karty miejskiej. Opłatę miasta dla Przewozów Regionalnych i Kolei Dolnośląskich ustalono na 2,5 mln rocznie. Z oferty w pierwszym roku skorzystało 23 tys. osób.
Po zmianie szefa Kolei Dolnośląskich nadal podtrzymano chęć budowy kolei aglomeracyjnej, choć plany z r. 2011 nie zostały wcielone w życie. Zadeklarowano chęć budowy nowych przystanków kolejowych Wrocław-Karłowice przy Boya-Żeleńskiego oraz Wrocław-Maślice przy GłównejWrocławska Kolej Aglomeracyjna wciąż w planach. Brak jednak konkretów.. 14 grudnia oddano do użytku nowy przystanek kolejowy Wrocław Grabiszyn na linii z Wrocław Główny – Jelenia Góra. Koszt budowy stacji wynosił 3 mln zł. Oddanie stacji do użytku łączyło się z przebudową linii kolejowej z Wrocławia do Poznania; była ona stacją końcową dla pociągów podczas remontu. Po jego zakończeniu działa dalej, będąc elementem kolei aglomeracyjnej. We Wrocławiu planowane jest w związku z utworzeniem kolei aglomeracyjnej powstanie nowych przystanków – wymienia się przede wszystkim przystanek Wrocław-Cmentarz Osobowicki, Wrocław-Grabiszyn przy ul. Klecińskiej, Wrocław Szczepin przy ul. Długiej, Wrocław-Karłowice przy Boya-Żeleńskiego oraz Wrocław-Maślice przy Głównej.
2015 thumb|Wrocław Różanka – przystanek otwarty w 2015 roku Listy do posłów i senatorów i do radnych miasta Wrocławia (30 czerwca)Czy posłowie i radni poprą Wrocławską Kolej Aglomeracyjną?. W 2015 r. na Dolnym Śląsku z usług kolei regionalnych skorzystało prawie 16 mln osób, z czego ok. 12,5 mln w aglomeracji wrocławskiej. 13 października poseł Platformy Obywatelskiej Michał Jaros i senator niezależny Prawa i Sprawiedliwości Jarosław Obremski podpisali na dworcu Wrocław Mikołajów deklarację, w której zobowiązali się do działań na rzecz powstania Wrocławskiej Kolei Aglomeracyjnej niezależnie od tego, kto wygra wybory. 31 października oddano do użytku nową stację kolejową Wrocław Różanka na linii z Wrocławia do Rawicza. W dni powszednie stację obsługiwało 12 par pociągów osobowych, których operatorami były Przewozami Regionalnymi i Koleje Dolnośląskie. Stacja położona jest niedaleko Cmentarza Osobowickiego i pomyślana została jako jeden ze środków komunikacyjnych obsługujących nekropolię. Wrocławski urząd miejski dał marszałkowi woj. dolnośląskiego dwa lata na stworzenie kolei aglomeracyjnej, grożąc, że w razie niedotrzymania terminu wprowadzi tramwaj dwusystemowy. Jego projekt znajdował się na liście rezerwowej w kolejce po dofinansowanie z funduszy Unii Europejskiej. Tramwaj miałby jechać do Kamieńca Wrocławskiego, Bielan Wrocławskich oraz do Pracz Odrzańskich.
2016 W maju Jerzy Michalak, członek zarządu województwa. zapowiedział otwarcie pierwszej linii wrocławskiej kolei miejskiej między stacjami Wrocław Główny i Wrocław Nadodrze. Kursy miały się odbywać w godzinach szczytu w liczbie 4 par pociągów. Do uruchomienia połączeń ostatecznie nie doszło. Wraz z wprowadzeniem nowego rozkładu jazdy pociągów zwiększono liczbę par pociągów: o 3 pary do Jelcza-Laskowic i Legnicy oraz o dwie pary łączące Wrocław z Oleśnicą i Trzebnicą. Od grudnia najbardziej eksploatowaną trasą w ruchu aglomeracyjnym jest linia do Legnicy, mająca 26 par pociągów w dni powszednieDolnośląski Rozkład Jazdy Pociągów 12 grudnia 2016 – 10 marca 2017.. Marszałek województwa wraz z Kolejami Dolnośląskimi ogłosili plany budowy dwóch nowych stacji kolei aglomeracyjnej: w Iwinach na linii z Wrocławia do Kłodzka oraz w Mokronosie Górnym na linii Wrocław – Jelenia Góra.
2017 thumb|Dworzec Nadodrze w r. 2017 stał się stacją końcową dla pociągów miejskich W styczniu władze województwa dolnośląskiego podpisały z przedstawicielami spółki PKP Polskie Linie Kolejowe umowy gwarantujące rewitalizację ważnych dolnośląskich linii kolejowych, m.in. z Wrocławia do Świdnicy przez Kobierzyce i Sobótkę. Koszt remontu wyniesie 168 mln zł. W kwietniu władze miejskie ogłosiły budowę siedmiu nowych parkingów w systemie Parkuj i Jedź, w tym dwa blisko stacji kolejowych, jeden przy stacji Wrocław Leśnica a jeden przy projektowanej stacji Wrocław Łany. Parkingi mają być wybudowane m.in. z funduszów europejskich.