Aleksander Nawrocki (ur. 15 września 1940 w Bartnikach, zm. 1 maja 2022) – polski poeta i pisarz.

Życiorys Absolwent Szkoły Podstawowej w Bartnikach i Liceum Ogólnokształcącego w Przasnyszu (1960). Następnie ukończył filologię polską i węgierską (1966) oraz etnografię na Uniwersytecie Warszawskim. Studiował również filozofię, socjologię, historię i archeologię. Studiował m.in. na Węgrzech i w Rumunii. Uczęszczał na wykłady z filozofii prowadzone przez Leszka Kołakowskiego. Jako pierwszy w świecie obronił pracę magisterską o poezji Czesława Miłosza (1967).

Debiutował wierszami w 1965 roku u Stanisława Grochowiaka w miesięczniku „Kultura”. W 1966 roku wydał zbiór wierszy Rdzawe owoce. Jest autorem 26 książek, w tym 18 tomów wierszy, 20 tomów wyborów wierszy oraz prozy wydanych za granicą, 2 tomów opowiadań, powieści Cień jego anioła, książki popularnonaukowej o szamanizmie syberyjskim, książki reportażowej Jak zamordowano Imre Nagya (powstanie węgierskie 1956 r.). Razem z żoną Barbarą wydał zbiór reportaży o Syberii Jakucja i ja. Tłumaczył z literatur: rosyjskiej, bułgarskiej, rumuńskiej, ukraińskiej, serbskiej, węgierskiej, fińskiej, angielskiej, francuskiej. Uczestnik wielu prestiżowych międzynarodowych festiwali literackich: Struga (Macedonia), Warna (Bułgaria), Belgrad, Izmir (Turcja), Kair, Twer (Rosja), Kijów, Ryga, Wilno, Bonn, Londyn.

Od 1992 roku był właścicielem Wydawnictwa Książkowego IBiS, od 1998 redaktorem naczelnym pisma „Poezja dzisiaj”, w latach 2013–2016 był wydawcą kwartalnika „LiryDram”. Wydawał głównie literaturę współczesną: polską i zagraniczną, w tym antologie poetyckie: grecka, hiszpańska, węgierska, fińska, rosyjska, ukraińska. Autor i wydawca dzieła Poezja Polska – Antologia Tysiąclecia. Współredaktor dwujęzycznej antologii poezji polskiej, wydanej w Rosji w serii Iz wieka w wiek, prezentującej antologie poetyckie 14 krajów słowiańskich.

Od roku 2001 organizował Światowych Dni Poezji UNESCO, na których wybitnym poetom polskim, niestandardowym, wręczana jest Nagroda „Laur UNESCO”, a zagranicznym Nagroda „Poezji dzisiaj”, pieniężna, za przekłady poezji polskiej. Od 2008 roku Nawrocki organizował Festiwale Poezji Słowiańskiej.

Od 18 lat współorganizator Warszawskiej Jesieni Poezji. Dzięki jego staraniom powstał w Ciechanowie Oddział Związku Literatów Polskich. Opublikował ponad dwadzieścia tomów tłumaczeń z literatury węgierskiej, rumuńskiej, bułgarskiej rosyjskiej, fińskiej.

Uhonorowany wysokimi odznaczeniami przez prezydentów: Polski, Czech, Węgier i Republiki Jakuckiej. Łącznie był laureatem 22 prestiżowych nagród i odznaczeń krajowych i zagranicznych.

Był mężem Barbary z domu Jurkowskiej (1950–2020). Ojciec DorotyOstatnie pożegnanie Aleksandra Nawrockiego [dostęp 2025-05-16]..

Zmarł 1 maja 2022 roku, pochowany 9 maja 2022 w grobie rodzinnym na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A III KOL-1-43).

Twórczość „Rdzawe owoce”, 1966, zbiór wierszy wydany w serii „Zeszyty poetyckie” wydawnictwa „Pax” „Obecność”, 1969, zbiór wierszy, niektóre wiersze tłumaczone z języka węgierskiego „Poezje”, autor Sándor Petöfi, 1971, wybór, opracowanie i wstęp Aleksander Nawrocki, tłumaczenie z języka węgierskiego „Poezje wybrane”, autor Attila József, 1975, wybór i wstęp Aleksander Nawrocki, Klub Poetycki Związku Socjalistycznej Młodzieży Wiejskiej, Redakcji „Nowej Wsi”, Ludowej Spółdzielni Wydawniczej, tłumaczenie z języka węgierskiego „Święci ze snów i jarów”, 1977, zbiór opowiadań fantasy „Niebo cwałuje boso”, 1978, zbiór wierszy „Białe kamienie”, wybór wierszy autorstwa fińskiego poety Paavo Juhani Haavikko, 1978, wybór, wstęp i przekład Bożena Kłosek i Aleksander Nawrocki „Koń siedmionogi”, 1980, bajki węgierskie, wyboru i przekładu z węgierskiego dokonał Aleksander Nawrocki, tytuł oryginału „Magyar népmesék” 1960, . „Rokitne szczęście”, 1983, zbiór wierszy, . „Głogi”, 1984, zbiór wierszy, . „Trzecie oko”, 1986, poezja rumuńska w przekładzie Aleksandra Nawrockiego „Za wczesny śnieg”, 1986, zbiór wierszy, . „Poezje wybrane”, autor Ferenc Juhász, 1986, wybór i wstęp Aleksander Nawrocki, tłumaczenie z węgierskiego, . „Widły śmiechu”, 1987, zbiór wierszy, . „Cień jego anioła”, 1988, opowiadanie fantasy, , wydane powtórnie pod tytułem „Cień jego anioła, czyli Tajemnica kobiety”, 1995, . „Szamanizm i Węgrzy”, 1988, . „Bracia Polarnej Zorzy”, bajki i baśnie ludowe estońskie i fińskie w przekładzie Aleksandra Nawrockiego, 1988, . „Poeci Czarnogóry”, 1988, wybór i opracowanie Aleksander Nawrocki, tłumaczenie z serbskiego Marek Bartnicki „Sindbad”, autor Gyula Krúdy, 1988, tłumaczenie z węgierskiego i posłowie Aleksander Nawrocki, tytuł oryginału „Szindbád”, . „Nie twoje srebrniki”, 1989, opowiadanie, . „Białe plamy 4. Reporterska Aukcja Zdarzeń”, 1989, antologia, współautor, opublikowany utwór „Białe plamy na Węgrzech” „Jak zamordowano Imre Nagya”, 1990, reportaż z powstania węgierskiego z 1956 roku, tłumaczony na języki: węgierski, rumuński, bułgarski, serbochorwacki, rosyjski, angielski, niemiecki, . „Wilno, ojczyzno moja...”, 1990, autor Alicja Rybałko, wybór utworów Aleksander Nawrocki „Niebo złote ci otworzę”, 1992, zbiór wierszy, antologia, współautor, 1994 wyd. 3 . „Dla zakochanych”, 1992, zbiór wierszy, . „Bolesław Leśmian”, wybór wierszy Bolesława Leśmiana, 1993, wybór i opracowanie Aleksander Nawrocki „I tęsknię i pragnę”, 1993, zbiór wierszy, niektóre tłumaczone z rosyjskiego i serbochorwackiego „I w tobie tańczy poeta” autorstwa indyjskiego poety Rabindranatha Tagore, 1993, wybór, wstęp i opracowanie i tłumaczenie z angielskiego Aleksander Nawrocki „Pieśni” autorstwa Safony, przekład z greckiego Janina Brzostowska, wstęp i opracowanie Aleksander Nawrocki, 1993 „Zegary wujka Antoniego”, 1993, autor Stefan Arbatowski, redakcja Aleksandra Nawrockiego „Złote sny i fioletów żal (perły liryki europejskiej)”, 1993, autora Charles Baudelaire, wybór, wstęp i opracowanie Aleksander Nawrocki „Jest tylko Beatrycze” autorstwa Dantego Alighieri, 1994, wybór i opracowanie Aleksander Nawrocki „Kwiaty zła” autorstwa Charles’a Baudelaire’a, 1994, wybór, wstęp, opracowanie oraz tłumaczenie z języka francuskiego Aleksander Nawrocki, . „Moje kochanie” autorstwa Konstanty Ildefons Gałczyński, wybór i opracowanie Aleksander Nawrocki, 1994, . „Pocałunki” autor Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, wybór i opracowanie Aleksander Nawrocki, 1994, . „Testament mój”, autor Juliusz Słowacki, 1994, wybór i opracowanie Aleksander Nawrocki, . „Ubiorę ciebie w błękit kwiatów...”, autor Kazimierz Przerwa-Tetmajer, 1994, wybór i opracowanie Aleksander Nawrocki, . „Złota pogoda”, 1995, autor Halina Poświatowska, wybór i opracowanie Aleksander Nawrocki, . „Laureaci VIII Festiwalu Poezji w XIV LO im. St. Staszica” autorstwa Patrycji Konarzewskiej, w redakcji i opracowaniu Aleksandra Nawrockiego, 1997, . „Poezje” autorstwa Endre Ady, poezja węgierska, wybór, wstęp i tłumaczenie Aleksander Nawrocki, 1997, . „Poezja polska”, antologia tysiąclecia Tom 1 i 2, pod redakcją Aleksandra Nawrockiego, 1998, . „Poezje” autorstwa Endre Ady, poezja węgierska, wybór, wstęp i opracowanie Aleksander Nawrocki, 1999, . : Jedynie kochać kogoś pragnę (przetłumaczony: Aleksander Nawrocki), Wydawnictwo Książkowe IBiS, 1999, ISBN 83 86236 74 4 Przedmowa do „Africa... My Africa = Moja Afryko!” autorstwa Simona Mola w przekładzie na język polski i pod redakcją Edwarda Osieckiego, 2002, . „A Balaton melletti Szent György-hegyen: versek”, 2009, zbiór wierszy w tłumaczeniu István Kovács i Gábor Zsille na język węgierski, . „Białe pejzaże”, wybór wierszy bułgarskiej poetki Ełki Niagołowej w przekładzie Aleksandra Nawrockiego, 2009, . „Dedykacje”, 2009, zbiór wierszy „Stichotworienija”, 2009, tłumaczenie na język rosyjski wykonane przez Wierę Winogorowoj i Wiktora Kramarenko „Tołkowa amwoni... poezija”, 2009, tłumacz Dimitrina Lau-Bukowska, . „Wiesław Stanisław Ciesielski. Bio-bibliografia”, 2009, opracowanie Aleksander Nawrocki, . „Codziennik z kobietami w tle”, 2010, zbiór wierszy „Povodac”, 2010, tłumacze Risto Vasilevski, Lilana Stejić, .

Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (2002, za zasługi w twórczości literackiej, za osiągnięcia w działalności społecznej)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 marca 2002 r. o nadaniu orderów i odznaczeń ()., Krzyż Rycerski Orderu Zasługi Republiki Węgierskiej (Węgry, 2011)

Nagrody i wyróżnienia statuetka Przasnyskiego Koryfeusza (2004) Poeta roku 2008 – Nagroda Internetowego Miasta Literatów (USA) Nagroda Akademii Literatury i Sztuki Słowiańskiej z siedzibą w Bułgarii – za twórczość własną i promowanie literatury słowiańskiej (2008) Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - za wydawanie miesięcznika „Poezja dzisiaj” (2009) Nagroda Ministerstwa Kultury Federacji Rosji - za przekłady wierszy A. Puszkina (2009) Międzynarodowa Nagroda im. Williama Szekspira - za twórczość własną – przyznana przez International Biographical Centre at its Headqarters in Cambridge – England (2009) „Atlant Słowiaństwa” - Międzynarodowa Nagroda Słowiańskiej Akademii Literatury i Sztuki za działalność na rzecz literatury słowiańskiej (2010) Dyplom Polskiego Komitetu ds. UNESCO - za upowszechnianie Światowego Dnia Poezji (2010) European Award the TREBBIA 2011 - za wybitne osiągnięcia w upowszechnianiu kultury europejskiej (2011) Gold Star – International Award, International Akademia Literary end Art Azerbejdżan (2011) Nagroda literacka ZAiKS-u dla tłumaczy (2016) Nagroda „Love of Nature” European Academy of Sciences and Letters (2019)

Źródło:.

Przypisy

Bibliografia Teczka pracy konsultanta pseudonim „Aleksander”: Aleksander Nawrocki.

Głębicka E., Grupy literackie w Polsce 1945–1980, Warszawa 1993.

Kategoria:Ludzie związani z Przasnyszem Kategoria:Ludzie związani z Warszawą Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi (Węgry) Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy tłumacze literatury bułgarskiej Kategoria:Polscy tłumacze literatury fińskiej Kategoria:Polscy tłumacze literatury rosyjskojęzycznej Kategoria:Polscy tłumacze literatury rumuńskiej i mołdawskiej Kategoria:Polscy tłumacze literatury węgierskiej Kategoria:Polscy wydawcy Kategoria:Urodzeni w 1940 Kategoria:Zmarli w 2022