thumb|Przekazanie dowództwa 1 dak przez ppłk dypl. Stefana Brzeszczyńskiego ppłk dypl. Stefanowi Czerwińskiemu. thumb|Przekazanie dowództwa 1 dak – nowo mianowany d-ca ppłk Stefan Czerwiński oraz ustępujący d-ca ppłk Stefan Brzeszczyński przejeżdżają przed frontem żołnierzy; 8 czerwca 1932. Stefan Brzeszczyński (ur. 29 listopada 1893 we wsi Stójka, zm. 18 kwietnia 1982 w Londynie) – pułkownik dyplomowany artylerii Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych, działacz niepodległościowy, emigracyjny Minister Spraw Wojskowych w latach 1972–1980, mianowany przez prezydenta RP na uchodźstwie generałem brygady, dwukrotny kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Syn Józefa i Małgorzaty z domu Pacek, urodzony 29 listopada 1893 we wsi Stójka. Od 1909 do 1911 należał do organizacji „Młodzież Narodowa”, a następnie od 1911 do 1914 w „Zarzewiu”. W czasie I wojny światowej, od 14 listopada 1915 był oficerem artylerii armii rosyjskiej i walczył na froncie tureckim. Tam też od kwietnia 1917, po rewolucji lutowej, organizował Związek Wojskowych Polaków w Erzerumie, którego został prezesem. Po demobilizacji na początku 1918 armii carskiej i w związku z tworzeniem Armii Czerwonej, wszedł do formowanych przez gen. Lucjana Żeligowskiego na Kubaniu formacji polskich. Był starszym oficerem baterii artylerii w 4 Dywizji Strzelców Polskich.

W kwietniu 1919 powrócił z dywizją do Polski. Pozostał nadal jako dowódca baterii artylerii w służbie gen. Żeligowskiego w 10 Dywizji Piechoty (przemianowanej z dawnej 4 Dywizji), a następnie w 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej, w składzie której uczestniczył w tzw. buncie Żeligowskiego, zajęciu Wileńszczyzny i utworzeniu Litwy Środkowej.

Od września 1921 był słuchaczem kursu w Toruniu i następnie w Szkole Sztabu Generalnego. 3 maja 1922 zweryfikowany został w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 465. lokatą w korpusie oficerów artylerii, a jego oddziałem macierzystym był 19 pułk artylerii polowej. W okresie od sierpnia 1922 do sierpnia 1923 służył w komendzie Obozu Warownego „Wilno”. We wrześniu 1923 skierowany został na roczny Kurs Doszkolenia Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Z dniem 15 października 1924, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do Oddziału V Sztabu Generalnego. 1 grudnia 1924 został mianowany majorem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 i 99. lokatą w korpusie oficerów artylerii. W 1928 był kwatermistrzem 1 dywizjonu artylerii konnej w Warszawie. 27 kwietnia 1929 został przeniesiony macierzyście do kadry oficerów artylerii z równoczesnym przeniesieniem służbowym do Generalnego Inspektoratu Sił Zbrojnych na stanowisko II oficera sztabu inspektora armii, generała dywizji Aleksandra Osińskiego. 6 lipca 1929 otrzymał przeniesienie do 1 dywizjonu artylerii konnej na stanowisko dowódcy dywizjonu. W czerwcu 1932 po raz drugi został przeniesiony do GISZ na stanowisko I oficera sztabu inspektora armii, generała dywizji Tadeusza Piskora. Zastąpił na tym stanowisku podpułkownika dyplomowanego Stefana Czerwińskiego, który objął dowództwo 1 dak. Od 24 kwietnia 1937 do 15 maja 1939 był dowódcą 24 pułku artylerii lekkiej w Jarosławiu. Na stopień pułkownika został mianowany ze starszeństwem z dniem 19 marca 1938 roku i 19. lokatą w korpusie oficerów artylerii.

W połowie marca 1939 został powołany do Sztabu Głównego w celu przygotowania do objęcia stanowiska attaché wojskowego w Ambasadzie RP w Moskwie. 4 maja wyjechał do Moskwy by objąć stanowisko attaché wojskowego. 17 maja powrócił do kraju celem przekazania dowództwa pułku. Na początku czerwca ponownie wyjechał do stolicy ZSRR by pełnić obowiązki attaché. Wieczorem 9 października wyjechał wraz z personelem ambasady koleją do Finlandii. Dwa dni później przybył do Helsinek. Następnie przez Sztokholm przybył do Francji.

Mianowany dowódcą 1 Wileńskiego pułku artylerii lekkiej. Zorganizował ten oddział i na jego czele walczył w kampanii francuskiej 1940. W czerwcu dostał się do niewoli niemieckiej, w której przebywał prawie do końca wojny. W czerwcu 1945 mianowany szefem Sekcji Łącznikowej przy Armii Stanów Zjednoczonych we Francji. Funkcję tę pełnił do marca 1948. Po przybyciu do Wielkiej Brytanii i demobilizacji osiedlił się w Londynie.

Prezydent RP na Uchodźstwie August Zaleski mianował go na stopień generała brygady ze starszeństwem z 11 listopada 1964 roku. 18 lipca 1972 Prezydent RP na Uchodźstwie, Stanisław Ostrowski mianował go Ministrem Obrony Narodowej w rządzie Alfreda UrbańskiegoDziennik Ustaw RP Nr 3 z 21 lipca 1972 r.. Urząd Ministra Obrony Narodowej sprawował również w drugim rządzie Alfreda Urbańskiego oraz pierwszym i drugim rządzie Kazimierza Sabbata. 9 kwietnia 1979 Prezydent RP na Uchodźstwie, Edward Raczyński zwolnił go urzędu Ministra Obrony Narodowej i powierzył mu pełnienie obowiązków do czasu wyłonienia nowego rządu. 20 czerwca 1979 Prezydent RP na Uchodźstwie mianował go Ministrem Spraw Wojskowych w trzecim rządzie Kazimierza SabbataDziennik Ustaw RP Nr 4 z 26 czerwca 1979 r.. 14 maja 1980 został zwolniony z urzędu Ministra Spraw Wojskowych.

Zmarł w Londynie 18 kwietnia 1982. Zwłoki spopielono. Został pochowany w Alei Zasłużonych na cmentarzu przy Narodowym Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej w Doylestown.

Był żonaty i miał pasierbicę Annę Marię (ur. 27 kwietnia 1922). mały|Grób Stefana Brzeszczyńskiego na cmentarzu w Doylestown

Ordery i odznaczenia Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 22 Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6600 (11 października 1922) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (5 czerwca 1980) Krzyż Niepodległości (15 kwietnia 1932) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (8 listopada 1930) „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”. Krzyż Walecznych (trzykrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi (28 lutego 1925)M.P. z 1925 r. nr 56, poz. 217 „za zasługi, położone dla Rzeczypospolitej Polskiej przy zwalczaniu akcji wywrotowych”. Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej (3 marca 1926) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka za Rany i KontuzjeNa podstawie fotografii . Odznaka Pamiątkowa GISZ (12 maja 1936) Odznaka Sztabu Generalnego

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi (Węgry, 1931) Krzyż Oficerski Orderu Orła Białego (Jugosławia, 24 czerwca 1929) Krzyż Oficerski Orderu Korony Rumunii (Rumunia, 23 maja 1929) Medal Zwycięstwa („Médaille Interalliée”)

Przypisy

Bibliografia

Zbigniew R. Muszyński, Gazeta w Lublinie nr 103, wydanie lul (Lublin) z dnia 2001/05/04, s. 5.

Kategoria:Attaché wojskowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Dowódcy pułków artylerii Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Generałowie brygady mianowani przez władze RP na uchodźstwie po 1947 Kategoria:Ministrowie obrony narodowej (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Ministrowie spraw wojskowych II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojsk Litwy Środkowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Pamiątkową Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 1 Dywizjonu Artylerii Konnej Kategoria:Oficerowie 1 Wileńskiego Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie 24 Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy Narodowym Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej w Doylestown Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – uczestnicy kampanii francuskiej 1940 Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Rumunii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Orła Białego (Serbia) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi (Węgry) Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni II Rzeczypospolitej w ZSRR Kategoria:Pułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Pułkownicy artylerii Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Uczestnicy buntu Lucjana Żeligowskiego Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1982 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Wielkiej Brytanii po II wojnie światowej