Krótkonos (Isoodon) – rodzaj niewielkich ssaków z podrodziny jamrajów (Peramelinae) w obrębie rodziny jamrajowatych (Peramelidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Australii i Papui-Nowej Gwinei.
Morfologia Długość ciała 19–47 cm, długość ogona 8,4–21,5 cm; masa ciała 0,25–3,1 kg; samce są znacznie większe i cięższe od samic.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1817 roku francuski zoolog Anselme Gaëtan Desmarest w haśle Isoodon opublikowanym w Nowym słowniku historii naturalnej mającym zastosowanie w sztuce, rolnictwie, gospodarce wiejskiej i krajowej, medycynie itp.. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) krótkonos brązowy (I. obesulus).
Etymologia Isoodon: isos ‘równy, podobny’; οδους odous, οδοντος odontos ‘ząb’. Thylacis: gr. θυλαξ thulax, θυλακος thulakos ‘kieszonka, woreczek’.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxIsoodon obesulus(G.K. Shaw, 1797)krótkonos brązowy3 podgatunkiendemit Australii: Nowa Południowa Walia, Wiktoria, kontynentalna Australia Południowa, Wyspa Kangura, Wyspy Nuyts i TasmaniaDC: 28–36 cmDO: 9–14,5 cmMC: 0,4–1,8 kgcentruj|150pxIsoodon fusciventer(J.E. Gray, 1841)gatunek monotypowyendemit Australii: południowo-zachodnia Australia ZachodniaDC: 28–36 cmDO: 9–14,5 cmMC: 0,4–1,8 kgIsoodon peninsulae O. Thomas, 1922gatunek monotypowyendemit Australii: północny Queensland (półwysep Jork)DC: brak danychDO: brak danychMC: brak danychcentruj|150pxIsoodon auratus(E.P. Ramsay, 1887)krótkonos złocisty3 podgatunkiendemit Australii: Australia Zachodnia (północno-zachodnia część regionu Kimberley oraz kilka wysp) i Terytorium Północne (Ziemia Arnhema i wyspa Marchinbar); introdukowany na kilka wyspDC: 19–29 cmDO: 8,4–12,1 cmMC: 300–670 gcentruj|150pxIsoodon macrourus(J. Gould, 1842)krótkonos wielkoogonowy3 podgatunkiAustralia (północna Australia Zachodnia, północne Terytorium Północne, Queensland na południe do środkowo-wschodniej Nowej Południowej Walii włącznie z wieloma wyspami) i południowa Papua-Nowa Gwinea; zakres wysokości: 0–1200 m n.p.m.DC: 30–47 cmDO: 8–21 cmMC: 0,5–3,1 kg Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Jamrajowate