thumb|Portret Stanisława Bieżanowskiego z 1671 roku Stanisław Józef Bieżanowski (ur. w 1628 we Lwowie, zm. 10 listopada 1693) – polski historyk, poeta, profesor i historiograf Uniwersytetu Krakowskiego, autor ok. 150 panegiryków, głównie w języku łacińskim. Specjalizował się w układaniu anagramów. W utworze Echo e Polonia Romam tendens (1670) z liter imienia Elżbiety złożył 100 anagramów.
Życiorys Urodził się we Lwowie, w rodzinie mieszczańskiej. Tam też ukończył szkołę miejską. Pracując jako guwerner syna Marcina Kalinowskiego hetmana polnego, podjął studia w Krakowie, gdzie kształcił się w wymowie i poezji. W 1646 uzyskał bakalaureat nauk wyzwolonych. W wieku 22 lat bezpowrotnie stracił wzrok. Pomimo tej ułomności i biedy studiował dalej i w marcu 1655 zdobył tytuł magistra. W 1665 powołano go do Kolegium Mniejszego Akademii Krakowskiej, a rok później otrzymał w nim katedrę poetyki. W 1678 zwolniono go z obowiązku wykładów i dysput w zamian za tworzone panegiryki na rzecz wszechnicy krakowskiej. W styczniu 1689 został historiografem Akademii z fundacji Sebastiana Petrycego. Nad dziejami krakowskiej uczelni pracował do końca życia.
Twórczość literacka Oraculum parthenium... Virginis Deiparae, Kraków 1668, drukarnia K. Schedl (poezje) Messis liliorum quinaria, Kraków 1668, drukarnia Uniwersytecka (poezje) Hecatombaea scuto regali sacra, Kraków 1676, drukarnia Uniwersytecka (poezje) Annalium fundationis Petricianae ab a. Chr. 1666 usque ad a. 1688 synoptice collecta et... continuata series (nie wydane w całości, rękopis Bibl. Ossol. nr 119/II)
Przypisy
Bibliografia Bibliografia Literatury Polskiej - Nowy Korbut, t.2 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964, s. 31-32 Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, Juszyński H., Dykcjonarz poetów polskich t. 1, Kraków 1820 Mała Encyklopedia Kultury Antycznej, Warszawa 1968 Muczkowski J., Rękopisma M. Radzymińskiego Kraków 1840, s. 66-69, 84-98 Stan. Józef Bieżanowski, Przyjaciel Ludu 1840 nr 13 Sołtykowicz J., O stanie Akademii Krakowskiej Kraków 1810
Linki zewnętrzne Dzieła Stanisława Bieżanowskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Historycy I Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy guwernanci i guwernantki Kategoria:Polscy historiografowie Kategoria:Polscy pisarze nowołacińscy XVII wieku Kategoria:Polscy poeci nowołacińscy XVII wieku Kategoria:Urodzeni w 1628 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Krakowskiej Kategoria:Zmarli w 1693