thumb|Wielozadaniowy statek pomocniczy Toisa Perseus, w tle statek wiertniczy Discoverer Enterprise.Oba wyposażone w system DP Dynamiczne pozycjonowanie statku – komputerowo wspomagany system bardzo dokładnego manewrowania statkiem. Statek wyposażony w DP może, za pomocą własnego napędu, utrzymywać aktualną pozycję lub przesuwać się zgodnie z zamierzeniami operatora, z dokładnością do kilku metrów (w zależności od użytego systemu referencyjnego i pogody).
Wyposażenie thumb|Ekran konsoli operatora thumb|Trzy pędniki azymutalne thumb|Trzy dziobowe stery strumieniowe thumb|Podwodna antena systemu hydroakustycznego thumb|Pulpit operatora systemu DP 1W skład podstawowego systemu pozycjonowania dynamicznego wchodzą, czujniki, systemy referencyjne, kontrolery oraz panel operatora. Systemy referencyjne: Określają pozycję statku oraz (pośrednio) parametry ruchu. GPS różnicowy Laserowy system pomiaru kąta i odległości (ang. CyScan) (Wyznacza pozycję w stosunku do reflektora zamontowanego na stałym punkcie odniesienia). Systemy radarowe (ang. RadaScan) (nadajnik komunikuje się z odbiornikiem umieszczonym na stałym obiekcie poprzez wykorzystanie fal radiowych). System transponderów hydroakustycznych (ang. HiPAP). (wokół miejsca pracy na dnie morskim umieszczonych jest od jednego do kilku transponderów) System „napiętej liny” (ang. Taut wire). Na dno opuszczany jest kilkusetkilogramowy ciężar na stalowej linie. Specjalny czujnik mierzy kąt między liną a statkiem i na tej podstawie wyznacza pozycję statku względem ciężaru. Niekiedy zamiast liny z ciężarem używa się rury kładzionego rurociągu. Żyrokompasy i żyroskopy określające kurs statku oraz jego przechyły poprzeczne i podłużne. Ponieważ przechyły statku wpływają na położenie czujników, odczyty pozycji są kompensowane na podstawie danych o przechyłach. Systemy napędowe. Ponieważ statek musi być zdolny do przemieszczania się w dowolnym kierunku lub przeciwstawieniu się dowolnemu dryfowi, oprócz normalnych śrub (zazwyczaj ma dwie śruby nastawne) instaluje się silne stery strumieniowe na dziobie (często też na rufie) albo pędniki azymutalne. Komputer sterujący. Komputer odbiera sygnały z systemów referencyjnych oraz żyroskopów i steruje systemem napędowym tak, aby statek wykonywał manewry według wskazań operatora. Konsola operatora. Służy do przekazywania komend od operatora do komputera oraz wyświetla informacje z systemów. Operator może sterować statkiem za pomocą joysticka lub w trybie graficznym, wprowadzając komendy za pomocą klawiatury i ekranu.
Redundancja Ze względu na niebezpieczeństwo powstania dużych strat materialnych lub utraty życia w wypadku zejścia statku z pozycji stosuje się redundancję, czyli dublowanie urządzeń i systemów. W razie awarii jakiegoś urządzenia zastępcze jest włączane automatycznie a operator jest informowany za pomocą konsoli.
Ze względu na niezawodność statki DP podzielone są na 3 klasy. O ile na statkach DP 1 zejście z pozycji może zdarzyć się w wyniku pojedynczej awarii, DP 3 powinny działać nawet w wypadku pożaru lub zatopienia jednego przedziału.
Zastosowanie Statki DP są coraz powszechniejsze w sektorze górnictwa podmorskiego. W DP wyposaża się statki-bazy nurków, holowniki AHTS, statki zaopatrujące platformy, dźwigi pływające, statki wiertnicze, statki do układania kabli i rurociągów, pogłębiarki oraz niektóre inne. Systemem DP posługuje się też pływająca stacja radarowa.
Historia Prace podwodne na małych głębokościach mogły być prowadzone za pomocą statków zakotwiczonych (za pomocą kilku kotwic). W latach 60. XX wieku, kiedy zaczęto wydobywać ropę z większych głębokości rozwiązanie takie stało się niewystarczające ze względu na kłopoty z kotwiczeniem na dużych głębokościach (Ustawienie barki na kotwicach może zająć holownikowi AHTS kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt godzin). W 1961 roku zbudowano statek CUSS 1, przeznaczony do głębokich wierceń podmorskich. Był wyposażony w 4 śruby, a sterowanie odbywało się ręcznie. Pozycja była określona za pomocą radaru i sonaru. Wiercąc na głębokości 3500 m, utrzymywano statek w promieniu 180 m od pozycji centralnej. W tym samym roku statek Eureka wyposażono w analogowy system kontroli pozycji oparty na napiętej linie (Taut wire), co czyniło Eurekę pierwszym statkiem DP.
Wady i zalety Zalety Statki DP mogą utrzymywać pozycję z dokładnością do kilku metrów przez długi czas Możliwość szybkiej zmiany pozycji Zajęcie pozycji i ustabilizowanie zajmuje kilkanaście do kilkudziesięciu minut (zakotwiczenie obiektu zajmuje co najmniej kilka godzin) Działają niezależnie od głębokości Są niezależne od przeszkód podwodnych Nie wymagają pomocy holowników AHTS
Wady Złożona i kosztowna budowa oraz utrzymanie i obsługa Duże koszty paliwa Ryzyko zejścia z pozycji w razie awarii lub złej pogody Zagrożenie dla nurków, pojazdów podwodnych i pobliskich instalacji od pracujących pędników
Linki zewnętrzne
Kategoria:Żegluga Kategoria:Zastosowania technologii informatycznych