Richard Weedt Widmark (ur. 26 grudnia 1914 w Sunrise, zm. 24 marca 2008 w Roxbury) – amerykański aktor filmowy, teatralny, telewizyjny i producent. Nominowany do Oscara za swój aktorski debiut, drugoplanową rolę w filmie Pocałunek śmierci (1947).

8 lutego 1960 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles, znajdującą się przy 6800 Hollywood Boulevard.

Życiorys Urodził się w Sunrise w stanie Minnesota jako syn Ethel Mae (z domu Barr) i Carla Henry’ego Widmarka. Jego matka była pochodzenia angielsko-szkockiego, ojciec był z pochodzenia Szwedem.

Studiował w Princeton High School w Illinois oraz w Lake Forest College. Pierwsze kroki w zawodzie aktora stawiał pod koniec lat 30. XX wieku, występując w słuchowiskach nowojorskich rozgłośni (po raz pierwszy w MBS w 1938).

W 1943 debiutował na Broadwayu w roli porucznika Lenny’ego Archera w komedii Pocałuj i powiedz (Kiss and Tell), na srebrnym ekranie w roli chichoczącego zabójcy – mściwego gangstera-psychopaty Tommy’ego Udo w kryminale Pocałunek śmierci (1947), za kreację którego był nominowany do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego i za którą zdobył także Złoty Glob dla najbardziej obiecującego debiutanta. W następnym roku wystąpił w kryminale Williama Keighleya – Ulica bez nazwy (1948), a następnie wspólnie z Gregorym Peckiem i Anne Baxter w westernie Williama A. Wellmana – Droga do Yellow Sky (1949).

W swej karierze aktorskiej grywał tzw. twardych facetów, kowbojów, żołnierzy i czarne charaktery. Listę jego ról „New York Times” nazwał „galerią starych drani”. Wystąpił w ponad 60 filmach. Do jego najbardziej znaczących ról należą kreacje w takich filmach jak m.in.: Dwa złote colty (1959; Edward Dmytryk), gdzie zagrał z Henrym Fondą i Anthonym Quinnem, Alamo (1960; reż. John Wayne), Długie łodzie wikingów (1963; reż. Jack Cardiff) oraz Morderstwo w Orient Expressie (1974; reż. Sidney Lumet), gdzie zagrał m.in. z Ingrid Bergman.

Po raz ostatni pojawił się na ekranie w 1991 w filmie Herberta Rossa Barwy prawdy.

Zmarł w wieku 93 lat w swoim domu w stanie Connecticut.

Życie prywatne Był dwukrotnie żonaty. Jean Hazlewood była jego żoną od 5 kwietnia 1942 do swej śmierci 2 marca 1997. Mieli córkę Anne Heath (ur. 1945). W 1999 ożenił się ponownie z Susan Blanchard, która w latach 50. była żoną Henry’ego Fondy.

Filmografia mały|Mark Stevens, Barbara Lawrence i Widmark w filmie Ulica bez nazwy (1948) mały|Barbara Bel Geddes i Widmark w filmie Panika na ulicach (1950) mały|Widmark w 1991 Pocałunek śmierci (1947) jako Tommy Udo Droga do Yellow Sky (1948) jako Dude Ulica bez nazwy (1948) jako Alec Stiles Przeklęte wzgórza (1950) jako porucznik Karl Anderson Bez wyjścia (1950) jako Ray Biddle Noc i miasto (1950) jako Harry Fabian Panika na ulicach (1950) jako dr Clinton Reed Proszę nie pukać (1952) jako Jed Towers Kradzież na South Street (1953) jako Skipp McCoy Piekielna misja (1954; inny polski tytuł – Piekło) jako kpt. Adam Jones/R.J. MacDougal Złamana lanca (1954) jako Ben Devereaux Ogród zła (1954) jako Fiske Pajęczyna (1955) jako dr Stewart McIver Ostatni wóz (1956) jako Komancz Todd Prawo i Jake Wade (1958) jako Clint Hollister Dwa złote colty (1959) jako Johnny Gannon Alamo (1960) jako porucznik James Bowie Wyrok w Norymberdze (1961) jako Tad Lawson Dwaj jeźdźcy (1961) jako Jim Gary Jak zdobywano Dziki Zachód (1962) jako Mike King Długie łodzie wikingów (1963) jako Rolfe Jesień Czejenów (1964) jako kpt. Thomas Archer Alvarez Kelly (1966) jako Tom Rossiter Zachodni szlak (1967) jako Lije Evans Śmierć rewolwerowca (1969) jako szeryf Frank Patch Morderstwo w Orient Expressie (1974) jako Ratchett/Cassetti Córka dla diabła (1976) jako John Verney Ostatni promień blasku (1977) jako gen. Martin MacKenzie Zasada domina (1977) jako Richard Widmark Rollercoaster (1977) jako agent Hoyt Coma (1978) jako dr George A. Harris Rój (1978) jako gen. Thalius Slater Wyspa Niedźwiedzia (1979) jako Otto Gerran Hokus Pokus czyli ważna sprawa (1982; inny polski tytuł Hanky Panky czyli ważna sprawa) jako Ransom Przeciw wszystkim (1984) jako Ben Caxton Pewnego razu w pociągu do Teksasu (1988) jako kpt. Orlen Hayes Barwy prawdy (1991) jako senator James Stiles

Bibliografia

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykanie pochodzenia brytyjskiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia szkockiego Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy radiowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Urodzeni w 1914 Kategoria:Zmarli w 2008