Pomnik Martyrologii Dzieci, tzw. Pęknięte Serce w Łodzi – odsłonięty 9 maja 1971 roku. Upamiętnia tragiczne losy dzieci polskich w okresie II wojny światowej, a szczególnie dzieci-więźniów pobliskiego obozu dla polskich dzieci i młodzieży przy ul. Przemysłowej w Łodzi. Pomnik znajduje się w parku im. Szarych Szeregów u zbiegu ulic Brackiej i Staszica.
Historia Budowę pomnika podjęto z inicjatywy wychowanków Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Głuchych w Przemyślu. Uczniowie 7 klasy tej szkoły napisali list do łódzkiego koła ZBoWiD proponując wzniesienie pomnika upamiętniającego martyrologię dzieci osadzonych podczas II wojny światowej w pobliskim niemieckim obozie wychowawczym dla dzieci i młodzieży polskiej przy ul. Przemysłowej, który był położony w kwadracie obecnych ulic Brackiej, Emilii Plater, Górniczej i ZagajnikowejOd tej strony pierwotnie przylegał do muru tzw. nowego cmentarza żydowskiego przy ul. Brackiej, ale w połowie lat 70. XX w. jego częścią w tym miejscu poprowadzono nową ulicę nazwaną Zagajnikową., czyli z historycznego punktu widzenia pomnik stoi poza terenem tego obozu.
Po akceptacji zamysłu przez władze został rozpisany konkurs, który w 1968 r. wygrał zespół w składzie: Jadwiga Janus (pomnik) i architekt Ludwik Mackiewicz (założenie architektoniczne). Akt erekcyjny budowy pomnika wmurowano 13 września 1969 roku, zapisano w nim między innymi: „Niech przekaże przyszłym pokoleniom nasze wspólne wołanie: Nigdy więcej wojny, Nigdy więcej obozów”..
Pomnik został umiejscowiony w specjalnie w tym celu zbudowanym parku w miejscu pustego polapor. , któremu podówczas nadano miano „Promienistych” (młodzieżowa grupa konspiracyjna Gwardii Ludowej (AL) działająca w Łodzi), a około 1991 r. zmieniono nazwę na „Szarych Szeregów”.
Uroczyście odsłonięty 9 maja 1971 roku, w 26. rocznicę zwycięstwa nad nazizmem. W uroczystości wzięła udział łódzka chorągiew ZHP, wicepremier PRL Wincenty Kraśko, władze Łodzi oraz byli więźniowie obozu, którzy na ceremonię przybyli z całej Polski.
Przed pomnikiem umieszczono płytę z napisem: „Odebrano Wam życie, dziś dajemy Wam tylko pamięć”Martyrologium łódzkie. Przewodnik po Radogoszczu i Miejscach Pamięci Narodowej, Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, Łódź 2005., a obok znicz, który niegdyś palił się wiecznym ogniem, ale od ok. 20 lat jest zapalany (z przyczyn finansowych) tylko podczas uroczystości pod pomnikiem. Po interwencjach w 2020 roku Rada Miasta rozpatrywała wniosek o przyłączeniu znicza do sieci gazowej i ponowne zapalenie na stałe. Ma to się stać po przeprowadzonym remoncie, który został rozpoczęty w 2020 roku.
W 1984 Poczta Polska wydała znaczek okolicznościowy z tym pomnikiem o nominale 16 zł.
W pobliskiej Szkole Podstawowej nr 81 im. Bohaterskich Dzieci Łodzi, przy ul. E. Plater 28/32, znajduje się niewielka ekspozycją muzealna poświęcona dziejom tego obozu.
Pomnik został zaklasyfikowany w 2018 roku Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Łodzi jako dobro kultury współczesnej.
W kwietniu 2019 doszło do profanacji pomnika. Nieznani sprawcy namalowali na nim swastykę oraz nazwisko znanego koszykarza Marcina Gortata. Dewastacja została odkryta podczas spaceru „Śladami getta łódzkiego. Południowa granica getta”, zorganizowanego przez Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi. Napisy zostały usunięte przez dziennikarzy i pracowników usług komunalnych.
Galeria
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Zagłada Żydów w Polsce Martyrologii Dzieci Kategoria:Zbrodnie Niemiec nazistowskich w okupowanej Polsce 1939–1945 Kategoria:Pomniki dzieci w Polsce Kategoria:Bałuty Kategoria:Dobra kultury współczesnej w Łodzi