Gospodarka Unii Europejskiej – gospodarka wszystkich państw tworzących Unię Europejską rozpatrywanych łącznie, jakby stanowiły jedno państwo. Według danych Międzynarodowego Funduszu Walutowego (kwiecień 2025) nominalny Produkt Krajowy Brutto Unii Europejskiej wynosi 19,99 biliona USD przekraczając nieznacznie PKB Chin (19,23 biliona USD). Największą gospodarkę świata stanowią Stany Zjednoczone Ameryki Północnej z nominalnym PKB wartym 30,51 biliona USD.
Gospodarka krajów członkowskich Zobacz też: Gospodarka Austrii, Gospodarka Belgii, Gospodarka Bułgarii, Gospodarka Chorwacji, Gospodarka Cypru, Gospodarka Czech, Gospodarka Danii, Gospodarka Estonii, Gospodarka Francji, Gospodarka Grecji, Gospodarka Hiszpanii, Gospodarka Holandii, Gospodarka Irlandii, Gospodarka Litwy, Gospodarka Luksemburga, Gospodarka Łotwy, Gospodarka Malty, Gospodarka Niemiec, Gospodarka Polski, Gospodarka Portugalii, Gospodarka Rumunii, Gospodarka Słowacji, Gospodarka Słowenii, Gospodarka Szwecji, Gospodarka Węgier, Gospodarka Włoch.
W państwach panuje dosyć wysoki stopień redystrybucji dochodów, dochodzący do 60% PKB (w Szwecji). Główną gałąź gospodarki tych krajów stanowią usługi: telekomunikacyjne, bankowe, budowlane, transportowe – w tym samochodowe, morskie i lotnicze itd. W dalszej kolejności przemysł oraz schemizowane i zautomatyzowane rolnictwo.
Większość PKB wytwarza sektor prywatny, jednak dosyć duży udział w nim ma sektor państwowy: w Szwecji – około 30% (w latach 80. ponad 40%), w Polsce obecnie około 25%, we Francji w rękach państwowych pozostaje kolej, elektrownie (EDF, który posiada kilka elektrowni w Polsce), dystrybucja gazu (GDF) i wiele innych przedsiębiorstw, które są dochodowe i zasilają budżet państwa.
Unia Europejska, składająca się z 27 państw ma łącznie najwyższy na świecie produkt krajowy brutto. Pod względem dochodu na głowę mieszkańca kraje „starej” Unii są w światowej czołówce a niektóre regiony Europy, na przykład Bawaria czy Île-de-France, mają prawie dwukrotnie wyższy poziom PKB per capita od średniej dla wszystkich 28 państw członkowskich.
14 marca 2008 roku ekonomiści banku Goldman Sachs obliczyli, że gospodarka 15 państw strefy euro stała się największą gospodarką świata. Przyczyną jest osłabiający się dolar. W poprzedzającym roku PKB Stanów Zjednoczonych osiągnął ponad 13,84 bln dolarów, podczas gdy strefy euro prawie 8,85 bln euro. Przy kursie 1,5688 dol. za euro (według kursu z 14 marca 2008), daje to ponad 13,88 bln dol. Euroland pobił więc USA o blisko 40 mld dolarów.
Wzrost gospodarczy Obecnie kraje starej Unii znajdują się w słabszej kondycji: ich wzrost gospodarczy waha się między 0% a 2%. Jednocześnie mają niski przyrost naturalny i większe ograniczenia imigracyjne niż w krajach zamożnych o mniejszym zaludnieniu. Niemcy są pierwsi na świecie pod względem wartości eksportu swoich produktów, nawet przed ludniejszą Japonią. W Szwecji, Finlandii i Danii wzrost wynosi ponad 3%. W słabiej rozwiniętych państwach nowej Unii wynosi on zwykle 4–7% (Polska), 5–8% (Słowacja) czy 8–12% (Estonia). Należy jednak zauważyć, że PKB tych państw tuż po wprowadzeniu gospodarki rynkowej notował gwałtowny spadek w związku z utratą rynku radzieckiego: w Polsce było to –17%, w przypadku Bułgarii nawet –40%, a poziom PKB z czasów socjalizmu odzyskała dopiero w 2003 r.
Statystyka Gospodarka
PaństwaczłonkowskiePaństwa uszeregowano według wysokości nominalnego PKB. PKB (2022)Purchasing power parities (PPPs), price level indices and real expenditures for ESA 2010 aggregates. WzrostPKBw %(2022)Real GDP growth rate – volume. PKB per capita (2022) DługpublicznyPKB = 100%(2022)General government gross debt – annual data. Nadwyżka/ deficytPKB = 100%(2022)General government deficit (-) and surplus (+) – annual data. InflacjaHICPw %(2022)HICP – inflation rate. Bezro-bociew %(2022)Total unemployment rate. w mldeuro w mldPPS UE28 = 100% w tys.euro w tys.PPS UE28 = 100% euro PPS euro PPS 15 810 15 810 100,00 100,00 3,4 35,2 35,2 100,0 100,0 83,5 -3,3 9,2 6,2 3870 3456 24,48 21,86 1,8 46,2 41,2 131,1 117,0 66,1 -2,5 8,7 3,1 2639 2449 16,69 15,49 2,5 38,5 35,8 109,4 101,7 111,8 -4,8 5,9 7,3 1909 1986 12,08 12,56 3,7 32,4 33,7 92,0 95,7 141,7 -8,0 8,7 8,1 1327 1419 8,39 8,98 5,8 27,9 29,8 79,1 84,7 111,6 -4,7 8,3 12,9 941 801 5,95 5,07 4,3 53,2 45,3 151,0 128,7 50,1 -0,1 11,6 3,5 657 1061 4,15 6,71 5,3 17,4 28,0 49,3 79,5 49,3 -3,7 13,2 2,9 561 443 3,55 2,80 2,8 53,5 42,3 151,9 120,2 32,9 1,1 8,1 7,5 549 494 3,48 3,12 3,0 47,0 42,2 133,4 119,9 104,3 -3,5 10,3 5,6 503 420 3,18 2,66 9,4 98,3 82,1 279,0 233,2 44,4 1,7 8,1 4,5 447 399 2,83 2,52 4,8 49,4 44,1 140,2 125,3 78,4 -3,5 8,6 4,8 376 284 2,38 1,80 2,7 63,7 48,1 180,8 136,6 29,8 3,3 8,5 4,5 286 516 1,81 3,26 4,6 15,0 27,1 42,6 77,0 47,2 -6,3 12,0 5,6 277 342 1,75 2,16 2,4 25,9 32,0 73,5 90,9 44,2 -3,2 14,8 2,2 267 213 1,69 1,35 1,6 48,0 38,4 136,3 109,1 73,3 -0,8 7,2 6,8 239 280 1,51 1,77 6,8 23,3 27,2 66,1 77,3 112,4 -0,3 8,1 6,0 208 253 1,32 1,60 5,6 19,7 23,9 55,8 67,9 172,6 -2,4 9,3 12,5 170 264 1,08 1,67 4,6 17,6 27,3 49,9 77,6 73,9 -6,2 15,3 3,6 110 132 0,69 0,84 1,8 19,9 24,1 56,6 68,5 57,8 -2,0 12,1 6,1 85 141 0,53 0,89 3,9 12,4 20,7 35,2 58,8 22,6 -2,9 13,0 4,3 78 60 0,49 0,38 1,4 119,2 91,9 338,5 261,1 24,7 -0,3 8,2 4,6 67 101 0,42 0,64 6,3 17,1 25,7 48,6 73,0 68,2 0,1 10,7 7,0 67 89 0,42 0,56 2,4 23,6 31,5 66,9 89,5 38,1 -0,7 18,9 6,0 59 69 0,37 0,43 2,5 28,0 32,5 79,4 92,3 72,3 -3,0 9,3 4,0 39 49 0,25 0,31 3,4 20,7 25,9 58,8 73,6 41,0 -4,6 17,2 6,9 36 41 0,23 0,26 -0,5 27,2 30,7 77,1 87,2 18,5 -1,0 19,4 5,6 27 30 0,17 0,19 5,1 29,6 32,3 84,0 91,8 85,6 2,4 8,1 6,8 17 19 0,11 0,12 6,9 31,9 36,0 90,5 102,3 52,3 -5,7 6,1 2,9
Poziom życia w Unii Europejskiej PaństwaczłonkowskiePaństwa uszeregowano według liczby ludności. Rzeczywista konsumpcja indywidualna per capitaRzeczywista konsumpcja indywidualna (ang. Actual individual consumption – AIC). 2004 2016 wEuro wPPS UE28 = 100% wEuro wPPS UE28 = 100%euro PPSeuro PPS 15 690 15 700 100,0 100,0 20 000 20 000 100,0 100,0 19 146 18 700 122,0 119,1 25 227 24 400 126,1 122,0 18 914 17 500 120,5 111,5 23 646 22 200 118,2 111,0 17 548 16 900 111,8 107,6 19 794 19 400 99,0 97,0 13 631 15 300 86,9 97,5 16 429 17 800 82,1 89,0 3987 8500 25,4 54,1 7538 15 100 37,7 75,5 2204 6100 14,0 38,9 5878 12 500 29,4 62,5 20 335 19 400 129,6 123,6 25 049 22 200 125,2 111,0 18 458 17 400 117,6 110,8 24 962 22 500 124,8 112,5 12 958 15 400 82,6 98,1 12 940 15 400 64,7 77,0 5610 11 100 35,8 70,7 9454 15 500 47,3 77,5 10 973 13 400 69,9 85,4 13 506 16 400 67,5 82,0 21 868 17 500 139,4 111,5 29 601 22 200 148,0 111,0 5512 9600 35,1 61,1 6951 12 600 34,8 63,0 19 478 18 700 124,1 119,1 26 157 23 600 130,8 118,0 2102 5900 13,4 37,6 4558 10 600 22,8 53,0 24 349 17 100 155,2 108,9 31 761 22 800 158,8 114,0 19 239 15 800 122,6 100,6 27 981 22 800 139,9 114,0 4139 8800 26,4 56,1 9775 15 400 48,9 77,0 21 007 17 200 133,9 109,6 24 253 19 300 121,3 96,5 5405 8500 34,4 54,1 7399 11 700 37,0 58,5 4066 8700 25,9 55,4 10 119 17 200 50,6 86,0 9073 12 400 57,8 79,0 12 146 15 000 60,7 75,0 3747 7500 23,9 47,8 8942 13 500 44,7 67,5 4658 8400 29,7 53,5 10 290 14 200 51,4 71,0 13 178 14 700 84,0 93,6 15 971 18 000 79,9 90,0 29 181 24 200 186,0 154,1 36 222 26 300 181,1 131,5 8774 12 700 55,9 80,9 13 298 16 200 66,5 81,0 Państwaczłonkowskie Wydatki gospodarstw domowychna żywność i napoje bezalkoholowe(wydatki ogółem = 100)Prawo Engla.Final consumption expenditure of households by consumption purpose (COICOP 3 digit). 1995 2000 2005 2010 2015 14,2 12,6 12,3 12,3 12,3Dane za 2014 r. 12,0 11,0 10,8 10,2 10,5 14,0 13,2 12,8 12,9 13,3 9,7 8,6 8,0 8,7 8,3 16,9 15,2 14,8 14,5 14,3 16,8 14,1 13,1 12,6 13,4 29,2 22,7 21,0 19,1 16,9 44,2 33,7 29,8 27,0 29,4 12,4 10,7 10,3 11,1 11,7 14,8 12,7 13,2 12,8 13,3 17,1 16,1 16,1 15,8 16,6 18,7 17,3 14,8 14,1 16,6 18,5 16,6 15,9 15,8 17,0 23,3 19,0 16,5 16,9 18,2 14,1 12,0 11,9 12,2 12,5 11,4 10,3 10,1 9,9 9,9 26,4 28,8 20,2 18,1 18,7 13,0 12,0 11,0 11,3 11,3 15,3 12,6 12,0 12,1 12,4 27,5 23,4 18,1 17,2 17,8 14,8 11,1 9,3 9,6 9,5 b.d. b.d. b.d. b.d. b.d. 39,3 27,6 25,3 24,0 23,4 17,8 16,7 14,8 14,6 15,4 35,2 25,6 21,6 20,6 18,8 30,0 20,7 18,9 20,0 20,7 14,9 13,8 13,1 12,1 14,7 10,1 8,9 8,8 9,6 9,4 16,6 14,7 14,0 13,5 12,3
Polityka gospodarcza Unii Europejskiej Cztery swobody i jednolity rynek
Handel Handel zewnętrzny
Rolnictwo
Przemysł Rozwinięty też jest przemysł produkujący sprzęt gospodarstwa domowego (Bosch, Electrolux, Zanussi), chemiczny, petrochemiczny (Shell, BP), elektroniczny (Philips), farmaceutyczny, stoczniowy i spożywczy. Ważną funkcję pełnią telekomunikacyjne satelity europejskie Eutelsat i Astra, należące do luksemburskiego SES S.A.
We Francji swoją siedzibę ma jeden z dwóch największych koncernów lotniczych Airbus, w Szwecji produkuje się samoloty Saab. W Europie produkuje się superszybkie pociągi (TGV firmy Alstom).
Przemysł motoryzacyjny Niemcy zajmują trzecie miejsce na świecie pod względem produkcji samochodów, cała Unia zaś pierwsze. Najważniejsze motoryzacyjne koncerny europejskie to DaimlerChrysler (Mercedes-Benz, Chrysler, Mercedes-Maybach, także udziały w Mitsubishi), BMW, Volkswagen (do tego koncernu należą także Audi, Skoda, Seat, Bentley, Lamborghini i Bugatti), Porsche, MAN AG, PSA (Citroën i Peugeot), Renault, Fiat (także Ferrari i Iveco), Volvo AB (nadal należy do Szwedów). Montownie swoich samochodów mają także amerykański Ford (także samochody osobowe Volvo, Jaguar i DAF) i GM (Opel, Scania i Saab) oraz przedsiębiorstwa azjatyckie.
Energetyka Unia Europejska ujednoliciła przepisy dotyczące wytwarzania, przesyłu, dystrybucji i dostaw energii elektrycznej, wzbogacając je o przepisy dotyczące ochrony konsumentów. W celu ulepszenia i zintegrowania konkurencyjnych rynków energii w UE dyrektywą Parlamentu i Rady nr 2009/72/WE ustanowiono zasady dotyczące organizacji i funkcjonowania sektora elektroenergetycznego, otwartego dostępu do rynku, składania ofert, udzielania zezwoleń i eksploatacji systemów. W UE dużą wagę przywiązuje się do produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Narodowe cele dotyczące udziału energii pozyskiwanej z tych źródeł w ogólnej ilości energii wytwarzanej w państwach członkowskich określono w dyrektywie 2001/77/WE. Wysiłki państw członkowskich zmierzające do realizacji celów wyznaczonych w tej dyrektywie monitoruje Komisja Europejska.
Transport thumb|Zbudowany dzięki dotacjom unijnym Airbus A380
Turystyka Francja, Wielka Brytania i Włochy są najczęściej odwiedzanymi krajami na świecie, z czego czerpią ogromne korzyści drobni przedsiębiorcy oraz budżety tych państw, gdyż obcokrajowcy płacą podatek od towarów i usług przy wszelkich zakupach. W Austrii istnieją najdłuższe i najlepsze na świecie trasy narciarskie. Danię odwiedza co roku 5 mln turystów, czyli tyle, ile wynosi liczba mieszkańców.
Finanse UE thumb|upright=1.3|Wydatki UE w 2004
Budżet
Unia EuropejskaPoprawnie Wspólnota. posiada własną samodzielność finansową (od 1970 roku – od traktatu budżetowego). Źródła własne WE to: cła opłaty nakładane na import artykułów rolnych część podatku pośredniego wpłaty państw członkowskich.