thumb|220px|Chorągiew powiatu grodzieńskiego z okresu panowania Zygmunta III Wazy Garnizon Grodno – duży garnizon wojskowy okresu II RP, wcześniej garnizon wojsk rosyjskich, po 1945 wojsk radzieckich, a obecnie białoruskich.
Garnizon I Rzeczypospolitej 2 Regiment Pieszy Buławy Wielkiej Litewskiej (od 1792 w Sokółce) Regiment Gwardii Konnej Wielkiego Księstwa Litewskiego (od 1783 w Prużanach)
Od nazwy miasta wziął również nazwę Pułk Konny Grodzieński, sformowany w Sokółce w czasie insurekcji kościuszkowskiej.
Garnizon carski thumb|220px|Stary Zamek w Grodnie Dowództwo 2 Korpusu Armijnego 26 Dywizja Piechoty 1 Brygada Piechoty 101 Permski pułk piechoty 102 Wiacki pułk piechoty 2 Brygada Piechoty 103 Petrozawodzki pułk piechoty 26 Brygada Artylerii 4 batalion saperów 5 kompania aeronautyczna 171 Kobryński pułk piechoty z 43 DP
Od nazwy miasta wziął również nazwę stacjonujący w Warszawie Gwardyjski Grodzieński pułk huzarów.
Garnizon Wojska Polskiego II RP thumb|220px|Grodno (zdjęcie współczesne) Po zakończeniu wojny o niepodległość Rzeczypospolitej, wykorzystując infrastrukturę rosyjskiego garnizonu, ulokowano w Grodnie duży garnizon, w tym siedzibę Dowództwa Okręgu Korpusu nr III. Liczył on około 6500 żołnierzy. Dowództwo Okręgu Korpusu i garnizonowe kasyno oficerskie mieściło się przy ul. Piłsudskiego. Place ćwiczeń znajdowały się na Poniemuniu i Rubanówce oraz w obozie ćwiczebnym Przysposobienia Wojskowego Rumlówka. Ten ostatni składał się on z placów ćwiczeń i placu strzeleckiego, strzelnicy bojowej, rzutni granatów i terenów do kwaterowania wojska. Kościół garnizonowy umieszczono w odzyskanej i przebudowanej cerkwi św. Zofii, Farze Witoldowej – kościele farnym pw. Najświętszej Maryi Panny. Kasyno garnizonowe liczyło 14 000 m³ kubatury), w bibliotece DOK znajdowały się trzy duże sale, pomieszczenia dla oficerów poszczególnych pułków, przestronny hol, sala reprezentacyjna oraz balowa i bilardowa. Dla szeregowych przeznaczony był Dom Żołnierza z teatrem przy al. 3 Maja. Związek Strzelecki miał swoją siedzibę w Domu Strzelca przy ul. Orzeszkowej.
W garnizonie stacjonowały następujące instytucje i jednostki wojskowe:
Dowództwa: Dowództwo Okręgu Korpusu Nr III Dowództwo 29 Dywizji Piechoty Dowództwo Brygady KOP „Grodno” Dowództwo 3 Grupy Artylerii
Piechota 76 Lidzki Pułk Piechoty im. Ludwika Narbutta 81 Pułk Strzelców Grodzieńskich im. Króla Stefana Batorego Dywizyjny Kurs Podchorążych Rezerwy 29 DP przy 76 pp Kadra Zapasowa Piechoty Grodno (1939)
Kawaleria szwadron zapasowy 3 pułku Szwoleżerów Mazowieckich szwadron zapasowy 23 pułku Ułanów Grodzieńskich 1 Szwadron Samochodów Pancernych (1925-1926) → Białystok (1926-1930)
Artyleria 29 pułk artylerii lekkiej 2 dywizjon artylerii przeciwlotniczej
Wojska samochodowe i bronie pancerne 3 Dywizjon Samochodowy (1921-1929) Kadra 3 Dywizjonu Samochodowego (1929-1935) 7 Batalion Pancerny (1935-1939)
Pozostałe instytucje i jednostki wojskowe 3 Dywizjon Żandarmerii 3 batalion telegraficzny (1930–1931) → Kadra 3 batalionu telegraficznego (1932–1939) Kompania Łączności 29 DP Ośrodek Sapersko-Pionierski 29 DP Komenda Miasta Grodna Wojskowy Sąd Okręgowy Nr III → Wojskowy Sąd Okręgowy nr 3 Prokuratura przy Wojskowym Sądzie Okręgowym Nr III → Wojskowa Prokuratura Okręgowa Nr 3 Wojskowy Sąd Rejonowy Grodno parafia wojskowa obrządku rzymskokatolickiego Kierownictwo Rejonu Intendentury KOP nr 1 3 Batalion Sanitarny 3 Szpital Okręgowy Powiatowa Komenda Uzupełnień Grodno 1921-1938 Komenda Rejonu Uzupełnień Grodno (1938-1939)
Obsada personalna komendy miasta Obsada personalna komendy miasta w marcu 1939: komendant miasta – płk dypl. piech. Antoni Jan Żurakowski adiutant – kpt. piech. Kazimierz Izydor Łapiński (*) kierownik referatu mobilizacyjnego – kpt. adm. (piech.) Jan Józef Łabanowski kierownik referatu bezpieczeństwa i dyscypliny – kpt. piech. Kazimierz Izydor Łapiński (*)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Wacław Stachiewicz: Wierności dochować żołnierskiej : przygotowania wojenne w Polsce 1935-1939 oraz kampania 1939 w relacjach i rozważaniach szefa Sztabu Głównego i szefa Sztabu Naczelnego Wodza. Warszawa: "Rytm", 1998. .
Kategoria:Wojsko białoruskie Kategoria:Wojsko w Grodnie