Kappa Ursae Majoris (Alkaphrah, κ UMa) – gwiazda podwójna w konstelacji Wielkiej Niedźwiedzicy, znajdująca się w odległości około 357 lat świetlnych od Słońca.
Nazwa Gwiazda ta ma nazwę własną Alkaphrah. Arabowie określali tę gwiazdę oraz pobliską Jota Ursae Majoris wyrażeniem , co oznacza „trzeci skok gazeli”. Z tego wyrażenia powstała nazwa Talitha, którą nosi druga z gwiazd, zaś nazwa Al Kaphrah była błędnie przypisana do gwiazdy Chi Ursae Majoris. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2017 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Alkaphrah dla określenia Kappa Ursae Majoris.
Charakterystyka Oba składniki układu są gwiazdami ciągu głównego reprezentującymi typ widmowy A. Ich obserwowana wielkość gwiazdowa to 4,16 (składnik A) i 4,54(składnik B), zaś cały układ ma jasność 3,60. Gwiazdy okrążają wspólny środek masy układu w ciągu 35,6 roku. Na niebie dzieli je odległość 0,3 sekundy kątowej (pomiar z 2014 r.), a w przestrzeni od 11 do 37 au (średnio 24 au). Parametry orbitalne wskazują, że układ ma łączną masę 11 , ale temperatura (9600 K) i jasność (razem 540 ) sugerują niższą masę, około 7 mas Słońca. Gwiazdy powstały około 250 milionów lat temu i kończą okres syntezy wodoru w hel, stając się podolbrzymami. Ponadto jedna z gwiazd (lub obie) charakteryzuje się liniami emisyjnymi wodoru, co wskazuje na obecność orbitującego dysku materii.
Zobacz też Lista gwiazd w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy
Przypisy
UMa, κ Kategoria:Gwiazdy podwójne Kategoria:Gwiazdozbiór Wielkiej Niedźwiedzicy Kategoria:Gwiazdy typu widmowego A Kategoria:Karły