Tadeusz Roman Chyła (ur. 30 października 1933 w Sopocie, zm. 23 lutego 2014 w Warszawie) – polski piosenkarz, kompozytor i gitarzysta, wykonawca ballad nacechowanych humorem i satyrą, także artysta malarz.
Życiorys thumb|240px|Grób Tadeusza Chyły na warszawskim Cmentarzu Wojskowym na Powązkach Z wykształcenia był malarzem, w latach 1954–1961 studiował na Wydziale Malarstwa Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku, w pracowni Juliusza Studnickiego i Jacka Żuławskiego (twórców tzw. „szkoły sopockiej”). Uprawiał malarstwo sztalugowe, ścienne i scenografię. Dyplom uzyskał w 1961 r. Jego prace zaliczane są do nurtu malarstwa polskiego zwanego koloryzmem. Był bohaterem filmu krótkometrażowego Tadeusz Chyła (w cyklu Gwiazdy tamtych lat) w reżyserii Janusza Horodniczego i Krzysztofa Wojciechowskiego (1994), zrealizowanego przez TVP2.
Działalność muzyczna Jako artysta estradowy zadebiutował śpiewając ballady 15 kwietnia 1954 roku w gdańskim teatrzyku studenckim Bim-Bom. Potem wraz z grupą tą uczestniczył w licznych koncertach w kraju i za granicą (Austria, Belgia, Francja, Holandia, NRD).
Kolejnym przedsięwzięciem było współtworzenie kabaretu To Tu, w którym był kompozytorem ballad do tekstów znanych autorów (Jerzy Afanasjew, Konstanty Ildefons Gałczyński, Ludwik Jerzy Kern). W roku 1968 założył z kolegami śpiewający kabaret Silna Grupa pod Wezwaniem, w którego skład wchodzili też Kazimierz Grześkowiak, Jacek Nieżychowski i Andrzej Zakrzewski; pozostawał jego członkiem do 1970 roku.
Współpracował również z takimi kabaretami, jak Wagabunda i ABC-WP. Od roku 1973 występował samodzielnie, akompaniując sobie na gitarze. Teksty wielu jego piosenek są autorstwa Andrzeja Waligórskiego.
W 1979 otrzymał odznakę „Zasłużony Działacz Kultury”. Zmarł w 2014 roku i został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera D-3-32)Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze.
Wybrane utwory muzyczne Ballada o cysorzu Ballada o kneziu Dreptaku Ballada o krowie Ballada o mumiach Ballada o straszliwej rzezi Ballada o Zenku Dreptaku Ballada o żołnierzyku Być dziewczyną Makary Obrona Trembowli (Ballada o obronie Trembowli) Panie Kwiatkowski, Panie Kowalski (muz. Jerzy Matuszkiewicz, sł. Agnieszka Osiecka) Pastuszek i gęsi (Mariola) Pochód świętych Sen psa Tamara
Dyskografia Solowa Tadeusz Chyła (EP, Pronit N-0407) Tadeusz Chyła (Pocztówka, Ruch R--0600) Tadeusz Chyła (Pocztówka, Ruch R--0054) Tadeusz Chyła (Pocztówka, Ruch R--0041) Tadeusz Chyła (Pocztówka, PWP Ruch R-0323-II) 1966 – Tadeusz Chyła: Tadeusz Chyła śpiewa własne ballady (LP, Muza SXL-0371) Tadeusz Chyła: Ballady (CD, PNCD335)
Pozostała 1967 – Piosenki z filmu „Małżeństwo z rozsądku” (LP, Muza N-0417) 1969 – Silna Grupa pod Wezwaniem (EP, Muza N-0580)
Wystawy obrazów 1961: Biuro Wystaw Artystycznych w Gdańsku 1962: Klub Studencki „Żak” Gdańsk 1963: Biuro Wystaw Artystycznych w Gdańsku 2014: Wystawa „Liryczny kolorysta” Galeria U DK Stokłosy Warszawa 2015: Wystawa „Liryczny kolorysta” Dom Artysty Plastyka Warszawa
Filmografia 1960: Do widzenia, do jutra jako Tadek, aktor studenckiego teatrzyku 1966: Małżeństwo z rozsądku jako lider ulicznej kapeli 1971: Milion za Laurę jako członek kapeli bazarowej
Nagrody i wyróżnienia Indywidualne 1962 – II nagroda na festiwalu studenckim w Częstochowie 1963 – wyróżnienie na KFPP w Opolu za piosenkę Ballada o krowie 1965 – II nagroda na KFPP w Opolu za piosenkę Ballada o mumiach 1966 – II nagroda na KFPP w Opolu za piosenkę Ballada o Zenku Dreptaku 2009 – Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” nadany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdana Zdrojewskiego
Zespołowe 1964 – wyróżnienie dla kabaretu To Tu na KFPP w Opolu 1969 – nagroda dziennikarzy na KFPP w Opolu dla Silnej Grupy Pod Wezwaniem
Przypisy
Bibliografia Adrjański Z., Cysorz polskiej ballady. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Muzyczne, 1976 Wolański R., Leksykon polskiej muzyki rozrywkowej. Warszawa: Agencja Wydawnicza Morex, 1995, , s. 29
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku Kategoria:Polscy wokaliści Kategoria:Polscy gitarzyści Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki rozrywkowej Kategoria:Polscy malarze współcześni Kategoria:Polscy satyrycy Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Ludzie urodzeni w Sopocie Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1933 Kategoria:Zmarli w 2014