Pożegnanie z Afryką (film)

Pożegnanie z Afryką (ang. Out of Africa) – amerykański melodramat z 1985 roku w reżyserii Sydneya Pollacka. Powstał na podstawie utworów Pożegnanie z Afryką, Cienie na trawie oraz Listów z Afryki autorstwa Karen Blixen, wydanych pod pseudonimem Isak Dinesen, Isak Dinesen: The Life of a Storyteller Judith Thurman oraz Silence Will Speak Errol Trzebinski. Film opowiada o losach Karen Blixen, prowadzącej plantację kawy w Kenii.

Obsada Główne role: Meryl Streep – Karen Blixen Robert Redford – Denys Finch Hatton Klaus Maria Brandauer – Bror Blixen/Hans Blixen Michael Kitchen – Berkeley Cole Malick Bowens – Farah Joseph Thiaka – Kamante Stephen Kinyanjui – Kinanjui Michael Gough – Delamere Suzanna Hamilton – Felicity Rachel Kempson – Lady Belfield Graham Crowden – Lord Belfield

Nagrody i nominacje Wybrane sukcesy:

Oscary 1986: Zwycięzca: Najlepszy film – Sydney Pollack Najlepsza reżyseria – Sydney Pollack Najlepszy scenariusz adaptowany – Kurt Luedtke Najlepsze zdjęcia – David Watkin Najlepsza scenografia i dekoracje wnętrz – Stephen Grimes, Josie MacAvin Najlepsza muzyka – John Barry Najlepszy dźwięk – Chris Jenkins, Gary Alexander, Larry Stensvold, Peter Handford

Nominacja: Najlepsze kostiumy – Milena Canonero Najlepszy montaż – Fredric Steinkamp, William Steinkamp, Pembroke J. Herring, Sheldon Kahn Najlepsza aktorka – Meryl Streep Najlepszy aktor drugoplanowy – Klaus Maria Brandauer

Złote Globy 1986 Zwycięzca: Najlepszy dramat Najlepsza muzyka – John Barry Najlepszy aktor drugoplanowy – Klaus Maria Brandauer

Nominacja: Najlepsza reżyseria – Sydney Pollack Najlepszy scenariusz – Kurt Luedtke Najlepsza aktorka dramatyczna – Meryl Streep

Nagrody BAFTA 1987 Zwycięzca: Najlepszy scenariusz adaptowany – Kurt Luedtke Najlepsze zdjęcia – David Watkin Najlepszy dźwięk – Tom McCarthy Jr., Peter Handford, Chris Jenkins

Nominacja: Najlepsza muzyka – John Barry Najlepsze kostiumy – Milena Canonero Najlepsza aktorka – Meryl Streep Najlepszy aktor drugoplanowy – Klaus Maria Brandauer

Recenzje Krytyk Richard Combs stwierdził, że adaptacja powieści polegała w przypadku tego filmu na znajdowaniu substytutów. Według niego film przewyższył powieść pod względem narracyjnym. Napisał on, że o ile romans Blixen - Finach Hatton oparty na samych danych biograficznych mógłby stać się jedną z najpiękniejszych historii miłosnych naszych czasów, o tyle w ujęciu filmowym jest on mało sugestywnym domniemaniem. Reżyser zasypuje widza szczegółami i kaskadą zdarzeń na początku, w fazie formowania się miłości. Gdy zostaje ona już nawiązana i skonsumowana, oś fabularna załamuje się, impet narracyjny opadaRichard Combs, Pożegnanie z Afryką, w: Film na Świecie, nr 347-348/1987, s. 108-110, przedruk z: Monthly Film Bulletin, 4/1986.

Nie do końca udało się w dziele uzyskać obraz Afryki ukazany w powieści. Według Combsa film okazał się mniej ironiczny, mniej obiektywny niż jego źródło, ponieważ tym co ważne w książce jest poczucie "niesamowitości", obcości, absurdalności, poczucie, że Europejczycy są "nie na miejscu" w afrykańskim krajobrazie.

Silnie widoczna jest opozycja pomiędzy subtelną, mimiczną grą Meryl Streep a totalną, gwiazdorską kreacją Roberta Redforda, będącego mieszanką arystokraty z samotnym, westernowym bohaterem. Film, według Combsa, stanowił krok do przodu w obrębie swego gatunku, po zapaści lat poprzednich, reprezentowanej np. przez Bobby’ego Deerfielda autorstwa Sydneya Pollacka.

Według krytyka Ginette Delmas film skupia się na postaci Karen Blixen. Reżyser robi wszystko, by wydobyć prawdę historyczną postaci. Szczególnie drobiazgowo traktuje stosunki na linii Karen – tubylcy, które początkowo są typowo kolonialne, ale z czasem zmieniają się, bohaterka zaczyna odróżniać wspólnoty etniczne, a następnie poszczególne osoby. Dochodzi z czasem do stadium paternalizmu, mówiąc np. o "moich Kikuju". Kosztowne dla budżetu filmowego pragnienie odnalezienia autentyzmu ujawnia się m.in. w drobiazgowej rekonstrukcji wioski Kikuju z 1914, ich strojów, czy ozdób, a także używanych podówczas samochodów i infrastruktury. Odstępstwem w tym zakresie było sprowadzenie lwów z Kalifornii i posługiwanie się przez Karen językiem angielskim, a nie suahili, który znałaGinette Delmas, Pożegnanie z Afryką, w: Film na Świecie, nr 347-348/1987, s. 111-112, przedruk z: Jeune Cinéma, nr 173/1986.

Francuski krytyk François Guérif wskazał, że film staje się przede wszystkim historią miłości i odkrycia kontynentu afrykańskiego przez kobietę z Północy. U Pollacka nie występuje konflikt między tymi dwoma światami. Chciał on odnaleźć ducha kina romantycznego, od dawna przeżywającego regres. Elementem tego była postać Redforda, legendarnego awanturnika oraz Streep, kobiety nowoczesnej i romantycznej zarazem. Według Guérifa obraz jest jednak zbyt długi, nie unika powtórzeń i w wielu momentach jest nudnyFrançois Guérif, Miłość i odkrycie, w: Film na Świecie, nr 347-348/1987, s. 113-114, przedruk z: La Revue du Cinéma, nr 415/1986.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykańskie melodramaty Kategoria:Amerykańskie filmy biograficzne Kategoria:Amerykańskie filmy z 1985 roku Kategoria:Filmowe adaptacje utworów Karen Blixen Kategoria:Filmowe ścieżki dźwiękowe Johna Barry’ego Kategoria:Filmy kręcone w hrabstwie Norfolk Kategoria:Filmy kręcone w Kenii Kategoria:Filmy oparte na faktach Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem dla najlepszego filmu Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszy dźwięk Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszą reżyserię Kategoria:Filmy nagrodzone Złotym Globem dla najlepszego filmu dramatycznego Kategoria:Filmy w reżyserii Sydneya Pollacka Kategoria:Filmy wytwórni Universal Pictures Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Danii Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Kenii Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszą scenografię Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepsze zdjęcia Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszą muzykę Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszy scenariusz adaptowany