thumb|Nemophila menziesii thumb|Ellisia nyctelea Faceliowate (Hydrophyllaceae R. Br. in Ker. Gawl.) – rodzina wyróżniana w niektórych systemach klasyfikacyjnych roślin okrytonasiennych w rzędzie ogórecznikowców Boraginales, czasem też w randze podrodziny Hydrophylloideae w szeroko ujmowanej rodzinie ogórecznikowatych Boraginaceae. Obejmuje 12 rodzajów z 250 gatunkami, z czego 210 należy do rodzaju facelia Phacelia. Rośliny te naturalnie występują w Ameryce Północnej i zachodniej części Ameryki Południowej, największe zróżnicowanie osiągając na suchych obszarach południowo-zachodniej części Ameryki Północnej. W Polsce spotyka się tylko przedstawicieli trzech rodzajów: facelia, faceliowiec i porcelanka – jako rośliny uprawiane lub efemerofity. Znaczenie użytkowe ma zwłaszcza facelia błękitna uprawiana jako roślina miododajna, pastewna i na nawóz zielony. Rośliny z rodzaju porcelanka Nemophila uprawiane są jako ozdobne. Byliny z rodzaju faceliowiec Hydrophyllum spożywane były jako warzywo przez Indian Ameryki Północnej.
Morfologia Pokrój Rośliny jednoroczne i byliny o pędach pokrytych włoskami, często sztywnymi i kolącymi, nierzadko też gruczołowatymi. Liście Pojedyncze i pierzaste, nierzadko skupione w rozetę przyziemną. Kwiaty Zebrane w zwinięte lub jednostronne skrętki. Kwiaty 5-krotne (rzadko 4- lub 6-krotne). Kielich wolnodziałkowy. Korona kwiatu kształtu dzwonkowatego, lejkowatego lub kolista, w pąku skręcona. Pręciki często nierównej długości, wystające ponad koronę, z nitkami u nasady z wyrostkami. Zalążnia powstaje z dwóch owocolistków, ale jest jednokomorowa, z dwoma ściennie położonymi łożyskami, na których rozwijają się dwa lub więcej zalążków. Szyjka słupka osadzona jest szczytowo na zalążni i zwykle co najmniej do połowy jest rozcięta. Owoce Torebki o pękających ściankach zawierające nasiona o powierzchni pomarszczonej, guzowatej lub siateczkowatej.
Systematyka Pozycja systematyczna według systemu APG IV z 2016 Jedna z podrodzin (Hydrophylloideae) w jedynej rodzinie wyróżnionej w rzędzie ogórecznikowców Boraginales – w ogórecznikowatych Boraginaceae. We wcześniejszym systemie APG III z 2009 także podrodzina w szeroko ujmowanej rodzinie ogórecznikowatych, o nieznanej wówczas jeszcze pozycji w systemie (incertae sedis)Angiosperm Phylogeny Group (2009). An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III. Botanical Journal of the Linnean Society 161: 105-121..
Pozycja systematyczna według APweb Jedna z 9 rodzin w rzędzie ogórecznikowców (Boraginales), siostrzana dla kladu obejmującego m.in. Namaceae i Heliotropiaceae.
+ incertae sedis: Lennoaceae
Pozycja rodzaju w systemie Cronquista (1981) Gromada okrytonasienne, klasa dwuliścienne (Magnoliopsida Brongn.), podklasa astrowe (Asteridae Takht.), rząd psiankowce (Solanales Dumort.), rodzina faceliowate (Hydrophyllaceae R. Br.).
Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993–1999) Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Solananae R. Dahlgren ex Reveal, rząd psiankowce (Solanales Dumort.), rodzina faceliowate (Hydrophyllaceae R. Br. in Ker. Gawl.):
Wykaz rodzajów Draperia Torrey ex A. Gray Ellisia L. Emmenanthe Bentham Eucrypta Nuttall Hesperochiron S. Watson Howellanthus (Constance) Walden & R. Patt. Hydrophyllum L. – faceliowiec, czerpatka, wodolist Nemophila Nuttall – porcelanka, nemofila Phacelia Jussieu – facelia Pholistoma Lilja Romanzoffia Dumortier Tricardia Torrey ex S. Watson
Przypisy