Kim Novak, właśc. Marilyn Pauline Novak (ur. 13 lutego 1933 w Chicago) – amerykańska aktorka filmowa i malarka.

8 lutego 1960 otrzymała własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6332 Hollywood Boulevard.

Życiorys Urodziła się w Chicago w Illinois w rodzinie o korzeniach czeskich jako druga córka Blanche (z domu Kral) i Josepha Alberta Novaków. Miała siostrę Arlene (1930–2024). Jej ojciec był nauczycielem historii, a w okresie wielkiego kryzysu podjął pracę jako dyspozytor towarowy w towarzystwie kolejowym Chicago, Milwaukee and St. Paul Railroad. Novak uczęszczała do szkoły podstawowej William Penn Elementary, szkoły średniej Farragut High School i Wright Junior College w Chicago. Naukę kontynuowała w Los Angeles City College. Podczas wakacji w ostatnim semestrze nauki w college’u Novak wyruszyła w trasę po kraju, promując na targach domową zamrażarkę Deepfreeze firmy Detroit Motor Products Corporation jako modelka reklamowa. Otrzymała wówczas tytuł „Miss Deepfreeze”.

Po zakończeniu trasy promocyjnej producenta lodówek w San Francisco, Novak wyjechała za sławą do Los Angeles. Pracowała jako modelka dla Caroline Leonetti Modeling Agency w Hollywood. Była statystyką w filmie Syn Sindbada (nakręconym w 1953, a wprowadzonym na ekrany w 1955), a następnie w produkcji wytwórni RKO Pictures Francuska linia (The French Line, 1953) w reżyserii Lloyda Bacona z Jane Russell w roli głównej.

Początek jej kariery miał miejsce, gdy zauważył ją Harry Cohn, szef wytwórni Columbia. Szukał aktorki, która mogłaby rywalizować o względy męskiej publiczności z Marilyn Monroe i dostrzegł w Kim odpowiedni potencjał. Po kilku lekcjach aktorstwa wystąpiła w filmie Fałszywy krok (1954) i wypadła na tyle dobrze, że podpisał z nią długoterminowy kontrakt. Kolejny jej film, Piknik (1955) (z Williamem Holdenem jako partnerem) stał się przebojem kasowym sezonu i otrzymał dwa Oscary. Od tego momentu stała się jedną z najpopularniejszych gwiazd Hollywood.

Następne filmy: Złotoręki (1955), The Eddy Duchin Story (1956), Jeanne Eagels (1957), dzięki jej urodzie cieszyły się sporym powodzeniem, jednak prawdziwe hity były dopiero przed nią. Wystąpiła u boku Rity Hayworth i Franka Sinatry w Kumpel Joey (1957), który odniósł wielki sukces kasowy, chociaż nie był doceniany przez krytyków. W 1958 zagrała z Jamesem Stewartem w najlepszym swoim filmie, arcydziele Alfreda Hitchcocka Zawrót głowy (Vertigo), a rok później pojawiła się u boku Fredrica Marcha w dramacie W środku nocy (1959).

Jak się okazało, były to ostatnie ważne tytuły w jej karierze. Pojawienie się nowej generacji aktorów na początku lat 60. spowodowało spadek zainteresowania klasycznymi pięknościami w typie Kim Novak. Zaczęła dostawać coraz słabsze propozycje ABC, Trzecia dziewczyna z lewe (The Third Girl from the Left, 1973) u boku Tony’ego Curtisa czy Trójkąt Szatana (Satan’s Triangle, 1975), grała coraz mniej i w co najwyżej średnich produkcjach; aż w końcu zdecydowała się całkowicie wycofać z ekranu. Jej ostatni film to Wychodząc z mroku (1991).

W ostatnich latach aktorka oddaje się artystycznym pasjom: pisze wiersze i maluje obrazy, które utrzymane są w estetyce surrealizmu i impresjonizmu. Od lat toczy walkę z depresją. Wraz ze swoim drugim mężem Robertem Malloyem przez lata mieszkała w południowym Oregonie. Malloy zmarł pod koniec 2020 roku.

Wybrana filmografia thumb|Kim Novak w 2013 Fałszywy krok (1954) jako Lona McLane Niefortunny rozwód (1954) jako Janis Złotoręki (1955) jako Molly Novotny Piknik (1955) jako Marjorie „Madge” Owens Ostatnie akordy (1956) jako Marjorie Oelrichs-Duchin Jeanne Eagels (1957) jako Jeanne Eagels Kumpel Joey (1957) jako Linda English Czarna magia na Manhattanie (1958) jako Gillian Holroyd Zawrót głowy (1958) jako Judy Barton / Madeleine Elster W środku nocy (1959) jako Betty Preisser Obcy, gdy się spotkają (1960) jako Margaret Gault Urocza gospodyni (1962) jako Carlyle „Carly” Hardwicke Chłopcy wychodzą na noc (1962) jako Cathy W niewoli uczuć (1964) jako Mildred Rogers Pocałuj mnie, głuptasie (1964) jako Polly Miłosne przygody Moll Flanders (1965) jako Moll Flanders Legenda Lylah Clare (1968) jako Lylah Clare / Elsa Brinkmann / Elsa Campbell Wielki skok na bank (1969) jako Lyda Kebanov Różne drogi szaleństwa (1973) jako Auriol Pageant (część 4 Luau) Szatański trójkąt (1975) jako Eva Biały bizon (1977) jako Pokerowa Jenny Schermerhorn Zwyczajny żigolo (1978) jako Helga von Kaiserling Pęknięte zwierciadło (1980) jako Lola Brewster Wychodząc z mroku (1991) jako Lillian Anderssen Munnsen

Nagrody Rok Nagroda Kategoria Film 1955 Złoty Glob Najlepszy kobiecy debiut Niefortunny rozwód (1954) 1957 Złoty Glob Nagroda Henrietty dla najbardziej popularnych aktorów – 1997 47. MFF w Berlinie Honorowy Złoty Niedźwiedź za całokształt twórczości – 2025 82. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Wenecji Honorowy Złoty Lew za całokształt twórczości –

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykanie pochodzenia czeskiego Kategoria:Amerykańscy impresjoniści Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe Kategoria:Amerykańskie aktorki telewizyjne Kategoria:Laureaci Honorowego Złotego Lwa Kategoria:Laureaci Honorowego Złotego Niedźwiedzia Kategoria:Ludzie urodzeni w Chicago Kategoria:Urodzeni w 1933