mały|Grób Marii Bortnowskiej na warszawskich Powązkach Maria Józefa Bortnowska (ur. 1894, zm. 25 stycznia 1972) – działaczka Polskiego Czerwonego Krzyża, żołnierz Armii Krajowej, więźniarka m.in. obozu koncentracyjnego Ravensbrück.
Życiorys W roku 1919 wzięła udział w pracach Biura Informacyjnego, będącego wówczas sekcją Towarzystwa „Sanitariusz Polski”, które zostało przejęte przez Polski Czerwony Krzyż. W latach 30. była kierowniczką referatu Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża „za zasługi na polu pracy społecznej”..
W czasie II wojny światowej była żołnierzem Wojskowej Służby Kobiet Armii Krajowej. W latach 1939–1942 i 1945–1947 kierowała w Warszawie Biurem Informacyjnym Polskiego Czerwonego Krzyża. Była organizatorką pomocy ofiarom i jeńcom, rejestracji strat, łączenia rodzin, ekshumacji. Ponieważ wbrew niemieckim zarządzeniom pomagała także Żydom oraz polskim jeńcom wojennym – 23 października 1942 została aresztowana przez Gestapo i uwięziona na Pawiaku. Następnie 23 czerwca 1943 została wywieziona do więzienia Praesidium Gestapo przy Alexanderplatz w Berlinie, a w sierpniu 1943 wysłano ją do Ravensbrück (numer obozowy 20519), gdzie przebywała do wyzwolenia obozu w 1945 (opuściła go z ostatnim transportem Polek w lipcu 1945). Działała tam w polskich organizacjach podziemnych.
Po powrocie do Polski podjęła pracę w Biurze Informacyjnym PCK. 4 marca 1947 została aresztowana przez Urząd Bezpieczeństwa pod fałszywym zarzutem współpracy z Niemcami i skazana na 3 lata więzienia. Inspiracją do procesu był fakt, iż Bortnowska w czasie wojny zbierała dane o sowieckim wykonawstwie zbrodni w Katyniu i przekazywała je przez Armię Krajową władzom polskim na emigracji. 5 czerwca 1948 po interwencjach byłych więźniarek z Ravensbrück została zwolniona z więzienia. Podjęła pracę w Naczelnej Organizacji Technicznej, skąd odeszła na emeryturę. Po 1956 roku zrehabilitowana.
Maria Bortnowska pochowana jest w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 208-1-27,28).
Ordery i odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1938) „za zasługi na polu pracy społecznej”. Srebrny Krzyż Zasługi (19 marca 1937)
Przypisy
Bibliografia
Lanckorońska Karolina, Wspomnienia wojenne 22 IX 1939–5 IV 1945, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2002, .
Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Więźniowie KL Ravensbrück Kategoria:Więźniowie Pawiaka (okupacja niemiecka) Kategoria:Więźniowie polityczni w Polsce Ludowej 1944–1956 Kategoria:Zmarli w 1972 Kategoria:Żołnierze Wojskowej Służby Kobiet