Kryl północny (Meganyctiphanes norvegica) – średnio duży gatunek szczętek, występujący w całym regionie północnego Atlantyku. Tam jest najważniejszym rodzajem pokarmu wielu gatunków zwierząt, m.in. fiszbinowców, różnych gatunków ryb i ptaków morskich. Jest jedynym przedstawicielem monotypowego rodzaju MeganyctiphanesSystematyka Animal Diversity Web Muzeum Zoologii University of Michigan, [dostęp 17.02.2008]..
Systematyka Historia Gatunek został opisany po raz pierwszy przez Michaela Sarsa w 1856. Ernest William Lyons Holt oraz Walter Medley Tattersall określili go w 1905 jako jedyny gatunek rodzaju Meganyctiphanes.
Etymologia Nazwa Meganyctiphanes pochodzi z greki klasycznej i oznacza „duże nocne światło”. Odnosi się to do zdolności szczętki do iluminacji w mrocznych głębiach oceanów za pomocą fotoforów. Przymiotnik norvegica odnosi się natomiast do jednego z obszarów występowania, mianowicie wód u wybrzeży Norwegii. Polska nazwa jest przetłumaczeniem nazwy angielskiej Northern krill.
Budowa Kryl północny osiąga wielkość do 30 mm północno-zachodniego Atlantyku, , [dostęp 17.02.2008]., według FAO do 40 mmFAO: Opis poławianych gatunków szczętek,, [dostęp 18.02.2008]..
Występowanie Jego zasięg obejmuje rozległe przestrzenie północnego Atlantyku, od subpolarnych akwenów otaczających Grenlandię, Islandię i Norwegię, po umiarkowanie ciepłe wody na wysokości przylądka Hatteras (Karolina Północna) na zachodzie i Morza Śródziemnego na wschodzie. Występuje m.in. w północnej części Morza Północnego sięgając po cieśninę Kattegat. Brak tego gatunku w BałtykuM.J. de Kluijver & S.S. Ingalsuo (Zoological Museum, University of Amsterdam) Macrobenthos of the North Sea - CrustaceaReinhard Saborowski, Markus Salomon, Friedrich Buchholz, 2000: The physiological response of Northern krill (Meganyctiphanes norvegica) to temperature gradients in the Kattegat. Hydrobiologia, V. 426, 1/Maj 2000.
Ekologia thumb|250px|Czerwone zafarbowanie systemu pokarmowego wynika z odżywiania się widłonogami Gatunek jest ważnym ogniwem łańcucha pokarmowego w północnym Atlantyku. Odżywia się zooplanktonem, z którego faworyzuje widłonogi. Te powodują czerwone zafarbowanie jego systemu pokarmowego, widocznego przez przezroczysty egzoszkielet. Z drugiej strony kryl ten jest jednym z głównych rodzajów pożywienia fiszbinowców, ryb, np. dorsza atlantyckiego i ptaków, np. burzykowatych.
Zachowanie W poszukiwaniu pożywienia, jak i chroniąc się przed drapieżnikami, kryl północny odbywa wertykalne wędrówki schodząc w głębiny podczas dnia i wypływając w wyższe warstwy wody podczas nocyGaten E.: Vertical migration of krill. Research project, [dostęp 17.02.2008]..
Podobnie jak inne gatunki szczętek kryl północny linieje po tym, jak wyrośnie z za małych egzoszkieletów. Linienia następują w okresie od 9 do 28 dni, w zależności od temperatury wody. Częściej następują przy temperaturach do 15 °C, rzadziej przy temperaturach od 2,5 °CBuchholz, F.: Experiments on the physiology of Southern and Northern krill, Euphausia superba and Meganyctiphanes norvegica, with emphasis on moult and growth – a review, w: Marine and Freshwater Behaviour and Physiology, 36, (4), ss. 229–247, 2003..
Połowy Gatunek jest poławiany komercyjnie w Zatoce Świętego WawrzyńcaFAO: Opis poławianych gatunków szczętek, [dostęp 18.02.2008]..
Przypisy
Kategoria:Szczętki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1857 roku