Gnidosz królewski (Pedicularis sceptrum-carolinum L.) – gatunek półpasożytniczej rośliny zielnej z rodziny zarazowatychReveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999. Systematyka rodzaju gnidosz według Reveala.
Rozmieszczenie geograficzne Występuje w Europie i AzjiMapa rozmieszczenia gatunku na Den virtuella floran [dostęp 2013-12-08].. W Polsce jest gatunkiem rzadkim; rośnie we wschodniej części nizin. Współcześnie utrzymuje się na Niżu Wschodniobałtycko-Białoruskim, Polesiu i Wyżynie Lubelskiej.
Morfologia Łodyga Naga, rzadko ulistniona, do 1 m wysokości. Liście Liście odziomkowe podługowate, nagie, pierzastodzielne o odcinkach jajowatych, karbowanych, zaokrąglonych. Liście łodygowe mniejsze, ustawione skrętolegle. Kwiaty Grzbieciste, ustawione skrętolegle, zebrane w długi i luźny kłos. Kielich nagi z 5 ząbkami. Ząbki szerokie, jajowate, ząbkowane. Korona kwiatu jasnożółta, długości 30–35 mm. Rurka korony w górze dzwonkowato rozdęta. Warga dolna krwistoczerwona na szczycieSzafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. Rośliny polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969..
Biologia i ekologia Bylina. Rośnie głównie na torfowiskach niskich. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Gatunek charakterystyczny klasy Scheuchzerio-Caricetea nigrae.
Zagrożenia i ochrona Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową.
Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) w grupie gatunków wymierających, krytycznie zagrożonych (kategoria zagrożenia E). W wydaniu z 2016 roku otrzymała kategorię EN (zagrożony). Znajduje się też w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin w grupie gatunków zagrożonych (kategoria EN).
Przypisy
Kategoria:Zarazowate Kategoria:Rośliny chronione Kategoria:Rośliny pasożytnicze Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza