Stefan Demby (ur. 4 czerwca 1862 w Łomży, zm. 10 listopada 1939 w Warszawie) – polski historyk literatury, bibliograf, bibliotekarz i bibliofil, inicjator, a następnie pierwszy dyrektor Biblioteki Narodowej im. J. Piłsudskiego w Warszawie.
Życiorys Urodził się 4 czerwca 1862 w Łomży, w rodzinie Józefa i Zofii z Alexandrowiczów. Uczęszczał do gimnazjum klasycznego w Płocku, dokąd przenieśli się jego rodzice. Po zdaniu matury w 1883 wyjechał do Warszawy, gdzie zapisał się na wydział prawny Uniwersytetu WarszawskiegoStefan Demby, Listy, oprac. Danuta Rymsza-Zalewska, Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, Warszawa 2004, s. 3, . Studia ukończył w 1889, bez formalnego stopnia akademickiego.
Od śmierci ojca w 1879, zmuszony był do utrzymania nie tylko siebie, ale także matki, podjął się więc udzielania korepetycji – uczył m.in. dzieci Aleksandra Świętochowskiego, co miało duży wpływ na jego dalsze życie.
14 stycznia 1894 ożenił się z wdową Leontyną z Gogolewskich Zajdlerową i zajął się jej dwiema córkami. Dzięki posagowi mógł założyć księgarnię nakładową – przetrwała ona sześć lat (1897–1903).
W latach 1908–1909 redagował pierwsze czasopismo bibliotekarskie w Polsce pt. „Przegląd Biblioteczny”. Ponadto był inicjatorem pierwszej polskiej bibliografii bieżącej (ogólnej) pt. „Urzędowy Wykaz Druków”.
Po odzyskaniu niepodległości propagował ideę utworzenia Biblioteki Narodowej i działał na rzecz jej realizacji. Jako naczelnik Wydziału Bibliotek w Ministerstwie WRiOP (1925–1928) doprowadził do powołania Biblioteki Narodowej im. J. Piłsudskiego w Warszawie i objął stanowisko jej kierownika (1928–1934), a następnie, do 1937, pełnił funkcję jej dyrektora. Członek Związku Bibliotekarzy Polskich. Współtwórca i wieloletni członek Towarzystwa Bibliofilów Polskich w Warszawie. Z dniem 1 lipca 1937 odszedł w stan spoczynku.
Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 347-6-23).
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1936) „za zasługi na polu pracy naukowej”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (27 listopada 1929) „za zasługi położone w pracy około utworzenia wielu bibljotek oraz na polu bibljotekarskiem”. Złoty Wawrzyn Akademicki (5 listopada 1935) „za wybitne zasługi dla dobra literatury polskiej”.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Stefan Demby – wersje cyfrowe prac dostępne w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Płocku Kategoria:Bibliotekarze Biblioteki Narodowej w Warszawie Kategoria:Ludzie urodzeni w Łomży Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy bibliofile Kategoria:Polscy kolekcjonerzy ekslibrisów Kategoria:Urzędnicy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Kategoria:Urodzeni w 1862 Kategoria:Zmarli w 1939